YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6808
KARAR NO : 2023/4001
KARAR TARİHİ : 25.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.04.2023 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davalılar vekili Avukat Özge Köse gelmiş, davacı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; … ili, … ilçesi, … köyü 1589 parsel sayılı taşınmazın 584,93 m² kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adıan tescilini ve yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğunu, davacı kurum tarafından teklif edilen bedelin taşınmazın değerinin çok çok altında olduğunu, taşınmaz üzerindeki ağaçların sayısının eksik hesaplandığını, taşınmazın bir kısmının kamulaştırılması nedeniyle geriye kalan kısımda değer kaybı yaşanacağını ileri sürerek tespit edilecek kamulaştırma bedelinin davalı tarafa ödenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine ilk kararla karar verildiğinden yeniden terkin kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğini, takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmadığını, idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda hesap hatası yapılarak yüksek m² değeri tespit edildiğini, kapitalizasyon faizinin hatalı alındığını, arta kalan kısımda değer kaybı olmayacağını, kavak ağaçlarına yüksek birim değer belirlendiğini ve bu suretle ağaçlara mükerrer değer tespit edildiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, ürün verimlerinin ortalama üstü alınması gerektiğini, masrafların yüksek hesaplandığını, dava konusu taşınmazdaki ağaçların verim çağında olduğunu, objektif değer artış oranının düşük olduğunu, arta kalan kısım için öngörülen değer kaybı oranının düşük olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının hatalı alındığını, hükmedilen faiz için faiz tarihlerinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu doğrultusunda değer belirlenmesinde, taşınmaz üzerinde sulu tarım yapılması sebebi ile kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak tespitinde, aynı çalışma alanına ilişkin Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen dosyalar dikkate alındığında objektif değer artışının %50 olarak takdirinde, arta kalan alanın niteliği, yüzölçümü ve geometrik durumuna göre %10 oranında değer düşüklüğüne gidilmesinde, münavebeye esas alınan ürünlerin verim, fiyat ve üretim maliyetlerinin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre hesaplanmasında, davacı yararına vekâlet ücreti takdir edilmemesinde ve bakiye kamulaştırma bedeline uygulanacak faizin bitiş tarihinin işbu yerel mahkeme karar tarihi olarak tespitinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özellikleri, aynı bölgeden gelen ve Dairemiz denetiminden geçen dosyalar dikkate alınarak, belirlenen m² birim fiyatı üzerinden %150 objektif değer artışı uygulanması gerekirken, daha düşük objektif değer artışı uygulanarak aza hükmedilmesi uygun değildir.
5. İlk kararla hükmedilen bedele tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ilk karar tarihine kadar faiz yürütülmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir.
6. Faiz başlangıç tarihinin 11.08.2019 olarak alınması gerekmektedir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
03.09.2022 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince duruşmaya gelen temyiz eden davalılar vekili için 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz eden davacı idareden alınmasına,
Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.