YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4792
KARAR NO : 2023/648
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve temyiz incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı … Kayyımı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 449 ada 6 parselde 14/48 pay maliki görünen Papken’in 30 sene önce öldüğünü, vekil edenleri ve miras bırakanlarının taşınmazın tamamına malik sıfatı ile zilyet olduklarını, kayıt malikinin ölümünden itibaren TMK’nın 713/2 nci maddesindeki kazanma koşullarının davacılar lehine gerçekleştiğini açıklayarak Papken’e ait 14/48 payın tapu kaydının iptali ile davacılar adına miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Mahkemece davalı gösterilen … vekili, tapuda payların belli olduğunu ve kadastro sonrası dava açılarak tapuda kayıtlı payların iptal edilemeyeceğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; 27.10.2011 tarih ve 2008/159 Esas, 2011/413 Karar sayılı hüküm ile davanın kabulüne karar verilmiş, verilen hükmün davalı vekilince temyizi üzerine karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 26.06.2012 tarih ve 2012/4501 Esas, 2012/6187 Karar sayılı bozma ilâmı ile bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına uyularak, 11.03.2014 tarih ve 2012/530 Esas, 2014/216 Karar sayılı kararıyla; tapu kayıt maliki Papken’e ait mirasçılık belgesinin dosyaya sunulması için her iki tarafa süre verildiği ancak, taraflarca mirasçılık belgesinin sunulmadığı, davacı tarafın davasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 03.04.2017 tarih ve 2015/2872 Esas, 2017/4888 Karar sayılı kararıyla; bozma ilâmına uyulmakla davacı yararına kazanılmış hak oluştuğu, tapu malikinin mirasçısı belirlendiğine göre taraf teşkili tamamlandıktan sonra taraf delilleri de toplanarak işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu malikinin mirasçısına usulüne uygun tebligat yapılmaksızın, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının davacı lehine gerçekleştiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş, karar tarihinden sonra davalı mirasçısı Arşaluys Silva’ya kayyım atanmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Kayyımı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Kayyımı Hazine vekili temyizinde, davalıya karar tarihinden sonra kayyım atandığını, bu şekilde savunma hakkının kısıtlandığını, davalının mirasçı bırakmadan öldüğünü, yasal mirasçısı Hazine olduğundan taşınmazın zilyetlikle kazanılamayacağını, ayrıca davacılar lehine kazandırıcı zamanaşımı koşullarının gerçekleştiğinin ispatlanmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713 üncü maddesi 2 inci fıkrası uyarınca ölüm sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713 üncü maddesi 2 inci fıkrası, 501 inci maddesi, 588 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
Dosyanın incelenmesinde, davacının dava dilekçesinde 4721 sayılı Kanun’un 713 üncü maddesi 2 inci fıkrasında yer alan ölüm sebebine dayandığı, kayıt maliki Papken’in veraset ilâmına göre tek mirasçısının … olduğu, davalı … tarafından …’un Kanada’da ikâmet etmekte iken öldüğü bilgisi verildiği ancak, davalının ülkemizdeki nüfus kayıtlarında sağ görünmesi nedeniyle Brayn tarafından sulh hukuk mahkemesinde açılan veraset davasının reddedildiği ancak, mahkemece … adına dava dilekçesinin tebliğine ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında hüküm kurulması doğru değildir. Mahkemece, öncelikle kayıt maliki mirasçısı olan …’un usule uygun şekilde davada yer almasının sağlanması, davalı …’a annesi olduğunu iddia ettiği …’un ölümüne ilişkin belgeleri ilgili yerlerden temin ederek ülkemizdeki nüfus kayıtlarının buna göre düzeltilmesini sağlamak için süre ve imkân tanınması, eğer ölmüş ise hasımlı (hasım Hazine olmak üzere) veraset belgelerinin alınması için davacılara süre ve imkân tanınması, sağ mirasçıları varsa davanın bu mirasçılara karşı yöneltilmesi, taraf teşkilinin bu suretle sağlanması, bu yolla da taraf teşkili sağlanamadığı takdirde ilânen tebliğ yolunun düşünülmesi, mirasçıları yoksa 4721 sayılı Kanun’un 501 inci maddesi gereğince son mirasçının Hazine olduğu gözetilerek davaya devam edilmesi, böylece taraf teşkilinin sağlanması, her ne kadar karar tarihinden sonra davalı … Silve Drakopulos’a kayyım atanmış ise de, kayıt malikleri veya mirasçılarının davada kayyım vasıtası ile temsil edilemeyeceğinin gözetilmesi, ondan sonra işin esasına girilerek 4721 sayılı Kanun’un 713 üncü maddesinin 2 inci fıkrasında belirtilen olumlu-olumsuz koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulur. Bu nedenlerle, taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında hüküm kurulması doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … Kayyımı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.