YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/3424
KARAR NO : 2009/7004
KARAR TARİHİ : 28.04.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki TAPU İPTALİ VE TESCİL, İSTİRDAT, MENFİ TESPİT – TAPUDAKİ ŞERHİN SİLİNMESİ davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan 10/6/2008 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı … vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 28/4/2009 günü için yapılan tebligat üzerine,duruşmalı temyiz eden davalı … velili avukat … geldi, karşı taraftan ORMAN YÖNETİMİ vekili avukat … … … geldi başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı.
K A R A R
.
Davacı …, davaya konu … Mahallesi, … mevkiindeki, 457 parsel sayılı, 1846 m2 yüzölçümündeki taşınmazı davalı …’den 120.000 YTL karşılığında satın alma hususunda anlaştıklarını, 72.250.-YTL’nı peşin ödediğini, 26.750.-YTL için toplam 6 adet adi senet düzenlendiğini, 18.000.-YTL için davalı lehine 26.09.2004 tarihinde taşınmaza ipotek tesis edildiğini,daha sonra taşınmazın 25.09.2003 tarihinde tapuda yapılan işlem ile adına tescil edildiğini,orman yönetimi tarafından yapılan ölçüm sonucunda,taşınmaz üzerinde bulunan bina ve çitlerin 458 parsel sayılı taşınmaza 7.80 mt. tecavüzde bulunduğunun ve binanın büyük bir bölümü ile arka bahçenin tamamının orman sınırları içersinde kaldığının tespit edildiğini,bunun üzerine davalıdan ayıplı mal ilgili olarak indirim yapmasını istediğini, davalının buna yanaşmadığı için noterden ihtarname keşide ettiğini, Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/107 Değişik iş sayılı dosyasında düzenlenen 05.11.2003 tarihli bilirkişi raporunda,taşınmazın tamamının değerinin 73.840.-YTL, binanın değerinin ise 49.500.-YTL olarak belirlendiğini, binanın bedeli ve orman sınırı içinde kalan bölümün bedelinin düşülmesi halinde geriye kalan ayıpsız kısmının 45.964,80.-YTL olduğunun tespit edildiğini, bu durumda davalıya 29.285,12.-YTL fazladan ödeme yaptığını ileri sürerek, davalı tarafa yaptığı fazla ödemelerin dikkate alınarak maddi hukuki ilişkiden kaynaklanan adi borç senetleri ve ipotek bedeli ile ilgili borçlu olmadığının (menfi) tespitine, fazla ödenen 29.285,12.-YTL nin davalıdan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline ve satım akdinin ayıp neticesinde davalı tarafın tanzimle sorumlu olduğu miktara göre satış bedelinden indirime gidilmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
Diğer yandan davacı … Yönetimi davaya konu taşınmazın bulunduğu yörede 9 numaralı Orman Kadastro Komisyon başkanlığına bağlı 4 numaralı ekip tarafından 01.07.1975- 15.08.1979 tarihleri arasında yapılıp 20.08.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosunda belirlenen 61-62-63 sayılı orman tahdit noktalarını birleştiren hatta göre, … Mahallesi, Kösegediği mevkiindeki,çekişmeli 457 parsel sayılı taşınmazın orman sınırı içinde kaldığını ileri sürerek,tapu kaydının iptali ile orman niteliğinde Hazine adına tescili, el atmanın önlenmesi, tapu kaydındaki ipotek şerhinin kaldırılması istemiyle dava açmıştır.
Mahkemece dava dosyaları bağlantı nedeniyle birleştirildikten sonra, davacı gerçek kişinin davasının kısmen kabulü ile, 29.036,00.-YTL fazla ödenen naktin davalıdan dava tarihi olan 06.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
07.11.2003 tarihli 11.750,00.-YTL bedelli keşide tarihi olmayan adi senet, 26.11.2003 tarihli 3.000,00.-YTL bedelli keşide tarihi olmayan adi senet, 26.12.2003 tarihli 3.000.-YTL bedelli adi senet, 26.01.2004 tarihli 3.000,00.-YTL bedelli adi senet, 26.02.2004 tarihli 3.000.-YTL bedelli adi senet, 26.03.2004 tarihli 3.000,00-YTL bedelli keşide tarihi olmayan adi senetler olan toplam 26.750,00.-YTL adi senet borcu ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Dava konusu … Mahallesi 457 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 25.09.2003 tarih 3648 yevmiye numaralı 18.000.-YTL değerindeki davalı … lehine tesis edilen ipotek miktarı yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine,
Davacı … Yönetiminin birleştirilen davasının kabulü ile, dava konusu İzmir ili … ilçesi … Mah. … mevkiinde kain 457 parsel sayılı taşınmazın … bilirkişisi … …’un 30.07.2007 tarihli krokili raporunda A1 ve A2 ile işaretli toplam 696,90 m2 yüzölçümündeki taşınmazın kesinleşmiş orman tahdidi sınırları içersinde kaldığı anlaşıldığından bu kısmının tapusunun iptali ile orman niteliğinde hazine adına tapuya tesciline,
Orman olduğuna karar verilen krokide A1 ve A2 ile gösterilen taşınmazlara davalı …’ın el atmasının önlenmesine,
Orman olduğuna karar verilen kısımdaki tapu kaydındaki 25.09.2003 tarih 3648 yevmiye numaralı davalı … lehine 18.000,-YTL’lik kanuni ipotek tesisi şerhinin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davacı … Yönetimi ile davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı gerçek kişinin davası, davalıya ödenen satış bedelinin, ayıplı mal olması nedeniyle sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı menfi tespit ve istirdatı ile,orman yönetiminin davası, orman iddiasına dayalı tapu iptali tescili, el atmanın önlenmesi ile, tapu kaydındaki ipotek şerhinin kaldırılmasına ilişkindir.
Davaya konu … Mahallesi, … mevkii, 457 parsel sayılı, … ağaçlı tarla vasfında,1846 m2 yüzölçümündeki, taşınmaz,genel arazi kadastrosu sırasında Ağustos 1328 Tarih 18 sayılı tapu kaydı ile 1937 tarih 818 sayılı vergi kaydına dayanılarak 13/09/1975 tarihinde … adına tespit edilmiş itiraz üzerine, 20/01/1978 Tarihli Komisyon Kararıyla, … adına 24/03/1978 tescil edilmiş, 05/05/1978 tarihindeki satış ile …’e, 28/02/1989 tarihindeki satış ile … ’ye, 25/9/2003
Tarihli satış ile davacı …’a geçmiştir. (25.09.2003 tarihli satış akit tablosunda 457 parsel sayılı zeytinli tarlanın tamamı … adına kayıtlı iken taşınmazın tamamının 20.000.-YTL bedelle …’a satıldığı, satış bedelinden 2.000 YTL sini peşin alındığı, kalan 18.000.-YTL içinde 26.09.2004 tarihinde faizsiz olarak ödenmek üzere kanuni ipotek tesis edildiği belirtilmiştir) Taşınmazın tapu kaydının beyanlar (rehinler) hanesinde 25.09.2003 tarih ve 3648 yevmiye nolu ile … lehine 18.000.-YTL bedelli 26.09.2004 süreli kanuni ipotek tesis edimiştir.
Davaya konu taşınmazın bulunduğu yerde 1979 yılında yapılıp 20/08/1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.
6831 Sayılı Orman Yasasının 7. maddesi “Devlet ormanları ile evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların, orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırının tayini ve tespiti orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.” hükmü gereğince yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasına ait harita ve tutanaklar ile arazi kadastrosu paftasının uzman orman ve … bilirkişisi tarafından uygulanması sonucu, dava konusu taşınmazın … bilirkişisi … …’un 30.07.2007 tarihli krokili raporunda A1 ve A2 ile işaretli toplam 696,90 m2 yüzölçümündeki bölümünün 1979 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı, 6831 Sayılı Yasanın 11/1.maddesinde öngörülen orman kadastrosunun iptali için öngörülen hak düşürücü sürelerin geçtiği, davacı … Yönetimi; genel arazi kadastrosundan önceki hukuki sebeplere değil, kadastrodan sonraki hukuki nedene dayanarak iptal ve tescil istediğinden, somut olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanama olanağının bulunmadığı, orman kadastrosunun kesinleşmesiyle taşınmazın kamu malı niteliğini kazandığı ve mülkiyet hakkının Hazineye geçtiği anlaşılmaktadır.
Kamu malları üzerinde özel mülkiyet kurulamaz ve bunlar kamu hizmetine tahsis olundukları, yetkili idarece kamu malı olmaktan çıkarılmadıkları sürece temlik edilemez, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla da edinilemezler. ( …l, age. s. 35 ). Devlet mallarının haczine de olanak yoktur. ( İcra ve İflas Kanunu, madde 82 ). Hiçbir kimse taşınmazın öncesinin kamu malı olmadığını bilemeyeceğini, dolayısıyla iyiniyetli olduğunu ileri süremez, kamu malları özel mülkler gibi devir ve temlik edilemezler; böyle durumlarda, iyiniyet veya M.Y.’nun 1023 (931.) maddesindeki tapu siciline güven prensiplerinin de uygulama olanağı bulunmamaktadır.
Bu nedenle, taşınmazın davacıya satıldığı tarihte bu yerin özel mülke konu olmayan yerlerden olduğunun alan ve satan tarafından bilinmesi yasa hükmü gereğidir. Diğer bir ifade ile kamu malı niteliği kazanmış bir taşınmaz özel mülkiyete konu olamayacağından tapuya bağlansa bile M.Y. 1023 (931.) maddesi bu durumda uygulanamaz. (… … …, Türk Medeni Kanunu Eşya Hukuku, İstanbul 1977 s. 1421 ).
Maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edildiğinden, somut olayda, davacı ve davalı gerçek kişiler arasındaki satış sözleşmesinin konusu özel mülke konu olamayacak nitelikteki orman sınırı içinde kalan taşınmaz, hukuken ayıplı mal durumundadır.
Ayıplı taşınmazı satın alan kişi, taşınmazı satın aldığı kişiden, kendisine ayıplı mal satmasından dolayı (B.Y. Madde 197 – Bayi, müşterinin bey’i zamanında malümu olan ayıptan mesul olmadığı gibi mebii kafi derecede muayene etmekle fark etmiş olacağı ayıptanda ancak bunun mevcut olmadığını temin etmiş ise mesul olur.) hükümlerine göre ve yine 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasanın 4822 Sayılı Yasayla değişik “Ayıplı mal” başlıklı 4. maddesinde; “Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydalan azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir… Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz…) hükümlerine göre satıcının sebepsiz zenginleşmesine dayanarak Malın ayıplı olmasından dolayı sözleşmeden dönerek bedelin iadesini veya ayıp oranında bedel indirimini isteyebilir. Satıcı, satın alanın bu taleplerini yerine getirmek zorundadır.
Mahkemece yapılan yargılama toplanan deliller bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından, dava konusu taşınmazın … bilirkişisi … …’un 30.07.2007 tarihli krokili raporunda A1 ve A2 ile işaretli toplam 696,90 m2 yüzölçümündeki bölümünün 1979 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı, 6831 Sayılı Yasanın 11/1.maddesinde öngörülen orman kadastrosunun iptali için öngörülen hak düşürücü sürelerin geçtiği, davacı … Yönetimi; genel arazi kadastrosundan önceki hukuki sebeplere değil, kadastrodan sonraki hukuki nedene dayanarak iptal ve tescil istediğinden, somut olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanama olanağının bulunmadığı, orman kadastrosunun kesinleşmesiyle taşınmazın kamu malı niteliğini kazandığı ve mülkiyet hakkının Hazineye geçtiği anlaşılmış olup, orman sınırı içinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali ve orman niteliğinde Hazine adına tescili yolundaki mahkeme kararının yenilik doğuran (inşai) mülkiyet hakkını sona erdiren bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (izhari) bir hüküm olduğu, bu tür kayıtlarda T.M.Y.’nın 1023 (E.M.Y. İsviçre M.Y.934) maddesindeki “iyi niyetle edinme” kuralının da uygulanamayacağı, belirlenerek kaydın iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına,diğer yandan,davacı ve davalı gerçek kişilerin davaya konu taşınmaz üzerinde dubleks mesken niteliğinde bina bulunan … Mahallesi, 457 sayılı parselin satışı konusunda 120.000.-YTL bedelle satış sözleşmesi yaptıkları, davaya konu taşınmazın … bilirkişisi … …’un 30.07.2007 tarihli krokili raporunda A1 ve A2 ile işaretli toplam 696,90 m2 yüzölçümündeki bölümünün 1979 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı,çekişmeli taşımaz üzerinde bulunan binanın ise 24.40 m2 alanlı kısmının orman sayılan yerde ve yine binanın 2.72 m2 alanlı kısmın komşu 2437 parsele, 7.86 m2 alanlı kısmın komşu 458 parsele taşkın durumda olduğu, betonarme dubleks mesken niteliğinde yapılmış binanın 24.40 m2 alanlı ormanda kalan kısmının yıkılması halinde betonarme yapının yapım niteliği gereği taşıyıcı sistemin bütünlük taşıması nedeniyle geriye kalan kısmının da yıkılacağı, bu durumda binanın tamamının kullanılamaz hale geleceği ve davacının elinden çıkması gerekeceğinden, bina bedeli 46.160.- YTL dava konusu taşınmazdaki orman sınırları içinde kalan krokide A1 ve A2 harfleri ile işaretli 696,90 m2 yüzölçümündeki bölümün satış ve dava tarihi itibarıyla yerel piyasa rayiç değerinin 27.876.-YTL olduğu, davacının elinden çıkacak kısmın değeri yani taşınmazın satış bedelinden indirilmesi gereken toplam miktarın 74.036.-YTL olduğu, dava konusu taşınmazın orman sınırı dışında (davacının elinde kalacak) 1149.10 m2 yüzölçümündeki bölümün kısmen satış ve dava tarihi itibarıyla yerel piyasa rayiç değerinin 45.964.-YTL olduğu, 17.03.2005 tarihli celsede davacı … vekilinin davalı …’ye satış bedeline ilişkin yemin teklifinde bulunduğu, davalı …’nin 03.06.2005 tarihli celsede yemin teklifini kabul ederek dava konusu taşınmazın 120.000.-YTL ye davacıya satıldığını, 75.000.-YTL’lik kısmının nakit, geri kalan kısmının da senet ve ipotekle bedel teminat altına alındığına ilişkin yemin ettiği,10.06.2008 tarihli celsede ise, davacı … vekilinin davalının yargılama sırasındaki yemini göz önüne alınarak, 250,00.-TL nakit ödeme ile ilgili taleplerinden feragat ettiğini beyan ettiği,buna göre,davalı …’nin de 03.06.2005 tarihli celsedeki yemini de göz önüne alınarak dava konusu taşınmazın 120.000 YTL ye davacıya satıldığı, 75.000.-YTL sinin nakit ödeme yapıldığı, geri kalan kısmın 26.750,00 YTL si adi senet, 18.000,00.-YTL’ si de taşınmaz üzerindeki kanuni ipotek ile teminat altına alındığı anlaşılmış olup, 29.036.-YTL fazla ödenen nakdin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili gerektiği ve yine toplam 26.750,00.-YTL adi senet borcu ile davacının davalıya borçlu olmadığı, dava konusu taşınmaz üzerine 18.000.-YTL değerindeki davalı … lehine tesis edilen ipotek miktarı yönünden de davacının borçlu olmadığının tespitinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ne var ki, Orman Yönetiminin kesinleşen orman kadastro sınırları içindeki yer için dava açtığı ve orman sınırı içinde kalan bölümün de tapu kaydı iptal edilerek orman niteliğinde hazine adına tesciline karar verildiği, birleşen 2003/483 esas sayılı dava dosyası açısından ise, davacı …’ın davalı …’ye yönelik açtığı davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve yargılama gider ve harcının H.U.M.Y. 416 ve 417 maddesi uyarınca kabul ve ret oranlarına göre karar verilmesi gerekirken birleşen dosya açısından (Bu dosya açısından alınması gereken 1.567,95.-YTL harcın peşin alınan harçtan mahsubu ile kalan 554,95.-YTL harcın birleşen dosya davacısı orman idaresinden tahsiline,
Davacının yaptığı dava harcı, bilirkişi ücreti, keşif gideri olmak üzere toplam 1.975,73.-YTL yargılama giderinin kabul edilen oran üzerinden hesaplanan 908,84.-YTL sinin orman idaresinden alınarak …’a verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına, Davacı … kendisini vekille temsil ettirdiğinden takdir edilen 3.200,00.-YTL vekalet ücretin orman idaresinden alınarak …’a verilmesine) karar verilmesi doğru değil ise de bu husus hükmün bozulmasının ve yeniden yargılama yapılmasının gerektirmediğinden düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
SONUÇ:Yukarıda açıklandığı üzere, hüküm fıkrasının 2. bendinde yer alan (Bu dosya açısından alınması gereken 1.567,95.-YTL harcın peşin alınan harçtan mahsubu ile kalan 554,95.-YTL harcın birleşen dosya davacısı orman idaresinden tahsiline,
Davacının yaptığı dava harcı, bilirkişi ücreti, keşif gideri olmak üzere toplam 1.975,73.-YTL yargılama giderinin kabul edilen oran üzerinden hesaplanan 908,84 YTL sinin orman idaresinden alınarak …’a verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına,
Davacı … kendisini vekille temsil ettirdiğinden takdir edilen 3.200,00.-YTL vekalet ücretin orman idaresinden alınarak …’a verilmesine,)cümleleri tümüyle hükümden çıkarılarak; bunun yerine, (Bu dosya açısından alınması gereken 1.567,95.-YTL harcın peşin alınan harçtan mahsubu ile kalan 554,95.-YTL harcın davalı …’den tahsiline,
Davacının yaptığı dava harcı, bilirkişi ücreti, keşif gideri olmak üzere toplam 1.975,73.-YTL yargılama giderinin kabul edilen oran üzerinden hesaplanan 908,84.-YTL sinin …’den alınarak …’a verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına,
Davacı … kendisini vekille temsil ettirdiğinden takdir edilen 3.200,00.-YTL vekalet ücretin …’den alınarak …’a verilmesine) cümlelerinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, ve yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 625.00.-YTL vekalet ücretinin davalı …’den alınarak, davacı … YÖNETİMİNE verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının davalı …’ye yükletilmesine 28/04/2009 günü oybirliğiyle karar verildi.