YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/441
KARAR NO : 2006/5899
KARAR TARİHİ : 28.04.2006

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi ve Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında … Köyü 124 ada 2, 22, 30 ve 36 parsel sayılı 5.765,34 m2, 4.776,03 m2, 2.849,70 m2 ve 1.918,18 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar; 1981 tarih 103 numaralı … beyanı, 124 ada 3 parsel sayılı 3.382,81 m2 yüzölçümlü taşınmaz;1937 tarih 616 yazım numaralı vergi kaydı, 124 ada 6 parsel sayılı 4.008,13 m2 yüzölçümlü taşınmaz; 1937 tarih 622 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak çekişmeli taşınmazların ve dava dışı pek çok taşınmazın Rumlardan metruk yerlerden olduğu, Hazine tarafından ihale yoluyla (30.05.1933 tarihli ihale belgesi ile) Şahap oğlu … efendiye satıldığı, o tarihlerde Taşovanın, Erbaa Nahiyesine bağlı olduğu, Erbaa Tapu Sicil Müdürlüğünün hükümet konağıyla birlikte yandığı bu sebeple tapu kaydının bulunamadığı, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünde de tapu kaydına rastlanmadığı, Şahap oğlu … Efendinin 1937 yılında 124 ada 2, 22, 30 ve 36 parselleri … …’a, 124 ada 3 ve 6 parselleri de … Uçaş’a satarak zilyetliğini devrettiği, ancak 122 ada 2, 22, 30 ve 36 parsellerin orman kadastro komisyonca orman sınırları içine alındığından söz edilerek orman niteliği ile Hazine adına, 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlar … Uçaş mirasçıları adlarına tespit edilmişlerdir. Davacı Orman Yönetimi; çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu savıyla, … Tercan; 124 ada 36 parsel sayılı taşınmazın, … …; 124 ada 2, 3, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların adlarına tapu tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece, … Tercan’ın ispatlanamayan davasının reddine, … …’ın ve Orman Yönetiminin davalarının kısmen kabulüne ve dava konusu 124 da 2 ve 36 parsel sayılı taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına, 124 ada 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların … … adına, 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazların … Uçaş mirasçıları adlarına verasette iştirak şeklinde tapuya tescillerine karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.
Davacı Orman Yönetiminin temyiz itirazları 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlara, davalı Hazinenin temyiz itirazları ise, çekişmeli tüm taşınmazlara yöneliktir.
Her ne kadar, Hazine çekişmeli taşınmazların Rumlardan metruk yerlerden olduğu, bu sebeple Hazine adına tapuya tescile karar verilmesi istemiyle temyiz talebinde bulunmuş ise de, Hazinenin bu yönde usulüne uygun olarak açılmış davası ve eldeki davaya 3402 Sayılı Yasanın 26/D maddesi uyarınca katılımı bulunmamaktadır. Kaldı ki; 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarda Hazinenin davalı sıfatı da olmadığından bu parseller hakkındaki kararı temyiz etme … yoktur.124 ada 2 ve 36 parsel sayılı taşınmazlarda tespit gibi orman niteliği ile Hazine adına tescil edildiklerinden Hazinenin bu parseller hakkındaki hükmü temyiz etmekte hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu durumda, 124 ada 2 ve 36 parsel sayılı taşınmazlar hakkında kurulan hüküm kesinleşmiştir. Ancak Hazine, her zaman 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların Rumlardan metruk yerlerden olduğu iddiasıyla eldeki davaya katılabilir.
Mahkemece 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlar hakkında yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Şöyleki; hükme dayanak alınan uzman orman bilirkişi raporunda temyize konu taşınmazların durumunu memleket haritasında incelenmekle birlikte haritanın orijinal renkli (elle boyanmıştır) olmadığı ve kenarındaki lejant işaretleri taşımadığı gibi memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbirini üzerine aplike edilmek suretiyle taşınmazların konumu gösterilmemiştir. Diğer taraftan, hükme dayanak yapılan … bilirkişi raporunda ve dosya arasında bulunan orman bilirkişi Tayyar … tarafından düzenlenen 26.06.1996 tarihli raporda, 124 ada 22 parsel sayılı taşınmazın güney bölümünün eylemli orman olduğu açıklandığı ve bu yer … bilirkişi … … tarafından düzenlenen 04.07.1996 tarihli krokili raporda 124 ada 22 parselin güney tarafında (A) ile işaretlendiği ve miktarının 600 m2 olduğu belirtildiği halde hükme dayanak yapılan orman raporunda bu durum hakkında açıklamada bulunulmamıştır. Mahkemece değinilen çelişki üzerinde durulup yöntemince giderilmemiştir. Bu durumda, karara dayanak alınan uzman orman bilirkişi raporu temyize konu yerlerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır. Bundan ayrı; mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle 124 ada 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazların … … adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de, … … hakkında aynı çalışma alanında senetsiz ve belgesizden taşınmaz mal tespit ve tescil edilip edilmediği yönünde tapu sicil, kadastro ve hukuk yazı işleri müdürlüklerinden sorulmamış, temyize konu taşınmazlara komşu olan parsellerin kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri dosya arasına getirtilmemiş, komşu parsel denetimi yapılmamıştır.
Bu durumda, komşu parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanak belgeleri, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında … orman mühendisleri arasından seçilecek üç uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde, üç orman mühendisi, … mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, temyize konu ve komşu taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 … ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 … ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 … ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğu, diğer fıkraları da 3.3.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldığından bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli, … yapıları, bitki örtüleri ve çevreleri incelenmeli; eğim durumları eğim ölçer (klizimetre) ile belirlenmeli, temyize konu taşınmazların üzerlerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile kapalılık oranı belirlenmeli; … ve orman bilirkişileri tarafından taşınmazların ve komşu taşınmazların tümünün memleket haritasına göre konumu saptanmalı; memleket haritasında bu parsellerin tümünün bulunduğu yer belirlenerek, orijinal renkli memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra her iki harita taşınmazları ve komşularını da gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilerek temyize konu ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, orman ve … bilirkişilerin onayını taşıyan taşınmazları ve komşu parselleri bir arada gösteren kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı, temyize konu yerleri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, mahkemece taşınmazlar gözlenmeli ve üzerlerinde neler bulunduğu keşif tutanağına yazılmalı, temyize konu taşınmazların 4 taraftan renkli fotoğrafı çektirilip dosya arasına konulmalıdır.
Açıklanan konular göz önünde bulundurularak temyize konu taşınmazların çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, taşınmazın etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, bütün bu konuları kapsayacak, duraksamaya yer vermeyen ortak imzalı rapor ve kroki alınıp temyize konu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalı, eylemli orman olan taşınmazların zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, 6831 Sayılı Yasanın 05.11.2003 tarihinde kabul edilen 4999 Sayılı Yasanın 6. maddesi ile değiştirilen 11. maddesi uyarınca fiilen orman olduğu Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilen yerlerin, talep üzerine Maliye Bakanlığınca Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edileceği ve tahsisi yapılan bu yerlerin Hazine adına tapuya orman niteliği ile tescil edileceğinin hüküm altına alındığı gözetilmelidir.
Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, 124 ada 22 ve 30 parsel sayılı taşımazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir. Bu cümleden olarak, Mal Müdürlüğüne ait 30.05.1933 tarihli ihale satış belgesine istinaden … kişilere taşınmaz verilip verilmediği Taşova Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulmalı, 30.05.1933 tarihli ihale satış belgesine istinaden tapu kaydı oluşturulup oluşturulmadığı, Taşova Tapu Sicil Müdürlüğü, Erbaa Tapu Sicil Müdürlüğü (Taşova ilçesinin 1933’ lü yıllarda Erbaa Nahiyesine bağlı olduğu çekişmeli taşınmazların kadastro tespit tutanaklarında açıklandığından) ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden sorulmalı, adı geçen ihale satış belgesi taşınmazlar başında yerel bilirkişi yardımı ve … bilirkişi aracılığıyla zemine uygulanmalı, bilinmeyen sınırlarda taraflara tanık dinletme olanağı tanınmalı, … bilirkişiden keşfi ve ihale belgesinin uygulamasını izlemeye elverişli krokili rapor alınmalı, … mühendisine inceleme yaptırılıp, bu taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar … kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacı yönünden tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, çekişmeli taşınmazın 3083 Sayılı Yasa uyarınca … veya … arazi olup olmadığı, D.S.İ. Bölge Müdürlüğünden sorulup, … ve … olarak kazanılmış … miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
SONUÇ:1- Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin 124 ada 3 ve 6 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz dilekçesinin bu aşamada REDDİNE,
2-Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazinenin 124 ada 22 ve 30, davacı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak kabulü ile hükmün 124 ada 3, 6, 22 ve 30 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin bölümlerinin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 28/04/2006 günü oybirliği ile karar verildi.