YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/5217
KARAR NO : 2007/6119
KARAR TARİHİ : 10.05.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi ve Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı gerçek kişiler, 09.11.1987 tarihli dava dilekçeleriyle, tapuda Hazine adına kayıtlı…Köyü 972, 3184, 3204 ve 3217 sayılı parsellerin, ortak miras bırakanları … adına iskan kayıtları ve vergi kayıtları bulunduğu, gibi tesbit tarihine kadar, murisleri ile birlikte yararlarına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının oluştuğundan Hazine olan tapu kayıtlarının iptalini ve … mirasçıları adına tapuya tescilini istemişler, 3184 sayılı parsel yönünden Orman Yönetimi davaya dahil edilerek husumeti yaygınlaştırmışlar, Orman Yönetimi de 04.11.1998 tarihli harçlandırılmış dilekçesiyle,…Köyü 3184 sayılı parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili istemiyle davaya katılmıştır. Mahkemece, Orman Yönetiminin davasının kabulüne, çekişmeli…Köyü 3184 sayılı parselin tapu kaydının iptaline ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, gerçek kişilerin bu parsele ilişkin davalarının reddine, gerçek kişilerin aynı köy 972, 3204 ve 3217 sayılı parsellere ilişkin davalarının kabulü ile bu parsellerin Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptaline ve ortak miras bırakan … oğlu … mirasçıları adına payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi tarafından 972, 3204 ve 3217 sayılı parsellere, Hazine tarafından ise çekişmeli parsellerin tümüne yönelik olarak temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya ve dosya kapsamına göre dava tapu iptal ve tescile ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu dava tarihinden sonra 1997 yılında yapılmış ve sonuçları 10.02.1998 ila 10.08.1998 tarihleri arasında askı suretiyle ilan edilmiştir.
1- Resmi belgelerin uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi kurulu raporlarıyla çekişmeli…Köyü 3184 sayılı parselin orman sayılan yerlerden olduğu belirlenerek, Orman Yönetiminin davasının kabulüne, gerçek kişilerin davalarının ise reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davalı Hazinenin temyiz itirazlarının reddiyle bu parsele ilişkin hükmün onanması gerekmiştir.
2- Çekişmeli…Köyü 972, 3204 ve 3217 sayılı parsellerin tapuda Hazine adına kayıtlı olduğu, Orman Yönetiminin bu parsellere ilişkin her hangi bir davası ve harcını vererek davaya aktif katılımı olmadığı gibi, bu parseller kesinleşmeyen orman kadastrosunda orman kadastrosu sınırları dışında bırakılıp, orman sınır hattına uzak mesafede bulunması nedeniyle, dava orman kadastrosuna itiraza da dönüşmeyeceğinden, taraf sıfatı bulunmayan Orman Yönetiminin,…Köyü 972, 3204 ve 3217 sayılı parsellere ilişkin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
-2- 2007/5217-6119
3- Çekişmeli…Köyü 3204 parsel sayılı 9560 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1973 yılında yapılan genel kadastroda, … …’ın işgalindeyse de Rumlardan metruk olduğundan, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceğinden söz edilerek Hazine adına tesbet edilmiş, 25.09.1974 ila 25.10.1974 tarihleri arasında yapılan askı ilanında dava açılmadığından, kadastro tesbiti 25.10.1974 tarihinde mesai saati bitiminde kesinleşmiş, bu tarihten sonra dava tarihine kadar 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesinde öngürülen 10 yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Bu nedenle kadastrodan önceki nedene dayanan davacı gerçek kişilerin 3204 sayılı parsele ilişkin davalarının hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
4- Davalı Hazinenin, çekişmeli…Köyü 972 ve 3217 sayılı parsellere ilişkin temyiz itirazlarına gelince;…Köyü 972 parsel sayılı 8860 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 943, 2635 ve 2636 numaralı vergi kayıtları ile iskanen … oğlu … Dönmez’e verildiği, O nun da, 26.11.1946 tarihinde noterde düzenlenen ölünceye kadar bakma vaadi sözleşmesiyle, … oğlu … …’a verdiğinden söz edilerek 02.09.1971 tarihinde … … adına tesbit edilmiş, da sonra, bu parselin etrafındaki parsellere uygulanan kayıtların bu yönü metruk arazi okuduğundan 13.06.1974 tarihinde Hazine adına tesbit edilmiş, askı ilan süresi içinde … mirasçılarının açtığı dava, davacı taraf delillerini bildirmediğinden itiraz etmemiş sayılmasına ilişkin, Tapulama Mahkemesinin 22.03.1982 gün ve 1978/38-1982/229 sayılı ve 25.06.1982 tarihinde kesinleşen kararıyla Hazine adına tapuya kayıt edilmiştir.
Davacı gerçek kişiler bu parsel için 943, 2635 ve 2636 numaralı vergi kayıtları ve Sıra No: 669, Esas No : 1 sayılı … Dayı bin … zevcesi Hasine, oğlu … ve karısı … ve oğlu … adına olan iskan kaydına dayanmışlardır.
Alaçatı Köyü 3217 parsel sayılı 8050 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, metruk yerlerden iken, 1951 yılından beri … … işgalinde olduğu, bu tür yerler kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceğinden, 17.11.1973 tarihinde Hazine adına tesbit edilmiş, askı süresi içinde … ve … Öcal tesbite itiraz etmişler, Tapulama Komisyonunca 06.04.1978 tarihinde verilen karar ile itirazları red edilmiş, karar ilgililerine tebliğ edilmek suretiyle 04.08.1978 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacılar bu parsel için Ağustos 1325 tarih ve 13 sıra numaralı tapu kaydına ve Eylül 1934 tarih ve 127 sıra numaralı tapu kayıtlarına tutunmuştur.
Her ne kadar mahkemece yapılan keşiflerde tutunulan tapu kayıtları ve iskan kayıtları ile vergi kayıtlarının çekişmeli parselleri kapsadığının belirlendiği gerekçe gösterilmişse de, kayıt uygulaması sırasında, çekişmeli parselin komşuları olan taşınmazlara uygulanan tapu kayıtları ve vergi kayıtları getirtilmemiş, kayıt sınırları konusundaki yerel bilirkişinin soyut sözleri ile yetinilmiş, yerel bilirkişi sözleri komşu parsellerin dayanak kayıtları ile denetlenmemiş, davacıların tutunduğu iskan kayıtlarının tapuya tescil edilip edilmediği araştırılmamıştır.
Davacı tarafın tutunduğu iskan ve vergi kayıtlarında sınır olarak, başka iskan sahipleri gösterildiği halde, çekişmeli parsellerin çevresindeki taşınmazların tesbitleri Hazine adına kesinleştiği anlaşıldığından, komşu iskan sahiplerinin yerlerini terk etmeleri nedeniyle bu yerlerin yeniden Hazineye kalıp kalmadığı, yine çekişmeli parsellerin yakınındaki 2063 sayılı parselin tapu kaydının beyanlar hanesinde 1. derece doğal sit alanında kaldığı yönünde şerh yazıldığı halde, çekişmeli parsellerin de Arkeolojik, Kültürel yada Doğal sit alanı olup olmadığı konusu araştırılmamıştır.
O halde; mahkemece davacı tarafın tutunduğu tapu ve iskan kayıtları, bu kayıtların çevresindeki, iskanen gerçek kişilere verilen diğer taşınmazları da gösterir liste ve haritaları ile birlikte, aynı şekilde çekişmeli taşınmazların çevresindeki parsellere uygulanan tapu kayıtlarının oluşumuna esas teşkil eden iskan kayıtları ve haritası ilgili yönetimlerden getirtilmeli, davacı tarafın tutunduğu iskan kayıtlarının tapuya tescil edilip edilmediği ve başka parsellere uygulanıp uygulanmadığı sorulmalı, dosyada bulunmayan çekişmeli parsellere sınır olan yollardan sonra gelen parsellerin kadastro tesbit tutanakları ve varsa dayanağı olan tapu ve vergi kayıtları, çekişmeli parselleri geniş çevresi ile birlikte gösteren arazi kadastro paftaları getirtilip
-3- 2007/5217-6119
dosyasına eklenmeli, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 2863 Sayılı Yasa hükümlerine göre Arkeolojik, Kültürel yada Doğal sit alanı olarak belirleme yapılıp yapılmadığı ilgili yönetimden ve kuruldan sorularak, belirleme yapılmış ise buna ilişkin karar ve haritaları getirtilmeli, daha sonra önceki keşfe katılmayan bir harita mühendisi ve bir … elemanı ile bir ziraat uzmanı ve bir arkeolog bilirkişi vasıtasıyla yeniden yapılacak keşifte, davacı tarafın tutunduğu tapu, iskan ve vergi kayıtları ile varsa tapu ve iskan kayıtlarının haritaları yeterince yaşlı yerel bilirkişiler vasıtasıyla uygulanarak, çekişmeli parsellerin bu kayıtlar kapsamında kalıp kalmadığı, metruk yerlerden olup olmadığı, 2863 Sayılı Yasa hükümleri egöre sit alanı olarak ilan edilip edilmediği, tereddüte yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, Harita Mühendisi ve … bilirkişilere uygulamayı gösteren ayrı renkli kalemlerle işaretli bilimsel verileri içeren rapor ve kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli parsellerin imar ihyaya konu edilip edilmediği, edildi ise tarihi, ve kaç yıldır ne şekilde zilyet edildiği hususlarında ziraat uzmanı bilirkişiden, çekişmeli parselin doğal veya kültürel sit alanı ile bunların koruma alanı olup olmadığına ilişkin de arkeolog bilirkişiden bilimsel verileri içeren rapor alınmalı, zilyetliğin başlangıcı, süresi ve şekli ile ekonomik amacına uygun olup olmadığı yönünde, davacı tanıklarının somut olaylara dayalı bilgi ve görgüleri sorulmalı, doğal ya da kültürel sit alanı olarak belirlenen taşınmazlar ile 3402 Sayılı Yasanın 18/2. maddesi gereğince “yasalar uyarınca Devlete kalan taşınmazların tapuda kayıtlı olsun olmasın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile iktisap edilemeyeceği” düşünülmeli, bundan sonra oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Açıklanan hususlar gösetilmeden, eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: 1. Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının reddiyle…Köyü 3184 sayılı parsele ilişkin hükmün ONANMASINA,
2- Yukarıda ikinci bendde açıklanan nedenlerle; davacı Orman Yönetiminin…köyü 972, 3204 ve 3217 sayılı parsellere ilişkin TEMYİZ DİLEKÇESİNİN REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran Orman Yönetimine iadesine,
3- Yukarıda üçüncü bendde açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile…Köyü 3204 sayılı parsele ilişkin hükmün BOZULMASINA,
4- Yukarıda dördüncü bendde açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının reddiyle, çekişmeli…Köyü 972 ve 3217 sayılı parsellere ilişkin hükmün BOZULMASINA 10/05/2007 günü oybirliği ile karar verildi.