YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/1026
KARAR NO : 2007/3896
KARAR TARİHİ : 26.03.2007
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Hükmüne uyulan Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 18.06.2001 gün ve 3289-3636 sayılı bozma kararında özetle: “Kadastro sırasında dava konusu …İlçesi … Mahallesi 587 sayılı parselin tespit tutanağı malikhanesi boş bırakılarak düzenlenip, 3402 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre kadastro mahkemesine aktarıldığından, aynı yasanın 30/2. maddesi hükmüne göre mahkemenin gerçek hak sahipleri adlarına tescil karar vermekle yükümlü olduğu, davacıların dayandığı ve tespite esas alınan tapu kaydı hasımsız dava sonucu oluşturulduğundan, Orman Yönetimi, Belediye, Hazine ve diğer kamu kurumlarını bağlamayacağı, taşınmazın mera, orman ya da orman toprağı gibi devletin hüküm ve tasarrufu altında kamu malı niteliğinde bulunan yerlerden olup olmadığının usulüne göre araştırılması gerektiği, bu nedenle, uzman orman mühendisi ile yapılacak keşifte usulünce orman araştırmasının yapılması, tapu ve vergi kayıtlarının uygulanması, tanık ve tespit tutanak bilirkişilerinin dinlenerek, zilyetlik süresi ve sürdürülüş biçiminin sorulması, olucak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davacı Hazine ve katılan … ile gerçek kişilerin davasının kısmen kabulüne ve dava kosunu parselin …İlçesi, … Mahallesi 587 sayılı parselin 15.05.2002 tarihli … bilirkişilerin rapor ve krokisinde (A) işaretli 207.861,78 m2, (B) işaretli 128.464,86 m2’lik bölümlerin … Baraj Gölü suları altında kaldığından kadastro harici bırakılmasına, ilgililerin kamulaştırma bedeli için dava açmakta muhtariyetine, aynı krokide (E) işaretli 35217,70 m2, (F) işaretli 199.163,19 m2, (H) işaretli 16.215,85 m2, (I) işaretli 12.058,91 m2, (J) işaretli 1.064.900,20 m2, (K) işaretli 599.022,99 m2, (L) işaretli 231.516,57 m2’lik bölümlerin ayrı parsel numarası verilerek orman niteliğiyle Hazine adına tesciline, aynı krokide (C) işaretli 280.308,94 m2 olarak belirlenen yerin gerçek yüzölçümü 24.01.2005 tarihli ek rapor ve krokide 271.076,48 m2 olarak belirlenidğinden bu yüzölçümüyle ve (D) işaretli 22.097,80 m2 olarak belirlenen yerin gerçek yüzölçümü ek raporda 19.329,13 m2 olarak belirlendiğinden belirlenen bu yüzölçümüyle ve 15.05.2002 günlü krokide, (G) işaretli 327.538,49 m2 olarak belirlenen yer içinde kalan ve 24.01.2005 tarihli krokide (G1) işaretli 66.069,07 m2 ve (G2) ile işaretli 66.959,71 m2’lik bölümlerin ifrazı ile herbiri 480 pay kabul edilerek … mirasçıları adlarına payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, ek rapora göre kişiler adına tescil edilen (C), (D), (G1), (G2) işaretli bölümler çıktıktan sonra (C), (D), (G) işaretli bölümlerden geriye kalan bölümlerin ayrı bir parsel numarası verilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, müdahil … Gürdük’ün davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine ile müdahil davacı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tespit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre,
1) Davacı … 02.03.1982 tarihli dava dilekçesi ile Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/161 sayılı dosyasında davalılar …Belediyesi ile … … ve arkadaşları aleyhine açtığı davada, … Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.04.1952 gün ve 1952/137-134 sayılı tescil ilamı sonucu miras bırakanı … … adına Eylül 1953 tarihli 7 numarada tapuya tescil edilen taşınmaza davalı Belediyenin, … Deresi Hududu ile çevrili bölümüne mera olduğunu ileri sürerek hak iddiasında bulunduğunu, diğer davalı kişilerin de, taşınmazın özellikle güney kısmına tecavüz ettiklerini bildirerek davalıların elatmasının önlenmesini istediği, mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde kadastro yapıldığı ve dava konusu taşınmazın tesbit tutanağının düzenlendiği gerekçesiyle 29.09.1986 gün ve 1982/161-538 sayılı görevsizlik kararı ile dava dosyasının kadastro mahkemesine gönderilerek Diyarbakır Kadastro Mahkemesinin 1987/6 esasına kaydedildiği ve tesbit tutanağı ile dava dosyasının birleştirildiği,
2) Davacı Hazine tarafından Diyarbakır Kadastro Mahkemesinin 1989/25 sayılı dosyasında …Belediyesi ile … … ve arkadaşları aleyhine açılan davada 587 numaralı parselin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine adına tescilinin istendiği ve mahkemenin 28.06.1990 gün 1989/25-67 sayılı kararı ile bu davanın yukarıdaki 1 numaralı bende yazılı mahkemenin 1987/6 sayılı dava dosyası ile birleştirildiği,
3) …576 parsel sayılı 3.182,327 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ev, tarla, bağ ve meşelik ve … niteliği ile Eylül 1953 tarih 7 numaralı 790400 m2 yüzölçümlü tapu kaydı ve 1106 numaralı 109.500 m2 yüzölçümlü vergi kaydı revizyon gösterilerek ve Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/161 sayılı dosyasında davalı olduğundan söz edilerek … hanesi açık bırakılarak 22.05.1987 tarihinde düzenlenen tespit tutanağı kadastro mahkemesinde gönderildiği ve kadastro mahkemesin 1987/7 sayılı dosyasının oluşturulduğu,
4) Davacı Hazine, kadastro mahkemesin 1989/25 sayılı dosyasında davalı …Belediyesi ile … … ve 32 arkadaşı aleyhine dava açtığı 1,2, 3,4 bentlerde açtığı dava yazılı dava dosyaları birleştirildikten sonra Diyarbakır Kadastro Mahkemesince yetkisizlik kararı ile …Kadastro Mahkemesine gönderildiği ve mahkemece yapılan yargılama sonucu 05.04.2000 gün 995/1-5 sayılı kararla, bilirkişi … Ayrancı tarafından düzenlenen 14.02.2000 tarihli rapor ve eki krokide (C) işaretli 280.308.94 ve (D) ile işaretli 22.097.80 m2 E ile işareti 34.217.70 m2 ve (F) ile işaretli 199.163.20 m2 ve (G) ile işaretli 327.538.49 m2 yüzölçümlü bölümlerin ayrı parsel numarası verilerek … … mirasçıları adlarına tapuya tesciline, aynı krokide (A) ile gösterilen 207.861.78 m2 ve (B) işaretli 128.464.86 m2’lik bölümlerin … Baraj Gölü suları altında kalması nedeniyle kadastro dışı bırakılmasına, kamulaştırma bedeli bakımından tarafların genel mahkemede dava açmakta serbestliklerine ve aynı krokide (K) ile işaretli 599.022.99 m2 ve (L) ile işaretli 231.516.57 m2’lik bölümlerin … olması nedeniyle kadastro harici bırakılmazsa ve aynı krokide (j) ile işaretli 1.064.900.20 m2’lik bölümün 587 parsel olarak Maliye Hazinesine tapuya tesciline, yine aynı krokide (H) ile işaretli 16.215.85 m2 ve (I) ile işaretli 12.058.91 m2’lik bölümlerin Maliye Hazinesine tapuya tesciline, yine aynı krokide 57.960.36 m2’lik bölümün yol olarak sınırlandırılmasına, karar verildiği ve bu kararın davacı Hazine ile davalı Belediye tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 18.06.2001 gün ve 3289/3636 sayılı kararı ile ve özetle: “Dava asliye hukuk mahkemesinden görevsizlik kararı ile aktarıldığına göre 3402 Sayılı Yasanın 30/2. maddesi gereğince gerçek hak sahibi adına tescile karar verilmesin zorunlu olduğu, davacıların dayandığı tapu kaydın hasımsız tescil ilamı ile alınmış olduğundan Hazine ve Belediye ve diğer kamu kuruluşları yönünden bağlıyıcı niteliğinin bulunmadığı, bu nedenle kamu … malı mera, orman veya orman toprağı niteliğinde özel mülkiyete konu olup olmayacağının saptanması bakımından bölgeye ait en eski tarihli memleket harita … fotoğrafları ve amenajman planı uygulanarak taşınmazın orman niteliğinin öncelikle belirlenmesi, bundan sonra dayanılan vergi kaydının uygulanması, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı ve zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi konularında yerel
bilirkişi ve tanıklar ile tesbit tutanağı bilirkişileri dinlenerek bilgi alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulduğu,
5) Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra; temyize konu 24.01.2005 gün ve 2001/21-1 sayılı kararla “Harita Mühendisi … … ve … Erçin’in düzenlendiği 15.05.2002 günlü rapor ve eki krokide (A) ile işaretli 207.861.78 m2 ve (B) ile işaretli 128.464.86 m2’lik bölümlerin … Barajı Gölü suları altında kalması nedeniyle tespit dışı bırakılmasına, kamulaştırma bedeli bakımından aidiyeti konusunda tarafların genel mahkemede dava açmada serbestliklerine,
Aynı krokide (E) ile işaretli 35.217.70 m2, (F) ile işaretli 199.163.19 m2 ve (H) ile işaretli 16.215.85 m2 ve (I) ile işaretli 12.058.91 m2 ve (J) ile işaretli 1.064.900.20 m2 ve (K) ile işaretli 599.022.99 m2 ve (L) ile işaretli 231.516.57 m2’lik bölümlerin ayrı bir parsel numarası verilerek orman niteliği ile Hazine adına tesciline,
Harita Mühendisi … …’in 24.01.2005 tarihli ek raporuna ekli krokide (C) ile işaretli 271.076.48 m2 aynı krokide (D) ile işaretli 19.329.43 m2 ve aynı krokide (G1) ile işaretli 66.069.07 m2 ve aynı krokide G2 ile işaretli 66.959.71 m2’lik bölümlerin tamamı 480 pay olarak kabul edilerek … Boz ve arkadaşları adlarına tesciline,
Davacılara verilen (C), (D), (G1) ve (G2) işaretli bölümler dışında kalan bölümlerin de yine orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verildiği, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edildiği,
6) Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında da kabul edildiği gibi adlarına tescil kararı verilen gerçek kişilerin mirasbırakanı … … adına sulh hukuk mahkemesinde hasımsız olarak açılan tescil davası sonucunda oluşturulan Eylül 1953 tarih 7 numaralı tapu kaydı Orman yönetimi ve Hazineyi bağlamayacağı, bu tapunun dayanağı dosya içerisinde bulunan Orman Mühendis Muavini … Kutay tarafından düzenlenen krokide taşınmazın doğu ve batı sınırının 760 m, kuzey ve güney sınırının 1040 m olarak ölçülüp bir dikdörtgen şeklinde olan krokinin 760 m ve 1040 m olan kenar uzunlukların çarpılarak 790.400 m2 yüzölçümünün bulunduğu ve bu kroki içerisinde birçok yerlerin … olarak gösterildiği, krokinin Doğu sınırına Haydarağa mevkisi bahçeleri ve … Nehri, kayalıklar, Batısına, …Bucağına ait eski bağlar, Kuzeyine, umumi yol, Güneyine … Deresi olarak yazıldığı krokinin uygulanabilir teknik nitelikte bulunmadığı, dosyadaki kadastro paftasına göre doğuda işaretlenen Haydarağa mevkisi bahçeleri ve … Nehri ve kayalıkların 587 numaralı parselin kuzeyinde, güneyinde yazılı … Deresinin çekişmeli parselin güneydoğusunda, kuzeyde yazılı umumi yolun taşınmazın batısında, batıda yazılı …Bucağına ait Eski Bağların taşınmazın güneybatısında bulunduğu, taşınmazın tapu kaydının sadece doğu sınırında … Nehri bulunduğu halde, çekişmeli parselin kuzey ve doğu sınırının kısmen … … dayandığı, bu durumda uzman bilirkişi krokisinde su altında kaldığı bildirilen (B) ile işaretli 128.464.86 m2’lik bölümün tapu kaydı sınırı içinde kalmadığı gibi, aşağıda izah edileceği gibi vergi kaydı sınırı içinde de kalmadığı,
7) Yine Bilirkişi … …’in 24.01.2005 tarihli ek raporuna ekli krokide kişiler adlarına tesciline karar verilen (D), (G1) ve (G2) ile işaretli bölümlerin de tapu ve vergi kaydı kapsamında kabul edilemeyeceği ve bu yerlerin dört tarafının orman olması ve orman olarak tesciline karar verilmesi nedeniyle (D), (G1) ve (G2) ile işaretli bölümlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/2 kapsamında orman içi açıklık konumunda olduğu ve dolayısıyla özel mülkiyet olarak kişiler adına tescil edilme olanağının bulunmadığı,
8) Çekişmeli parsele revizyon gören 1106 tahrir numaralı 1937 tarihli vergi kaydının Doğusu, … Hududu, Batısı, … Yolu, Kuzeyi, mezarlık, Güneyi, … hududu olduğu, … Hududunun güneydoğu yönde, … Yolunun batıda, … Hududunun güneyde mezarlığında kuzeyde bulunduğu ve kuzeydeki mezarlık yerlerinin uzman bilirkişi krokisinde (A) ile işaretli … Baraj Gölü suyu altında kalan … Ziyareti ile kişiler adına tesciline karar verilen (C) işaretli yerin kuzey sınırının askeri haritada da işaretli Nebi … Ziyareti (Nebi …, … ve Elyese Peygamberlerin türbeleri) ve etrafındaki mezarlıklar olduğunun anlaşıldığı, vergi kaydının da kuzey sınırında … … dayanmadığı ve vergi kaydı miktarının 109.500 m2 olması nedeniyle uzman bilirkişi krokisinde
(A) ile işaretli gösterilen ve … Baraj Gölü suları altında kalan bölümün de vergi kaydının miktar olarak kapsamı dışında kaldığı ve bu (A) ile işaretli bölümün kısmen askeri haritada görüldüğü gibi … Nehrinin delta yaptığı alanda ve nehrin ortasında kısmen adacık olarak kaldığı, köy tüzelkişiliği adına Muhtar … Armato tarafından asliye hukuk mahkemesinin 1953/91 sayılı dosyasında tapu maliki … … aleyhine mera iddiası ile açtığı davanın 1954 yılına kadar devam ederek açılmamış sayılmasına karar verildiği ve taraflara tebliğ edilip halen kesinleştirilmediği, yine … … tarafından asliye hukuk mahkemesinin 1954/56 sayılı dosyasında … … aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının, 22.11.1961 tarihinde yapılan keşfi sırasında dinlenen tanıklar, taşınmazın doğu, batı ve güney tarafında büyük bölümünün köylüler tarafından mera olarak kullandıklarını bildirdikleri ve keza o keşif sırasında … Bilirkişisi … Önel tarafından düzenlenen 22.10.1961 tarihli krokide de mera olarak kullanılan bölümlerin işaretlendiği ve … … tarafından kullanılan yerin temyize konu kararda hükme dayanak yapılan krokide (C) ile işaretli bölüm olarak gösterildiği, hükme dayanak yapılan (L) işaretli bölümün askeri haritada … Tepesi olarak gösterilen yerin 22.10.1961 tarihli krokide de kullanılmayan … olarak işaretlendiği ve tepenin baraj gölü altında kalan (A) ile işaretli bölümü de içine alacak şekilde … … kadar devam ettiği, yine 24.10.1961 tarihli krokide … Nehri kenarında genişçe mezarlık yerlerinin de işaretlendiği ve mezarlık yerlerinin de kimse tarafından kullanılmadığının anlaşıldığı, mahkemece bu davanın 14.11.1962 tarihinde karara bağlandığı ve davalının temyiz süresini geçirmesi nedeniyle temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği, o davada dinlenen tanıklar dahi tapu sahibi … …’un Nebi Türbelerinin bulunduğu mezarlık yerlerinde zilyetliğinin bulunmadığını, yarıcı sıfatıyla şimdi kişiler adına tescile karar verilen (C) işaretli bölümü kullandığını bildirdikleri, bu haliyle uzman bilirkişi krokisinde (A) ile işaretli 207.861.78 m2’lik bölümün de vergi kaydının kapsamı dışında kaldığı gibi, tapu maliki … …’un zilyetliğinin de olmadığı, kısmen kamu malı niteliğindeki Nebi Türbelerinin meşelik olarak gelir alanı, kısmen … orman ve … Nehri Deltası ve yatağı olduğunun anlaşıldığı,
9) O halde, tespitin dayanağı 1106 numaralı vergi kaydının hükme esas alınan krokide (C) ile işaretli 271.076.48 m2’lik bölüme yüzölçümüyle uyduğu, vergi kaydının cinsinin tarla ve meşelik olması nedeniyle meşelik olan yerlerin eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafında orman olduğu, bu tür yerlerin zilyetlikle kazanılamayacağı, tarla olarak kullanılan bölüm sadece (C) ile işaretli bölüm olup, çekişmeli parselin diğer bölümlerinin orman ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki vergi ve tapu kaydı kapsamı dışında zilyetlikle kazanılamayacak yerlerden olduğu göz önünde bulundurularak, (C) işaretli 271.076.48 m2’lik bölüm dışında kalan, dava konusu 587 numaralı parselin tamamı hakkındaki Hazine ve Orman Yönetiminin davasının kabulü ile bu bölümlerin, yani (A), (B), (D), (G1) ve (G2) bölümlerde dahil olmak üzere tümünün daha önceki kararla ve şimdi temyize konu olan kararla orman olarak tescile karar verilen ve temyiz edilmeyerek kesinleşen bölümlerle birlikte bir bütün halinde (587 sayılı parselin toplam yüzölçümünden (C) işaretli 271.076.48 m2’lik bölüm çıkartıldıktan sonra kalan tüm yerlerin 587 sayılı parsel olarak) orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiği,
10) Hükme dayanak yapılan 24.01.2005 tarihli krokide (C) ile işaretli 271.076.48 m2’lik bölümün … arazisi olduğu anlaşıldığından, bu bölüm içinde değişir sınırlı 109.500 m2 yüzölçümlü vergi kaydına 3402 Sayılı Yasanın 20/C , 21 ve 32/3. maddelerine göre kapsam belirlenerek 109.500 m2’lik bu bölümün şimdi olduğu gibi gerçek kişiler adlarına tesciline, (C) işaretli bölümden geriye kalan başka bir anlatımla vergi kaydının yüzölçümü kapsamı dışında, ancak,(C) işaretli kısım içinde kalan bölüm hakkında … … ve mirasçıları yönünden 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesinde yazılı 40-100 dönüm kısıtlama araştırması yapılarak
sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 26.03.2007 günü oybirliği ile karar verildi.