YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/720
KARAR NO : 2023/1833
KARAR TARİHİ : 30.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : …Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki mirasçılıktan çıkarma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkilinin oğlu olduğunu, müvekkilinin eşi …’nın 29.05.2018 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin ve dava dışı …’in yaptıkları araştırmada davalının murise ait tereke mallarını muvazaalı şekilde kendi üzerine alarak sattığını fark ettiklerini, konuyla ilgili …Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/491 Esas sayılı dosyasıyla dava açtıklarını, davalının müvekkilinin ve dava dışı kardeşlerinin miras paylarının tamamını kendi lehine olacak şekilde satarak 4721 sayılı TMK’nın 510 uncu maddesine aykırı davrandığını, taraflar arasında anne-oğul ilişkisinin kalmadığını ileri sürerek davalının müvekkilinin mirasçılığından çıkartılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; mahkemeden talep edilen işlemin ölüme bağlı tasarruf ile yapılması mümkün olduğundan davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların TMK’nın 510 uncu maddesi gereği mirasçılıktan çıkarma sebepleri içinde yer almadığını, ileri sürülen iddiaların da tamamının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TMK’nın 510 uncu maddesine göre, mirasçılıktan çıkarma işleminin ancak ölüme bağlı bir tasarrufla olabileceğini, dosya kapsamından davacı … hali hazırda sağ olup herhangi bir ölüme bağlı tasarruf işlemi de yapmadığı gerekçesiyle davacı tarafın dava açmakta hukuki yararı mevcut olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki eylemlerin TMK’nın 510 uncu maddesinde sayılan mirasçılıktan çıkartma sebeplerinden olduğunu, davacının vasiyetname yoluyla davalıyı mirasçılıktan çıkartsa dahi davalının saklı pay oranı kadar hak sahibi olacağını, bu noktada korunması gereken ve mevcut olan hukuki yararın davalının saklı payı kadar hak sahibi olmaması olduğunu, davalının müvekkiline karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tanık beyanları ile ispatlanacağını, Kanunlar uygulanırken lafzına ve ruhuna bakılması gerektiğini, her ne kadar Kanun’un lafzı mirasçılıktan çıkarma işlemini ölüme bağlı tasarruf şeklinde düzenlemiş ve bunun da vasiyetname yoluyla yapılabileceğini öngörmüş ise de somut olay kapsamında Kanun koyucunun amacına bakılması gerektiğini, ölüme bağlı tasarrufun iptale tabi olduğunu, davalının bu ölüme bağlı tasarrufu iptal ettireceğinin şüphe götürmez bir gerçek olduğunu, dosyadaki hukuki yararın müvekkilinin sağ iken kendisine kötü muamelede bulunan aile üyesinin mirastan pay almasını engellemek olduğunu, davada hukuki yararın mevcut olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 510 uncu maddesi gereğince mirasbırakanın mirasçılıktan çıkarma isteğini ölüme bağlı tasarruf ile yapması gerektiği, ölüme bağlı tasarrufta bulunmaksızın açılan mirasçılıktan çıkarma davası dinlenemeyeceğinden hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve Yasa’ya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 510 uncu maddesinde; “Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:
1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,
2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.” düzenlemesi yer almaktadır.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usûl ve kanuna uygun olup; mirasçılıktan çıkarma işleminin yalnızca ölüme bağlı tasarrufla yapılabileceği ve dava yoluyla yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.