YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/196
KARAR NO : 2006/1684
KARAR TARİHİ : 16.02.2006
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 25.11.2004 gün ve 2004/6914-12117 sayılı bozma kararında özetle: “Uzman bilirkişi kurulu, taşınmazın eski tarihli memleket haritasında açık alan olarak nitelendirildiğini ve eğimin % 4-5 olduğunu bildirdikleri halde, taşınmazı memleket haritasında kısmen yeşil alana gelecek şekilde işaretledikleri, burada münhanilerin sık olduğu, eğimin bilimsel yöntemlerle hesaplanmadığı, yine Hazine taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla dava katıldığı halde, çekişmeli taşınmazın imar ihya görüp görmediği, imar ihya görmüş ise bitiminden itibaren 20 yıldan fazla zilyet edilip edilmediği hususlarında ziraat uzmanı bilirkişi görüşü alınmadığı, bu konudaki taraf tanıklarının beyanlarına başvurulmadığı, bu nedenle, yeniden yapılacak keşifte, en eski tarihli memleket haritası … fotoğrafı ve amenajman planı uygulanarak, çekişmeli taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin belirlenmesi, … yapısı, bitki örtüsü ve çevresinin incelenmesi; eğim ölçer aletler ve memleket haritasındaki yükseklik çizgileri yardımıyla eğimin bilimsel olarak belirlenmesi, taşınmazın kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, memleket haritasındaki konumunu komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde gösteren kroki düzenlettirilmesi, orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, imar ihya olgusu üzerinde durulması; ziraat mühendisinden, imar ihya edilip edilmediği, tarihi, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı hususlarında rapor alınması; zilyetlik tanıklarının taşınmaz başında dinlenmesi gerçek kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, davanın kabulüne, çekişmeli … Köyü 106 ada 39 sayılı parselin tesbit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman sınırları dışında bırakılmıştır.
Bozmaya uyulmasına rağmen gerekleri yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; hükmüne uyulan bozma kararında açıkça ve detaylı olarak yer verilmesine rağmen, hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın kesinleşmeyen orman sınır hattına irtibatlı krokisi çizilmeden, basit kroki şeklinde orman kadastro haritasındaki konumunu gösterilip, eğiminin … ve teraslamalar sonucu düşürüldüğü % 5-8 arasında olduğu, eski tarihli haritalarda orman olarak nitelendirilmediği, öncesi ve eylemli durumları itibariyle orman sayılmayan yerlerden
olduğu bildirilirken, rapora eklenen memleket haritasında kısmen yeşil ile renklendirilen bölümde işaretlendiği, münhaniler oldukça sık geçtiği halde, teraslama ve sekilerden önceki eğim tesbit edilmemiş, memleket haritasında yeşil ile renklendirilmesinin nedeni üzerinde durulamıştır.
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.
6831 Sayılı Yasanın 1/J maddesi gereğince orman ve … muhafaza karakteri taşımayan funda veya makilerle örtülü alanlar orman sayılmaz. Yerleşik Yargıtay kararlarıyla, Bilimsel olarak eğimi % 12’yi geçen yerlerin … muhafaza karakteri taşıyacağı kabul edilmektedir. Muhafaza karakteri taşıyan makilik ve fundalıklar 6831 Sayılı Yasanın 1/J maddesi gereğince orman sayılan yerlerdendir.
Mahkemece, önceki bilirkişiler dışında serbest orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman yüksek mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, en eski tarihli memleket haritası … fotoğrafı ve amenajman planı çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın tamamının ve özellikle ortada yer alan ve memleket haritasında yeşil ile renklendirilen bölümünün öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; … yapısı, çevresi, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, ağaç cinsi ve sayısı, kapalılık oranı, hakim bitki örtüsü detaylı şekilde incelenmeli;taşınmazın eğimi münhaniler ve eğim ölçer aletler yardımıyla bilimsel yöntemler ile belirlenmeli, kesinleşmiş tahdit söz konusu olmadığından, yukarıda değinilen belgeler uzman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın memleket haritası … fotoğrafı ve amenajman planında konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli; orman bütünlüğünü bozan orman içi açıklığı veya boşluğu olup olmadığı hususunda orman mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı; açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının varlığı araştırılmalı, bu cümleden yapılacak keşifte … uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp,imar ihya edilip edilmediği, edildi ise tarihi, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; imar ihyanın ne zaman başladığı ne zaman tamamlandığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar gerçek kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, oluşacak sonuca göre
bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, bozma gereklerini karşılamayan bilirkişi raporlarına, eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetimi ve Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde yatıran yönetime iadesine 16.02.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.