YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14966
KARAR NO : 2023/3977
KARAR TARİHİ : 25.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalar ile ilk davada saklı tutulan bölümün bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen … 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/77 Esas sayılı dosyasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacılar vekilleri; asıl dava ile birleştirilen … 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/128 Esas, birleştirilen … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/657 Esas, birleştirilen … 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/181 Esas sayılı dava dosyalarındaki dava dilekçelerinde özetle; davaya konu … ili … ilçesi … Mahallesi 861 ada 4 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının Mustafa Kemal Sahil Bulvarı tarafında, bir kısmının ise Mithatpaşa Caddesi üzerinde kaldığı, bu kısımlara kaldırım ve yol yapmak suretiyle davalı idarece kamulaştırma yapılmadan fiilen el atıldığını belirterek belirlenecek tazminatın ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
2. Bir kısım davacılar vekili birleştirilen … 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/77 Esas sayılı dava dosyasındaki dava dilekçesinde özetle; ilk davada saklı tutulan bölümün bedelinin tahsili için ek dava açmıştır.
II. CEVAP
Davalı idare vekili asıl ve birleştirilen dosyalarda cevap dilekçelerinde; uzlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğunu, davacı tarafça bu başvurunun yapılmadığını, dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen … 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/154 Esas sayılı dosyasının Yargıtay’da olması nedeniyle bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların ecrimisil taleplerinin yerinde olmadığını, haksız davanın esastan reddini, davanın kabul edilmesi halinde el atma tarihinin belirlenmesini, tescile ve terkine karar verilerek tapu kaydı üzerinde varsa ipotek, haciz ve sair tüm takyidatların sicilden terkini ile hükmedilecek bedel üzerine yansıtılmasını talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 21.07.2016 tarihli ve 2015/54 Esas 2016/219 Karar sayılı ilamı ile asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. … 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili ile bir kısım davacılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; dava konusu taşınmazda; yapılaşma tamamlanmış olup el atılan alanın yapı alanını etkilemediği gözetildiğinde el atılan bölümün bedeline hükmedilmesi gerekirken, yasal dayanağı olmayan değerlendirmeyle indirim yapılarak aza hükmedilmesinin hatalı olduğundan bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
… 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.09.2022 tarihli 2020/39 Esas 2022/252 Karar sayılı ilamı ile asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
… 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde; belirlenen bedelin yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, emsal karşılaştırmasının uygun olmadığını, paydaş dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirtilerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve hesaplanacak ecrimisil miktarının sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun(1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “… Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”
3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “… Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu’nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına …” karar verilmiştir.
4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 saylı Kanun) 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu … ili … ilçesi … Mahallesi 861 ada 4 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve ecrimisil bedeli hesaplanmak suretiyle davalı idareden tahsili yerindedir.
3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
25.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.