YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1331
KARAR NO : 2023/1725
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı … tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; … Noterliğinin 16.09.1987 tarihli ve 15413 yevmiye numaralı, 29.09.1987 tarihli ve 16336 yevmiye numaralı, 28.01.1988 tarihli ve 1393 yevmiye numaralı ve 24.03.1988 tarihli ve 4208 yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri ile bir kısım davalılar murisi ve bir kısım davalıların …. ilçesi, 490 ve 495 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerini davacıya satmayı vaat ettiğini, bedelin ödendiğini belirterek dava konusu taşınmazlardaki davalılar adına kayıtlı payların tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalılar … ve … davayı kabul etmiştir.
2. Davalı … davanın reddini savunmuştur.
3. Davalı … ve … ise kardeşlerinin ağır hastalığı nedeniyle dava konusu taşınmazlardaki paylarını satmak zorunda kaldıklarını ancak, satış bedelini iade ettiklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında noterde resmi şekilde düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi imzalandığı, satış bedelinin ödendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı … temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili, bir kısım davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ve re’sen belirlenecek nedenlerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı …, hükmün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na aykırı olduğunu, 20 dekarın altındaki yerin 3 üncü kişiye satılamayacağını, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. Kaynağını Borçlar Kanunu’nun 22 nci maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşmelerdendir. Vaad alacaklısı taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle mülkiyet devir borcu yüklenen vaad borçlusunun edimini yerine getirmemesi, halinde edimin hükmen yerine getirilmesini mahkemeden isteyebilir.
2. Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayanan tescil isteminin hüküm altına alınabilmesi için sözleşmede kararlaştırılan bedel ödenmiş olmalıdır. Ancak, bedelden ödenmeyen bir kısım var ise, bu bedel Borçlar Kanunu’nun 81 inci maddesi uyarınca depo ettirilmelidir.
3. Satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunmalıdır. Elbirliği mülkiyetine (TMK m.701) konu bir taşınmazda elbirliği (iştirak halinde) ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satım vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez.
3. Değerlendirme
Temyizen incelenen kararda ve kararın gerekçesinde, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, delillere ve dosya içeriğine uygun olduğu gibi hükmün infaz kabiliyetinin bulunduğunun ve davalı …’in 1999 tarihinde öldüğünün, dosyada mevcut Tarsus 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.02.2000 günlü 2000/121 Esas, 2000/113 Karar sayılı mirasçılık belgesinde yer alan mirasçılarının dosyada taraf olarak bulunduklarının anlaşılmasına göre davacı vekili ve davalı …’nin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü hususların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görüldüğünden, hükmün onanması gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili ve davalı …’nin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene davalı …’ye yükletilmesine,
Fazla yatırılan temyiz giderinin davacıya iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.