YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13541
KARAR NO : 2023/4110
KARAR TARİHİ : 26.04.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde; … ili, … ilçesi, … Mahallesi, 2149 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 06.11.2015 tarihli ve 2015/10 Esas, 2015/452 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 06.11.2015 tarihli ve 2015/10 Esas, 2015/452 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; taşınmazın zeminine gelir metoduna göre değer biçilmesi yerinde ise de dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2015 yılı verileri esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden, 2014 yılı resmi verilerine göre tespit edilen metrekare birim fiyatına endeks uygulanmak suretiyle değer biçen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda hüküm kurulması, dava konusu taşınmazın niteliği dikkate alınarak kapitalizasyon faiz oranının % 4 oranında kabulü ile buna göre hesaplama yapılması gerekirken, % 5 oranında alınmak suretiyle aza hükmedilmesi ve dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan mandalina fidanlarının değerlendirme tarihi olan 2015 yılındaki maktu bedellerine hükmedilmesi gerekirken, bu yönteme uyulmadan mandalina fidanlarının masrafı üzerinden hesap yapan bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 27.01.2022 tarihli ve 2019/195 Esas, 2022/59 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen kamulaştırma bedelinin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalıya ödenmesine ve dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; idarece düzenlenen kıymet takdir raporu ve bozma öncesi hükmedilen bedel ile bozma sonrası hükmedilen bedel arasında fahiş fark olduğunu ve belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddesi.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak, arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
4. Buna karşın; ilk karar, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan mandalina fidanlarının değerlendirme tarihi olan 2015 yılındaki maktu bedellerine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu halde, bozma sonrası mandalina fidanlarının maktu bedelleri İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilmeden karar verilmek suretiyle bozma gerekleri yerine getirilmediği gibi, İlçe Tarım Müdürlüğünden gelen 2015 yılına ilişkin cetvelde dekarda 25 ağaç bulunacağı, 2014 yılına ilişkin cetvelde ise dekarda 42 ağaç bulunacağı belirtilmiş olup hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu husustaki çelişki giderilmeden dekarda 67 adet fidan olacağının kabulü ile gerekçesi gösterilmeden, soyut ifadelerle mandalina fidanının tanesinin 37,50 TL olarak kabulü ile eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
5. Kabule göre de davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verildiği halde, akabinde infazda tereddüt yaratacak şekilde davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi yerinde değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.