YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/900
KARAR NO : 2023/1276
KARAR TARİHİ : 07.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/336 E., 2021/119 K.
KARAR : Davanın kabulüne
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.02.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Duruşma için tayin edilen günde temyiz eden davalı … vekili Avukat … geldi. Karşı taraftan Hazine vekili Avukat … geldi. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 07.03.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde, eski 93 parsel sayılı taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 5831 sayılı Tapu Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla (5831 sayılı Kanun)
değişik ek 4 üncü maddesi gereğince güncellenerek 01.07.2010 tarihinde 109 ada 1 parsel olarak Hazine adına tescil edildiğini, daha sonra 6292 Sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) gereğince davalı …’ya satış suretiyle devredildiğini, 2014/5768 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 109 ada 1 parsel sayılı taşınmazın … 3. Havaalanı Projesi kapsamında TOKİ Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilen kamulaştırılacak alanda kaldığını, 6292 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin 12 nci fıkrası ve aynı Kanun’un 11 inci maddesinin 4 üncü bendi gereğince satılamayacak ve devredilemeyecek taşınmazlardan olduğunun anlaşılması üzerine ve taşınmazın 25.09.2013 tarihli yazıyla Hazine adına tescilinin talep edildiğini, ancak davalının taşınmazı iade etmediğini ileri sürerek, 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptaliyle Hazine adına tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 1 parselde hak sahipliği belirlendikten sonra 6292 sayılı Kanun’un
6 ncı maddesi gereğince 06.08.2012 tarihinde doğrudan satış başvurusunda bulunduğunu idarece belirlenen 1.403.627,05 TL satış bedelini 03.01.2014 tarihinde ödediğini, 14.01.2014 tarihinde de satış hak sahipliği belgesi verilerek 13.02.2014 tarihinde satış işleminin gerçekleştiğini, acele kamulaştırma nedeniyle tapu kaydının iptalinin kanuna ve usule aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2015 tarihli ve 2014/174 Esas, 2015/508 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 25.02.2019 tarihli ve 2016/5862 Esas, 2019/1257 Karar sayılı bozma ilamında özetle; “Bakanlar Kurulunun 02.01.2014 tarihli ve 2014/5768 sayılı kararıyla,” … ili, … ilçesi, …, … ve .. Köyleri ile … ilçesi, …, … ve … Köylerinde yer alan ekli haritada sınır ve koordinatları gösterilen alan içerisindeki taşınmazların, … 3. Havaalanı Projesi kapsamında Toplu Konut İdaresi tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 27 nci maddesine göre acele kamulaştırmasına karar verildiği, Bakanlar Kurulu kararının Resmi Gazete’nin 17.01.2014 tarihli ve 28885 sayılı sayısında yayımlandığı, … 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/289 Esas, 2017/26 Karar sayılı, 06.04.2017 tarihli kararıyla; davacı TOKİ Başkanlığınca, davalı … alehine açılan kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasında, 109 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin 5.235.487,34 TL olduğunun tespitine, 11,071,61 m² kısmının davacı idare adına tesciline, geri kalan 386,57 m2 kısmının tapu maliki üzerinde bırakılmasına karar verildiği, belirtilen mahkeme kararından; dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda, 6306 sayılı Afet Riski Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (6306 sayılı Kanun) kapsamında 15.11.2012 tarihli ve 17687 sayılı Çevre Şehircilik Bakanlığının oluru ile “Rezerve Yapı Alanı” olarak belirlendiği, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının 15.01.2013 tarihli ve 4727 sayılı oluru ile Başbakanlık Makamının 06.05.2013 tarihli ve 2130 sayılı oluru ile … 3. Havaalanı Projesi sınırları içerisindeki taşınmazların kamulaştırmasına yönelik kamu yararı kararının alındığı, anılan yasal düzenleme, tapu kayıtları ve belgelerin tümü değerlendirildiğinde; dava konusu edinen … ilçesi, … köyü, 109 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, … 3. Havaalanı Projesi kapsamında kamulaştırılan alan içinde kaldığı, Başbakanlık makamının 06.05.2013 tarihli ve 2130 oluru ile kamu yararı kararı alındığı, 11.06.2013 tarihinde tapunun beyanlar hanesinde 2942 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine göre belirtmesinin kaydedildiği, Bakanlar Kurulunun 02.01.2014 tarihli ve 2014/5768 sayılı kararı ile de acele kamulaştırma kararı verilerek bu kararın 17.01.2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandığı, hal böyle olunca; dava konusu taşınmazda, davalının 6292 sayılı Kanun kapsamında başvuru işlemleri devam ederken, 06.05.2013 tarihli kamu yararı kararı alındığı, 11.06.2013 tarihde tapuya şerh verildiği, bu durumda 6292 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin 12 nci fıkrası ve aynı Kanun’un 11 inci maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince taşınmazın davacı Hazineye iadesi gerektiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığına değinilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, … ilçesi, … Mahallesi 109 ada 1 parselin tapu kaydının iptaline ve Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldıktan sonra müvekkili lehine kullanım şerhi verildiğini ve 6292 sayılı Kanun kapsamında 06.08.2012 tarihinde yaptığı başvuru sonucu idarenin belirlediği satış bedelini de yatırarak taşınmazı satın aldığını, söz konusu işlemlerin kronolojik sırası takip edildiğinde hükmün bozulması gerektiğini beyan etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı Hazine tarafından 6292 sayılı Kanun kapsamında davalıya satılan dava konusu taşınmazın, 6292 sayılı Kanun’un 6/12 nci ve 11/4 üncü maddeleri kapsamında kamu hizmetine ayrılan alanda kalıp kalmadığı, bu kapsamda satışının yasak olup olmadığı ve Hazineye iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6292 sayılı Kanun’un 6/12 nci ve 11/4 üncü maddeleri
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 8.400,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davacıya verilmesine,
23.970,00 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 71.911,00 TL’nin temyiz eden davalıdan alınmasına,
1086 sayılı Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,07.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.