YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6175
KARAR NO : 2023/1575
KARAR TARİHİ : 16.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil veya tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı … dava dilekçesinde; çekişme konusu 196 ada 7 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti sırasında miras bırakan … tarafından düzenlenen 24.09.1983 tarihli hibe belgesine istinaden senetsizden davalılar adına tespit ve tescil edildiğini, senedin geçersiz olduğunu, geçerli olsa bile temliki işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tespitin iptali ile taşınmazın muris … mirasçıları adına miras payları oranında tescilini, olmadığı takdirde saklı payı aşan kısmın iptali ile adına tescilini talep etmiştir. … ise devam eden yargılama aşamasında asli müdahale talebinde bulunmuştur.
II. CEVAP
Davalılar vekili beyan dilekçesinde; tapusuz taşınmazlarda zilyetliğin devri ile mülkiyetin karşı tarafa geçtiğini, somut olayda ise hibe senedi ile zilyetliği devralan davalıların taşınmazı halen kullanmakta olduğunu, tasarruf nisabının aşılmadığını, ihlal kastı olmadığını, seçimlik hakkı bedel ödemekten yana kullanacaklarını belirtmek suretiyle davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2005 tarihli ve 2003/469 Esas, 2005/1119 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 28.12.2006 tarihli 2006/11464 Esas, 2006/13246 Karar sayılı kararıyla, miras bırakanın çekişmeli taşınmaz bakımından yaptığı işlemin bağış olduğu, bağışın geçerli işlemlerden olup, koşulları bulunması halinde tenkise tabi olduğu, bu nedenle tapu iptal ve tescil isteği dikkate alınmaksızın tenkis isteği bakımından hüküm kurulmuş olmasının kural olarak doğru olduğu, davacının bu yöne değinen temyiz itirazlarının yerinde olmadığı; ancak, mahkemece tenkis isteği yönünden yapılan incelemenin yeterli olmadığı, ilamda ayrıntıları açıklanan şekilde tenkis incelemesi yapılması gerektiği belirtilmek suretiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “1-Davacı …’nın tenkis talebinin kabulü ile; 4.199,86 TL’nin 26.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Asli Müdahil …’nın tenkis talebinin kabulü ile; 4.199,86 TL’nin 26.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak Asli Müdahil’e verilmesine,” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili ile davacı ve asli müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; muvazaaya yönelik ret kararı verildiği halde lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediği, murisin ölümünden 14 yıl sonra açılan bu davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle dinlenmesine imkan bulunmadığı, müdahil Mahmut açısından usulüne uygun dava dilekçesi olmadığı ve müdahale dilekçesi harçlandırılmadığı halde kabul kararı verildiği ve mahkeme gerekçesinin yetersiz olduğu hususlarına itiraz etmiştir.
2. Davacı ve asli müdahil vekili temyiz dilekçesinde; muvazaa yönünden hiçbir araştırma yapılmadığı, hibe senedinin imza v.b. yönlerden geçersizliğinin tartışılmadığı, murisin davalı …’ye aldığı davadışı evin bağıştan rücu anlamına gelip gelemeyeceğinin tartışılmadığı, bilirkişi raporlarına yönelik itirazlarının dikkate alınmadığı, terekenin eksik, sabit tenkis oranının ise yanlış hesaplandığı hususları ile faize dava tarihinden itibaren hülmedilmemesine itiraz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil; olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkin olup, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen bozma kararı uyarınca tapu iptal ve tescil talebi hakkındaki ilk derece mahkemesi kararı kesinleşmiş oluğundan tenkis yönünden inceleme yapılmıştır.
2. İlgili Hukuk
Muris …’nın 08.09.1989 olan ölüm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 743 sayılı Medeni Kanun’un 502 nci, 503 üncü, 507 nci ve 512 nci maddeleri,
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar ile davacı ve asli müdahil vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.