YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/7829
KARAR NO : 2023/1526
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 21.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Müvekkilinin kasten öldürme suçundan 19.07.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 21.07.2016 tarihinde tutuklandığını, 11.05.2017 tarihinde tahliye edildiğini, … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/296 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde verilen kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge Adliyesi 1. Ceza Dairesinin 2017/2828 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama neticesinde müvekkili hakkında kamu davasının düşürülmesine karar verildiğini, bu hükmün 26.03.2018 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız koruma tedbiri uygulanması nedeniyle 9 ay 22 gün tutuklu kalması ve tahliye olduktan sonra yurtdışı çıkış yasağı kaldırılmaması sebebiyle toplam 95.300 TL maddi, 300.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 28.06.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; “davacının teminat göstermesi gerektiğini, mahkemenin yetkili olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2018/269 Esas 2019/58 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 27.09.2019 tarihli ve 2019/1818 Esas 2019/2954 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 24.10.2021 tarihli Tebliğname ile davacı lehine makul nicelikte manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu görüşünü içerir Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; Davacının “kasten öldürme” suçundan 19.07.2016 tarihinde gözaltına alınıp, 21.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 11.05.2017 tarihinde tahliye edildiği, ilk derece merciindeki yargılama neticesinde verilen kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge Adliyesi 1. Ceza Dairesinin 2017/2828 Esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve 06.02.2018 tarihinde verilen “kamu davasının düşürülmesi” kararının 26.03.2018 tarihinde kesinleştiği, bu dosya kapsamında 9 ay 22 gün tutuklu kaldığı, tutuklanmadan önce aylık 1000 USD kazancı olduğunu, 11.300 TL avukat ücreti ödediği, masraflarının aylık 3000 TL olduğunu, kendisi ve aile bireyleri açısından maddi ve manevi zararlara yol açtığını, basında çıkan haberlerin etkisiyle hem emniyette hemde kaldığı cezaevinde kötü muameleye tabi tutulduğunu, dövüldüğü, ağır mağduriyetler yaşadığı, elem, keder ve üzüntü duyduğu, ülkesine dönemediği, tüm bu nedenlerle 95.300 TL maddi 300.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenilmesine karar verilmesini talep ettiğinden ibaret olarak oluş ve kabulü gerçekleşen davada;
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin müstakar içtihatlarından da takip edilebileceği gibi; 5271 sayılı CMK’nın 144/1-c maddesinde genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davası ertelenen veya düşürülen kişilerin tazminat isteyemeyeceğinin belirtildiği,
Tazminat talebinin dayanağını oluşturan … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/293 esas, 2017/225 karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacı (sanık) hakkında “basit yaralama” suçundan 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, istinaf mercii … Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 2017/2828 esas 2018/303 karar sayılı ilâmıyla ise hüküm kurulan suçun soruşturmasının ve kovuşturmasının şikayete bağlı olduğu, somut olayda ise şikayet şartı gerçekleşmeden suç mağdurunun öldüğü anlaşılmakla sanık (davacı) hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK’nın 73/1, CMK’nın 223/8 maddeleri gereğince düşme kararı verildiğinin anlaşılması karşısında, davacının tazminat talebinin 5271 sayılı CMK’nın 144/1-c maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/293 Esas – 2017/225 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten öldürme suçundan 19.07.2016 – 11.05.2017 tarihleri arasında 296 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda eylemin basit kasten yaralama suçunu oluşturduğu kabulü ile davacının mahkumiyetine hükmedildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge Adliye Mahkemesinin 2017/2828 Esas – 2018/303 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak mağdurun şikayet hakkını kullanmadan ölmesi nedeniyle şikayet yokluğundan davanın düşmesine karar verildiği, kararın 26.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.
2. 5271 sayılı Kanun’un 144 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davası ertelenen veya düşürülen kişilerin tazminat isteyemeyeceğinin belirtildiği, tazminat istemeyecek hallerin belirlenmesine ilişkin nedenlerin niteliği dikkate alındığında, bu hallerin, suçun işlenmesi sonrası değişen taraf iradelerine ya da devletin tasarruflarına dayalı olarak, sanığa ceza verilmemesini öngören kurumlar olduğu,
Somut olayda davacının, tazminata konu ceza yargılamasındaki eyleminin basit yaralama suçunu oluşturduğu ve bu suça ilişkin soruşturma ve kovuşturma şartı olan şikayet hakkının yasal süre içerisinde kullanılmaması nedeniyle düşme kararı verildiği gözetildiğinde, 5271 sayılı Kanun’un 144 üncü maddesinde düzenlenen tazminat istenmeyecek haller arasında değerlendirilemeyeceği nazara alınarak davacı lehine tazminata hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.
3. Tazminat davasına dayanak teşkil eden ceza dava dosyasında, davacı ile ilgili gözaltı tutanakları, tutuklama ve tahliyeye ilişkin müzekkereler ve belgelerinin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde aslı ya da onaylı örneklerinin dosya içine alınmaması ve davacının hangi suç ya da suçlardan tutuklandığı tutuklandığı belirlenerek, tazminat talebinin dayanağı olan beraat ettiği suçtan tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ceza infaz kurumundan sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 27.09.2019 tarihli ve 2019/1818 Esas 2019/2954 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca … 7. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
08.05.2023 tarihinde karar verildi.