YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/56
KARAR NO : 2023/1378
KARAR TARİHİ : 09.03.2023
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasçılık belgesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; …. Mahallesi, 592 parsel sayılı taşınmazın İbrahim (mirasçılarının) adına kayıtlı olduğunu ve İbrahim mirasçılarının tespit edilmediğini belirterek TMK’nın 594 üncü maddesine göre Maliye Hazinesinin mirasçılığına karar verilmesini talep etmiştir.
II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.05.2016 tarih ve 2015/149 Esas, 2016/122 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne hükmedilmiştir.
III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde mirasçı olduğunu iddia eden … temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi’nin 08.02.2021 tarih ve 2017/2677 Esas, 2021/697 Karar sayılı ilâmında; “Somut olayda; dava konusu 592 parsel sayılı taşınmazın İbrahim mirasçıları adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. UYAP üzerinden yapılan incelemede 592 parsel sayılı taşınmazın 13.06.2016 tarihinde 3402 sayılı Kanunun 22/a maddesi gereğince yenilemeye tabi tutulduğu, taşınmazın güncel tapu kaydının dosya arasında olmadığı görülmektedir.
Ayrıca, davanın 18.12.2012 tarihinde açılarak 2012/228 Esas numarasını aldığı, mahkemece açılan davanın 2012/142 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ancak temyize esas hükmün 2015/110 Esas numarası ile yargılamasının tamamlandığı anlaşılmaktadır. 2012/142 Esas sayılı dava dosyasından 592 parsel maliki olan İbrahim hakkındaki mirasçılık belgesi talebine ilişkin mahkemece verilmiş bir tefrik kararına rastlanılamamıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında mahkemece; güncel tapu kaydı ile 2012/142 Esas sayılı dosyanın onaylı bir örneği dosya arasına alınmalıdır. Muris İbrahim’e ait bilgi, belge olabileceğinden 592 parsel sayılı taşınmazın tüm tedavüllü tapu kayıtları ve dayanak belgeleri ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek, murisle ilgili araştırma yapılmalıdır.
Ayrıca, temyiz eden … temyiz dilekçesinde 592 parsel maliki İbrahim’in mirasçısı olduğunu savunduğundan, mahkemece temyiz edenin bu konudaki tüm delilleri toplanmalıdır. Bu doğrultuda; temyiz edene tapu kaydındaki İbrahim’in soyadını tashih davası açmak üzere süre verilmeli, dava sonuçlandıktan sonra gerek görülürse taşınmaz başında keşif yapılarak temyiz edenin murisi ile dava konusu taşınmaz arasında kullanım itibariyle irtibat olup olmadığı araştırılmalıdır. Kadastro tespiti esnasında bilirkişi ve muhtar olarak görev yapan kişilerin hayatta olup olmadıkları ilgili kolluk kuvveti aracılığıyla tespit edilmeli, hayatta olduklarının anlaşılması halinde yapılacak keşifte tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır. Bu kişilerin hayatta olmadıklarının anlaşılması halinde taşınmazın evveliyatını, kullanımını bilen, görgüye ya da duyuma dayalı bilgisine başvurulabilecek köyün yaşlı kişilerinin tespiti sağlanıp taşınmaz başında tanık olarak dinlenilmelidir. Tüm bu araştırmalar sonucunda; temyiz eden … ile taşınmaz maliki muris İbrahim arasında irs bağının bulunup bulunmadığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir.
Temyiz eden …’nun muris İbrahim mirasçısı olduğunun kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi halinde davanın reddine karar verilmeli, taşınmaz malikinin mirasçısı olduğunun tespit edilememesi halinde ise davanın kabulüne karar verilmelidir.” denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, tapu kayıt malikinin mirasçısının tespit edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, mahalli bilirkişilerin açık ve net olmayan beyanlarına dayanarak hüküm kurulduğunu, mahalli bilirkişilerin tapulamanın da üzerinden uzun yıllar geçmesinin etkisiyle, taşınmazla ilgilenen kişilerin tapulama sırasında ölü olan malikinin mirasçısı mı yoksa zilyedi mi olduklarını birbirine karıştırdıklarını belirterek açıklanan ve re’sen nazara alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davanın reddi kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
Türk Medeni Kanunu’nun 594 üncü mddesinde; “Mirasbırakanın mirasçısı bulunup bulunmadığı veya mirasçıların tamamı bilinmiyorsa, sulh hâkimi uygun araçlarla ve bir ay ara ile iki defa ilân yapıp hak sahiplerini son ilândan başlayarak en geç bir yıl içinde mirasçılık sıfatlarını bildirmeye çağırır. İlân süresinde kimse başvurmazsa ve sulh hâkimi de hiçbir mirasçı tespit edememişse, miras sebebiyle istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere miras Devlete geçer.” düzenlemesi yer almaktadır.
3. Değerlendirme
Mahkemece 592 parsel sayılı taşınmazı kullanan ve malik İbrahim’in mirasçısı olduğunu iddia eden …’nun beyanlarıyla mahalli bilirkişilerin beyanlarının örtüşmediği dikkate alınarak … ile malik İbrahim arasında irs ilişkisi ispatlanamadığından davanın kabulüyle Maliye Hazinesinin mirasçılığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.