YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6443
KARAR NO : 2023/796
KARAR TARİHİ : 13.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : …Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki miras payının devri nedeniyle tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, … Mahallesinde bulunan 146 ada 20 parselin “… mirasçıları” adına kayıtlı olduğunu, …’nun 26.10.1991 tarihinde vefat ettiğini, davalıların taşınmazda parselasyon yaptıklarını, müvekkilinin davalılardan …’ndan….Mahallesinde bulunan 146 ada 20 parselin 356 metrekarelik kısmını 17.09.1994 tarihli harici satış sözleşmesi ile satın aldığını, üzerine ev yaptığını belirterek belirtilen kısmın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılardan …, …, …, …, … dışındaki davalılar, davayı kabul etmiş; davalılar …., …, …, …, … ise davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mirasçılar arasındaki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülmedikçe iptal ve tescile karar verilemeyeceği, belirtilen nedenle davalıların davayı kabullerinin de mahkemeyi bağlayıcı bir özelliğinin bulunmadığı, paylı mülkiyete dönüşmesi halinde davacının dava açma hakkı doğacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, tüm mirasçıların davayı kabul ettiklerini, kadastro tespitinin … mirasçıları adına yapıldığını, davayı kabul eden davalılara dava konusu taşınmazdaki miras paylarının tapuda intikalini ve dosya içerisinde bulunan ifraz krokisinde gösterilen şekilde ifraz işlemlerini yaptırmak üzere süre verilmesi gerekirken davanın usulden reddinin hatalı olduğunu, davanın kabul edilmesi gerektiğini belirterek açıklanan ve re’sen saptanacak nedenlerle kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf başvurusundaki gerekçelerini tekrar ederek temyiz yasa yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, elbirliği mülkiyetine tabi tapuya kayıtlı taşınmazda mirasçının, mirasçı olmayan üçüncü kişiye miras payını adi satış sözleşmesi ile devri iddiasından kaynaklanan tapu iptal tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 114 ve 155 inci maddeleri, 743 sayılı Medeni Kanun’un 612 inci maddesi,
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmazın, davalıların murisi olan … mirasçıları adına tapuda kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Murisin ölümünden sonra da taşınmaz tapuda intikal görmediğine göre tereke elbirliği mülkiyet hükümlerine tabidir. Davacı ise …’nun terekesine göre üçüncü şahıs durumundadır. İster adi, ister noterde resmi şekilde miras payının devri sözleşmesi yapılmış olsun, her iki halde de sözleşme alıcı kişiye paylaşmaya katılma yetkisini vermez, sadece paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını sağlar. Yani miras payını devralan kişi terekeye göre üçüncü şahıs durumunda olduğundan mirasçılar arasındaki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülmedikçe iptal ve tescile karar verilemez. Çünkü elbirliği mülkiyetinde mirasçıların belirlenmiş payları olmayıp, her birinin payı taşınmazın tamamı üzerinde söz konusudur. Zira 743 sayılı Medeni Kanun’un 612 nci maddesine göre, mirasçılardan biriyle hissesinin temlikine dair üçüncü bir şahıs arasında akdedilmiş olan mukavele üçüncü şahsa, taksime müdahale hakkı vermez. Üçüncü şahsın hakkı, ancak temlik eden mirasçıya ayrılan hissenin talebine münhasırdır.
3. Bir başka anlatımla, mirasçılar dışında üçüncü kişilere yapılan miras payının devri sözleşmeleri 743 sayılı TKM’nın 612/2 ve 3 üncü cümleleri uyarınca elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürmedikçe (yani iştirak çözülmedikçe) üçüncü kişinin istekte bulunma olanağı yoktur. Çünkü iştirak çözülmedikçe sözleşmenin ifa (yerine getirme) olanağı bulunmamaktadır.
4. Öte yandan her ne kadar davacı vekili temyiz dilekçesinde tüm davalıların davayı kabul ettiklerini belirtmiş ise de davayı kabul etmeyen davalılar bulunmaktadır. Kaldı ki davayı kabul eden bir kısım davalıların davayı kabul beyanları da, taşınmazın elbirliği mülkiyetine tabi olması nedeniyle bir sonuç ifade etmeyecektir.
5. Açıklanan nedenlerle temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.