YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/327
KARAR NO : 2023/378
KARAR TARİHİ : 01.02.2023
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Red-Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, her ne kadar adli yardım talepli temyiz etmiş ise de harcı yatırdığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ilk yüklenici … İnşaat şirketinden alacaklı olup, borçlu şirketin işlerinin kötüye gitmesi sonucu müvekkiline alacağının bir kısmına karşılık olarak kat karşılığı yapmakta olduğu dava konusu inşaatı adi yazılı sözleşme ile devrettiğini, davalı arsa sahibi ile de … Noterliğinde 15.06.2017 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, davacının arsa sahibinin de rızasını alarak projede değişiklik yapmak için tadilata gittiğini ve işe başlama süresinin uzadığını, ancak davalı arsa sahibinin sözleşmeyi haksız olarak … 3. Noterliğinin 18.09.2017 tarih ve 17802 yevmiye numaralı ihtarı ile feshettiğini, TBK’nın 484. Maddesine göre inşaat borca karşılık devralındığından fesihten önce yapılan kısmın ödenmesi gerektiğini belirterek; yaptığı harcamaların tespiti ve davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsilini, yine sözleşmenin feshi ile uğranılan zararın ve müvekkilinin yoksun kaldığı karın tahsilini talep etmiştir.
17.04.2019 tarihli dilekçesi ile hukukçu bilirkişi raporunda tespit edilen zenginleşme miktarı 937.231,29 TL olarak talebini ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; fesihnamede görüleceği üzere ilk yüklenici ile aralarında herhangi bir alacak verecek durumunun kalmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmede kararlaştırılan 90 günlük süre içerisinde davacı inşaata başlamadığından sözleşmede yazılı olduğu üzere sözleşmeyi fesh ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile dava dışı ilk yüklenici arasında 15.06.2017 tarihli adi yazılı “inşaat devir ve teslim sözleşmesi” akdedilmiş olup, sözleşmede yüklenici şirketin anılan taşınmazda yaptığı harcamaların davacı şirketin borcuna karşılık olarak devredileceği belirtildiğinden bu sözleşmenin alacağın temliki niteliğinde olduğu, dava konusu inşaatta yapılan harcama tutarının 937.231,29 TL olduğunun inşaat mühendisi bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden bu tutarı davalıdan talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin tarihi dikkate alındığında, … Noterliğinin 15.06.2017 tarihli ve 3315 yevmiye nolu fesihnamedeki ibra beyanının, davacıya alacağın temlik edilmiş olması sebebiyle yapıldığı kanaatine varıldığı, davalının dava dışı yüklenicinin yaptığı inşaat bedeli sebebiyle borcu olmadığını yazılı bir şekilde ispatlayamaması nedeniyle açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı arsa sahibi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ilk yüklenici ile yapılan sözleşmenin … Noterliği’nde 15/06/2017 tarihinde karşılıklı olarak feshedilerek ibra yapıldığını ve bu şekilde borcun sona erdiğini, ibra yapılmış alacakların temlik edilemeyeceği yönünde Yargıtay içtihatlarının da bulunduğunu, davalı arsa sahibi ile 15/06/2017 tarihinde … Noterliğinde 3316 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, …’ın inşaatı kendisine tanınan 90 günlük süre neticesinde inşaata başlayamadığından sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dışı ilk yüklenici … … Limited Şirketi ile davalı arasında noter huzurunda düzenlenen 15.06.2017 tarihli fesihnamede, taraflar aralarındaki sözleşmeyi karşılıklı olarak feshederek birbirlerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadığını, birbirlerini karşılıklı olarak ibra ettiklerini, davalı arsa sahibinin davacı ile dava dışı yüklenici şirket arasında adi yazılı olarak yapılan 15.06.2017 tarihli inşaat devir ve teslim sözleşmesinin tarafı olmayıp, önceki yüklenici müteahhit ile davalı noter huzurunda karşılıklı ibralaştığından davacının 15.06.2017 tarihli inşaat devir ve teslim sözleşmesine dayanarak davalı taraftan bir talepte bulunmasının mümkün olmayacağından istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; devir sözleşmesinde ilk yüklenici yaptığı harcamayı borcuna karşılık devrettiğinden bunun alacağın temliki hükmünde olduğunu, davalı ile ilk yüklenici arasındaki fesihnamede ibralaşmanın da bu sebeple yapıldığını, devir sözleşmesi, davalı ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ilk sözleşmenin fesihname tarihi aynı gün olup dikkate alındığında davalının devir sözleşmesinden haberdar olmamasının mümkün olmayacağını, davalının inşaat bedeli sebebiyle borcu olmadığını yazılı bir şekilde ispatlayamadığını, sebepsiz zenginleşme şartlarının istinaf mahkemesince değerlendirilmediğini, haksız fesih sebebiyle yoksun kalınan kara ilişkin talebin değerlendirilmediğini, dava dışı ilk yüklenicinin beyanın da dikkate alınarak kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedeli alacağı ile haksız fesihten
kaynaklanan zararların tazmini istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi, 470 vd. maddeleri, 484. maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Davalı ile dava dışı … … Limited Şirketi arasında 03.08.2015 tarihinde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış; bahsi geçen sözleşme tarafların ortak iradesiyle 15.06.2017 tarihinde feshedilmiş olup noter huzurunda düzenlenen fesihnamede taraflar birbirlerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadığını beyan ederek birbirlerini karşılıklı olarak ibra etmişlerdir. Aynı taşınmaz için davacı ile davalı arasında 15.06.2017 tarihinde … Noterliğinin 3316 yevmiye numarasında kayıtlı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin 36. maddesinde, sözleşme tarihi itibariyle doksan gün içinde inşaata başlanmaması durumunda sözleşmenin tek taraflı feshedileceği hükmüne dayanarak, Kahramanmaraş 3. Noterliği’nin 18.09.2017 tarihli ihtarnamesiyle davalı tarafça tek taraflı feshedilmiştir.
3. Eldeki davada davacı yüklenici, dava dışı ilk yüklenici ile arasında yapılan adi yazılı 15.06.2017 tarihli inşaat devir ve teslim sözleşmesine dayanarak, davalı tarafça yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek ilk yüklenici tarafından davalının arsasında yapılan imalat bedellerinin tahsilini talep etmektedir.
4. Dava dışı ilk yüklenici ile davalı arasında düzenlenen 15.06.2017 tarihli fesihname ile taraflar, aralarındaki sözleşmeyi karşılıklı olarak feshederek birbirlerini karşılıklı olarak ibra etmişlerdir. Davalı arsa sahibi, davacı ile dava dışı ilk yüklenici şirket arasında adi yazılı yapılan 15.06.2017 tarihli inşaat devir ve teslim sözleşmesinin tarafı değildir. Bu durumda önceki yüklenici müteahhit ile davalı noter huzurunda karşılıklı olarak ibralaştığından, davacının 15.06.2017 tarihli inşaat devir ve teslim sözleşmesine dayanarak davalı taraftan bir talepte bulunması mümkün değildir.
5. Mahkemece yapılan keşifte de ilk yükleniciden sonra davacı tarafça inşaatta herhangi bir imalat ve inşaat işlemi yapılmadığı da belirtildiğinden davacı davalıdan herhangi bir alacak talebinde bulunamayacaktır.
6. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.