YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13664
KARAR NO : 2023/930
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi (ortaklığın giderilmesi nedeniyle) şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.
Kararın şikayetçi hissedarlar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi hissedarlar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.ŞİKAYET
Şikayetçi hissedarlar vekili şikayet dilekçesinde; şikayetçi hissedarların ihaleye katılabilmeleri için teminat yatırmaları gerektiğinin ihale saatinden kırk dakika önce kendilerine bildirildiğini, teminata konu paranın geleceğinin söylenmesine rağmen satış memurunun teminatı beklemeden ihaleyi yarı fiyatına gerçekleştirdiğini, ihale sonrasında satış dosyanın incelenmesi sırasında şikayetçi … vekili olarak kendilerine çıkarılan kıymet takdiri tebliğinin usulüne uygun olmadığının anlaşıldığını, tebliğ evrakında bizzat tebliğ edildiğinin belirtilmesine rağmen tebliğ evrakı üzerindeki imzanın vekil olarak kendilerine ait olmadığını, bu hususta imza incelemesi yapılabileceğini, kıymet takdiri raporunun vekil olarak kendisine tebliğ edilmemesinin fesih sebebi olduğunu, kıymet takdirine itiraz haklarının ortadan kaldırıldığını, taşınmazın değerinin çok düşük gösterildiğini, satış ilanında taşınmazın özelliklerinin hiç birinin gösterilmediğini, satış ilanının tirajı yüksek bir gazetede yapılması gerektiğini, ilanda teminat miktarının sadece yüzde olarak belirtildiğini ileri sürerek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet edilen ihale alıcısı cevap dilekçesinde; şikayetçilerin yasal sürede kıymet takdirine itirazlarını sunmadığını bu nedenle kıymet takdirinin kesinleştiğini, satış ilanında ihaleye katılacak olanların yatıracakları teminata ilişkin bilginin yer aldığını, satış ilanının usulüne uygun yapıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satışa hazırlık işlemlerinin yedi günlük süre içerisinde şikayete konu edilmediği bu nedenle ihalenin feshi aşamasında fesih nedeni yapılamayacağı, şikayetçiler vekiline satış ilanı tebligatının usulüne uygun tebliğ edildiği bu nedenle kıymet takdiri raporunun tebliğ evrakındaki imza itirazına ilişikin usulsüzlük iddiasının fesih davasında ileri sürülemeyeceği, satış ilanlarının usulüne uygun yapıldığı, taşınmazın esaslı vasıflarının ilanda yer aldığı, tarafların satışa girmelerine engel bir durumun tespit edilmediği gerekçeleri ile şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi hissedarlar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi hissedarlar şikayet dilekçesindeki fesih iddialarını tekrar ederek şikayetçi …’e kıymet takdir raporunun tebliğ edilmediğini, …’in kış aylarında Almanya’da yaz aylarında ise Yalova adresinde oturduğunu, bu hususun alıcı tarafından bilindiğini, kıymet takdirinin usulsüz tebliğ edildiğinin ihale yapıldıktan sonra dosya fotokopisinin alınması ile öğrenildiğini, satış ilanı usulüne uygun yapıldığında, kıymet takdiri raporunun tebliğinin usulüne uygun çalışana yapıldığı, ancak yetkili çalışana tebliğ yapılmasına rağmen, itiraz süresinin kaçırıldığının sanıldığını bu sebeple kıymet takdirine karşı dava açılmadığını, ihalenin yapılışında usulsüzlükler olduğunu düşündüğünü, kamere kayıtlarının incelenmesi gerektiğini zira ihalenin sürenin sonu beklenmeden hemen bitirildiğini, ihaleye şirket adına katılan kişinin göstermelik olarak ihaleye girdiğini, satış memurlarının tavırlarının kendilerine karşı olumsuz olduğunu, satış memurlarının ihaleden kısa bir süre sonra Yalova 2.Ağır Ceza Mahkemesinde kıymet takdirinin daha az gösterilmesi için rüşvet aldıklarını ikrar ettiklerini, para cezasının da usul ve yasaya aykrı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmişlredir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satışa hazırlık işlemlerinin yedi günlük süre içerisinde şikayete konu edilmediği bu nedenle ihalenin feshi aşamasında incelenemeyeceği, bu itibarla şikayetçiler vekiline yapılan kıymet takdir raporu tebliği yönünden imza incelemesi yaptırılması ve istinaf aşamasında ileri sürülen Ağır Ceza Mahkemesi dosyasının incelenmesinin sonuca etkili olmadığı, ilanların satış kararına uygun olarak yapıldığı, şikayetçilerin teminat tutarını ihale saatine kadar yatırmamaları nedeniyle ihaleye katılamadıkları, İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen kamera kayıtlarının incelenmesi ve usulsüzlük iddialarının istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceği, kıymet takdir raporu tarihinden itibaren 2 yıllık süre geçmeden satış yapıldığı, satış bedelinin taşınmazın muhammen değerinin %50’si ile satış masraflarını karşıladığı gerekçeleri ile istinafa başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi hissedarlar temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayet ve istinaf dilekçesi içeriği tekrar edilerek, yerel mahkemede yargılama aşamasında ihaleye fesat karıştırıldığının ileri sürüldüğünü, fesat iddialarının incelenmemesinin hukuka aykrı olduğunu, fesada dair bilgilerin ihale yapıldıktan sonra öğrenildiğini, satış memurları hakkında ceza yargılaması yapıldığına bilahare vakıf olunduğunu, yeni ortaya çıkan bir delilin derhal öğrenilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, satış memurlarının bilirkişiler ile birlikte hareket ederek Yalova ilinde kıymet takdirlerini bilinçli olarak düşük gösterdiklerinin Yalova Ağır Ceza Mahkemesindeki dosya ile sabit olduğunu, bu kişilerin gözaltına alınmaları, tutuklanmaları, suçu ikrarlarının ihalenin feshi davası açıldıktan sonra olduğunu, bu bilgilerin dava açıldıktan sonra öğrenildiğini ve sonrasında mahkeme ile paylaşıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK md. 134, 7343 sayılı Kanun md. 27.,
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçilerin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Şikayetçiler aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’ nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;
” İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. ” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkemece para cezasına hükmedilecekse, oranının, şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlenmesi gerekir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddesi;
” 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. ” hükmünü amirdir.
Bu yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçiler aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi hissedarlar aleyhine ihale bedelinin % 10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda şikayetin ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu değerlendirilmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası hakkında düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1- … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 07.09.2022 tarih ve 2021/3557 E. – 2022/1961 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),
2- Yalova Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 14.07.2021 tarih ve 2018/983 E. – 2021/1354 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin ikinci bendinde yer alan “ % 10’u oranında (1.201.000,00x %10=120.100,00TL)” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’ nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.