YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/893
KARAR NO : 2023/837
KARAR TARİHİ : 14.02.2023
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nafaka hükümlerine uymamak
Göksun İcra Ceza Mahkemesinin 06.01.2021 tarihli ve 2020/28 esas, 2021/10 sayılı kararı ile sanık … ’ın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci Göksun Asliye Ceza Mahkemesinin 05.07.2021 tarihli ve 2021/32 değişik … sayılı kararı ile hükmün 05.07.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
… Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 07.11.2022 tarihli ve …-…-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05/01/2023 tarihli ve KYB-2022/141910 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Dairemize gönderilmekle , gereği düşünüldü:
I.İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.01.2023 tarihli ve KYB-2022/141910 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“1-6217 sayılı Kanun’un 5. maddesi ile değişik 2004 sayılı Kanun’un 353/1. maddesinde yer alan “İcra Mahkemesinin verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı incelemesi için dosyayı o yerde icra
mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde icra mahkemesinin tek dairesi bulunması halinde asliye ceza mahkemesine, icra mahkemesi hakimi ile asliye ceza mahkemesi hakiminin aynı hakim olması halinde ise en yakın asliye ceza mahkemesine gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.” şeklindeki düzenleme göz önünde alındığında, somut olayda Göksun İcra Ceza Mahkemesi hakimi ile Göksun Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin aynı kişi olduğu (… sicilli Hakim … ), bu durumda anılan hakimin itirazen kararı denetleyemeyeceği, dosyayı en yakın asliye ceza mahkemesine göndermesi gerektiği gözetilmeksizin, itirazın reddine karar verilmesinde, Kabule göre de;2-Göksun İcra Ceza Mahkemesince sanığın 2020 Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin nafakaları ödemediğinden bahisle tazyik hapsine hükmedilmişse de; müşteki vekilinin 23/09/2020 havele tarihli dilekçesiyle geriye doğru 3 aylık nafakanın ödenmediğinden bahisle şikayetçi olduğunu belirttiği, bu durumda dilekçenin havale edildiği Eylül ayından geriye doğru olan 3 ayın nafaka borcu ödenmediği için tazyik hapsine hükmedilmesi ve ilgili ayların nafaka borcu ödendiği takdirde cezanın düşürülmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II.GEREKÇE
1.Sanığın, yargılama konusu eylemi için 2004 sayılı Kanun’un 344. maddesinde “üç aya kadar tazyik hapsi” öngörüldüğü belirlenmiştir.
2. 2004 sayılı Kanun’un “Nafakaya ilişkin kararlara uymayanların cezası” başlıklı 344. maddesi ” Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir.
Borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
3.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un 2/l. maddesinde disiplin hapsi; “Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi” olarak tanımlanmıştır.
4.2004 sayılı Kanun’un da icra suçlarıyla ilgili hükümlerin 331 ilâ 345/b maddeleri arasında, muhakeme usulüne ilişkin hükümlerinin ise 346 ilâ 354 üncü maddelerinde düzenlendiği, icra suçlarının, suç olarak düzenlenmek suretiyle hapis ve adlî para cezası şeklinde yaptırımlara bağlananlar ile disiplin veya tazyik hapsi yaptırımına bağlananlar şeklinde ikili bir ayrıma tâbi tutulduğu, disiplin hapsi veya tazyik hapsinin, bir suç karşılığı olmayıp kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış bir fiil karşılığı olarak uygulanan seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen yaptırımlardır.
5.Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 19.04.2005 tarihli ve 2005/17-7 esas, 2005/37 sayılı kararında belirtildiği üzere, 5358 sayılı Kanun’la değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesinde düzenlenen ve şikâyete tabi bulunan nafaka hükmüne uymamak suçunun oluşabilmesi için, nafaka ödenmesinin kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayanması, aylık nafakanın tahsili için icra takibine başlanılmış ve icra emrinin borçlu-sanığa tebliğ edilmiş olması, borçlunun ilamda yazılı ödeme koşullarına uymaması, aylık nafakaya hükmedilmesi halinde icra emrinin tebliği ile şikayet tarihi arasında işlemiş en az bir aylık cari nafaka borcunun bulunması, borçlu-sanık tarafından nafakanın
kaldırılması veya azaltılması hususunda açılmış bir davanın bulunmaması, dava açılmış ise sonuçlanmış olması ve şikayet hakkının suçun işlendiğinin öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her halde işlenmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılması gerekir.
6. 2004 sayılı Kanun’un 353/1. maddesinde yer alan “İcra Mahkemesinin verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı incelemesi için dosyayı o yerde icra mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde icra mahkemesinin tek dairesi bulunması halinde asliye ceza mahkemesine, icra mahkemesi hakimi ile asliye ceza mahkemesi hakiminin aynı hakim olması halinde ise en yakın asliye ceza mahkemesine gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.” şeklindeki düzenlemeye göre icra mahkemesi hakimi ile asliye ceza mahkemesi hakiminin aynı hakim olması halinde itirazın en yakın asliye ceza mahkemesince değerlendirilmesi gerekir.
7.Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; somut olayda Göksun İcra Ceza Mahkemesi hakimi ile Göksun Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin aynı kişi olduğu (234569 sicilli Hakim Oğuzhan Okutan), bu durumda anılan hakimin itirazen kararı denetleyemeyeceği, dosyayı en yakın asliye ceza mahkemesine göndermesi gerektiği gözetilmeksizin, itirazın reddine karar verilmesi doğru değildir. Kabule göre de; Göksun İcra Ceza Mahkemesince sanığın 2020 Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin nafakaları ödemediğinden bahisle tazyik hapsine hükmedilmiş ise de; müşteki vekilinin 23.09.2020 havele tarihli dilekçesiyle geriye doğru 3 aylık nafakanın ödenmediğinden bahisle şikayetçi olduğunu belirttiği, bu durumda dilekçenin havale edildiği Eylül ayından geriye doğru olan 3 ayın nafaka borcu ödenmediği için tazyik hapsine hükmedilmesi ve ilgili ayların nafaka borcu ödendiği takdirde cezanın düşürülmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın reddine karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III.KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE;
2.Göksun Asliye Ceza Mahkemesinin 05.07.2021 tarihli ve 2021/32 değişik … sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, sanık hakkında nafaka hükümlerine uymamak eyleminden dolayı hükmolunan tazyik hapsinin kaldırılmasına, bu eylemle ilgili olarak sanık hakkında tazyik hapsi infaz edilmekte ise salıverilmesine;
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının , Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
14.02.2023 tarihinde karar verildi.