YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/17811
KARAR NO : 2008/21362
KARAR TARİHİ : 25.12.2008

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti – 1.2.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacının temyizine gelince;
Davacı, ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından 01.02.1998 (tescil tarihi) tarihine kadar olan dönemde 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1996 tarihinden ziraat odası kaydının sona erdiği 04.01.1998 tarihine kadar olan dönemde tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının
ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.02.1998 tarihi itibariyle tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, tarım kredi kooperatifi kaydı bulunmadığı, 04.01.1995-04.01.1998 tarihleri arasında ziraat odası kaydı bulunduğu ve sattığı ürün bedellerinden 20.04.1995, 04.04.1996, 20.05.1997, 20.05.1998, 12.05.1999, 08.06.2000, 20.06.2001, 20.05.2002, 20.05.2003, 20.05.2004, 20.05.2005, 22.05.2006, 21.05.2007, 18.04.2008 tarihlerinde prim kesintisinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının tesbitine karar verilmesini istediği tarihler arasında tarımsal faaliyetinin bulunduğu anlaşıldığı halde, mahkemece, davanın tümünün kabulü yerine, kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinmesine, yerine,
“1-Davanın kabulü ile davacının 01.05.1996-01.02.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı yararına takdir edilen 500,00.-YTL maktu avukatlık ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 41,00.-YTL yargılama giderinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 60.00YTL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla, 25.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.