YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/352
KARAR NO : 2023/1240
KARAR TARİHİ : 15.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/143 E., 2022/1735 K.
DAVA TARİHİ : 12.09.2019
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 16. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/288 E., 2021/276 K.
Taraflar arasındaki (1) gün çalışmasının tespiti ile sigorta başlangıcı tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı … ’a ait inşaat işyerinde 18.07.1990 tarihinden itibaren bir süre çalıştığını, SGK kayıtlarının incelenmesinde de ilk işe giriş tarihinin 18.07.1990 tarihinde olduğunun gözüktüğünü, ancak, işveren tarafından aylık sigorta prim bildirgesi ve dönem bordrosu verilmediğini belirterek davacının 18.07.1990 tarihinde, hizmet akdine dayalı, asgari ücretiyle 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıcının 18.07.1990 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddedilmesi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu, mahkemece yeterince araştırılma yapılmadan hüküm kurulduğunu, kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu beyanla, kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla, kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, (1) günlük sigortalılığın tespiti ile sigorta başlangıcı tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2 nci, 6 ncı ve 108 inci maddeleri.
2.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun’un 108 inci maddesinde sigortalılık süresi düzenlenmiş olup, sigortalı statüsünde bulunmayan bir kimsenin sigortalılık süresinden söz edilemez. Olağan olarak sigortalılık niteliği, 506 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince, çalışmaya başlanması ile edinilir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Somut olaya gelince; dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 336 sicil numaralı …’a ait işyerinde 18.07.1990 tarihinde işe girdiğine ilişkin işe giriş bildirgesinin bulunduğu, 21.08.1990 tarihinde işe giriş bildirgesinin kuruma intikal ettiği, davacının sigorta numarasının 1990 yılı … serilerinden olduğu, 336 sicil sayılı dava dışı …’a ait işyerinin “ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı” mahiyeti ile 18.07.1990-15.10.1990 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, işe giriş bildirgesinde konut inşaatı olan işin yapıldığı yerin adresinin “…” adresi olarak ifade edildiği, 1990/2 nci döneme ilişkin işveren tarafından dönem bordrosu verilmediği, öte yandan mahkemece, işyerinden dava konusu tarihte çalışması olmayan ancak 1990/Eylül ayında 13 gün sigortalı çalışması olduğu anlaşılan …’nın dinlendiği, komşu işyeri olarak belirlenerek dinlenen tanıkların ise dava dışı işveren …’ın araç lastiği üzerine … adresinde kurulu işyerine komşu işyeri sahipleri olduğunu beyan ettikleri anlaşılmakta olup, buna göre Mahkemece, davacının çalışmasının geçtiği iddia edilen ev inşaatı iş yerine o tarihte komşu olan, davacının çalışmasını bilebilecek diğer komşu işyerlerinin ve komşu evlerinin sahipleri, işyerlerinin kapsama alınış tarihleri ve bildirge tarihinde anılan iş yeri çalışanları, davalı Kurumdan ve vergi dairesinden sorulmak suretiyle tespit edilerek, bilgi ve görgülerine başvurulmalı eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…