YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/2578
KARAR NO : 2023/767
KARAR TARİHİ : 20.02.2023
K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının, şüpheli … hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan verilen 16.09.2020 tarihli ve 2020/2121 Soruşturma, 2020/23326 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii … 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.11.2020 tarihli ve 2020/4305 Değişik … sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 17.11.2020’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 15.02.2022 tarihli ve 2022/1846 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.04.2022 tarihli ve KYB-2022/26758 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.04.2022 tarihli ve KYB-2022/26758 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müşteki …’in yetkilisi olduğu … Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde servis ücret tahsil görevlisi (bahsi geçen şirketin servis taşımacılığını üstlendiği … Dünya Koleji ile sınırlı) olarak çalışan şüphelinin 2019-2020 eğitim-öğretim yılını kapsayan dönemde … Dünya Kolejinde eğitim gören ve adı geçen şirkete ait servis aracını kullanan öğrencilerin velileri tarafından ödenen servis ücretlerinin 96.783,00 … lirasının şirket yetkilisi müşteki …’e teslim edilmediğinden bahisle Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/2121 soruşturma numaralı dosyasında yapılan soruşturmada şüpheli savunmasının alınmasını müteakip şüphelinin atılı suçun işlediğine dair hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delillerin elde edilemediğine dayanılarak hiçbir araştırma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara yapılan itirazın … 6. Sulh Ceza Hâkimliğince kararın gerekçesinin, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine uygun olduğu gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiş ise de; şüphelinin savunmasının alınması haricinde herhangi bir araştırmanın yapılmadığının görüldüğü, bu suretle şikâyet dilekçesi ekinde sunulan mevcut belgeler ve gerekiyor ise müşteki tarafından temin edilecek diğer belgeler üzerinde ve ayrıca müşteki … Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ticarî defter ve kayıtları getirtilerek bilirkişi incelemesinin yapılması, varsa tanık beyanlarının alınması ve toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz …, süresi ve mercii gösterilir.
…“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 – 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
…“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheli …’in, şikâyetçiye ait öğrenci servis taşımacılığı işi ile iştigal eden Dağlar Ağası Turizm ve ….San.Tic.Ltd.Şti.’de çalıştığı ve öğrenci velileri tarafından ödenen servis ücretlerini tahsil etmekle görevlendirildiği, 2019 yılının Ekim ayında ödemelerin az olduğunun fark edilmesi üzerine tahsilat makbuzları ve hesap dökümleri incelendiğinde, şüphelinin tahsil ettiği 96.783,00 TL’yi şikâyetçiye ödemeyerek uhdesinde tuttuğunun belirlendiği, bu şekilde atılı suçu işlediğinin iddia olunması karşısında; ilgili bankalardan şirkete ait hesap ekstrelerinin temin edilmesi, şikâyet dilekçesi ekinde sunulan banka dekontları, tahsilat cetveli ve gerekirse ibraz olunacak diğer belgeler ile birlikte şirketin defter, kayıt ve belgelerinin konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmasından sonra somut olayda hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken, eksik soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. … 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.11.2020 tarihli ve 2020/4305 Değişik … sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
20.02.2023 tarihinde karar verildi.