YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1670
KARAR NO : 2023/1205
KARAR TARİHİ : 28.02.2023

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

… İcra Ceza Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli ve 2020/31 Esas, 2020/791 sayılı kararı ile sanık …’ın, borçlunun ödeme şartını ihlâli suçundan 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, itiraz edilmeksizin 21.01.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
… Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 24.11.2022 tarihli ve 94660652-105-07-809-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.02.2023 tarihli ve KYB-2022/153743 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I.İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.02.2023 tarihli ve KYB-2022/153743 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, sanığın … 1. İcra Müdürlüğünün 2018/13412 esas sayılı dosyasında mevcut 04.10.2017 tarihli taahhütnamede yer aldığı üzere toplam borcunun 121.332,30 Türk lirası
olarak belirlendiği, söz konusu borcun 30.04.2018 tarihinde başlamak üzere taksitler halinde ödeneceğinin taahhüt edildiği, alacaklı-müşteki vekilinin taahhütün yerine getirilmediği iddiasıyla 10.01.2019 tarihinde şikayetçi olması üzerine … İcra Ceza Mahkemesinin 07.07.2020 tarihli ve 2019/37 Esas, 2020/407 sayılı kararıyla sanığın 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan kararın 30.10.2020 tarihinde kesinleştiği; alacaklı-müşteki vekilinin 13.01.2020 tarihli ikinci şikayet dilekçesinin … İcra Ceza Mahkemesi tarafından 202031 esasına 15.01.2020 tarihinde kaydedilerek tensibinin düzenlendiği ve Mahkemesince 17.11.2020 tarihli ve 2020/31 esas, 2020/791 sayılı kararıyla sanığın bir kez daha 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan kararın 21.01.2021 tarihinde kesinleştiği, her iki dava konusu olayın ve taraflarının aynı borca ilişkin olduğu, 2004 sayılı Kanun’un “Borçlunun ödeme şartını ihlali halinde ceza” başlıklı 340. maddesinin “111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.” hükmü karşısında, aynı borç ilişkisi nedeniyle sanık hakkında tekrar 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilemeyeceği cihetle, sanık hakkında aynı fiil sebebiyle açılan mükerrer davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II.GEREKÇE
1.Sanığın, yargılama konusu eylemi için 2004 sayılı Kanun’un 340. Maddesinde “üç aya kadar tazyik hapsi” öngörüldüğü belirlenmiştir.
2.2004 sayılı Kanun’un “Borçlunun ödeme şartını ihlâli halinde ceza” başlıklı 340. maddesi “111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlâl eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.” şeklinde düzenlenmiştir.
3.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un 2/l. Maddesinde disiplin hapsi; “Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi” olarak tanımlanmıştır.
4.2004 sayılı Kanun’un da icra suçlarıyla ilgili hükümlerin 331 ilâ 345/b maddeleri arasında, muhakeme usulüne ilişkin hükümlerinin ise 346 ilâ 354 üncü maddelerinde düzenlendiği, icra suçlarının, suç olarak düzenlenmek suretiyle hapis ve adlî para cezası şeklinde yaptırımlara bağlananlar ile disiplin veya tazyik hapsi yaptırımına bağlananlar şeklinde ikili bir ayrıma tâbi tutulduğu, disiplin hapsi veya tazyik hapsinin, bir suç karşılığı olmayıp kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış bir fiil karşılığı olarak uygulanan seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen yaptırımlardır.
5.2004 sayılı Kanun’un 340. maddesi gereğince taahhüdü ihlal suçunun oluşması için taahhüt tutanağında toplam borç miktarının, işleyen ve işleyecek faizin, vekalet ücreti, icra harç ve giderlerinin birlikte blirlenerek borçlunun taahhüdüne esas olan miktarın açıkça gösterilmesi gerekir.
6.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 Esas, 2009/205 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere; ”… Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır… Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır. Bir başka anlatımla, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle maddede öngörülen cezanın tamamının infazı hâlinde, yaptırım uygulama olanağı kalmadığından, diğer taksitlerin ödenmemesi ayrıca bir taahhüdü ihlâl kabahatini oluşturmayacaktır.
7.Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; alacaklı… vekili tarafından yapılan şikayetler üzerine borçlu sanık hakkında taahhüdü ihlal suçundan açılan davalarda aynı icra dosyasından verilen taahhüdün her bir taksitinin ödenmemesi nedeniyle, ayrı ayrı her bir taahhüt için sanığın 3 aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, somut olayda … 1. İcra müdürlüğünün 2018/13412 esas sayılı icra dosyasından sanığın 08.02.2018 tarihinde verdiği taaahhütün farklı taksitlerine ilişkin ayrı ayrı şikayette bulunulmuş ve ayrı ayrı 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de; 2004 sayılı Kanun’un “Borçlunun ödeme şartını ihlâli halinde ceza” başlıklı 340. maddesinde “111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlâl eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.” şeklinde yer alan düzenleme ile Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 200916-188 esas, 2009/205 karar sayılı ilâmında da kabul edildiği üzere, aynı borç ilişkisi nedeniyle toplam tazyik hapsi miktarının 3 ayı geçemeyeceği cihetle, … 1. İcra müdürlüğünün 2018/13412 esas sayılı icra dosyası kapsamında sanığın vermiş olduğu 08.02.2018 tarihli taahhüdün 30.10.2018-30.11.2018-30.12.2018 tarihli taksitlerine ilişkin borcunu ödemeyerek taahhüdü ihlâl etmesi eylemi nedeniyle, … İcra Ceza Mahkemesinin 07.07.2020 tarihli ve 201937 esas, 2020/407 sayılı kararıyla 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği ve tazyik hapsi cezasının tamamının infaz edilmiş olduğunun … Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Bürosu’nun 23.03.2021 tarihli, 2020/341 tazyik hapsi nolu yazı içeriğinden anlaşılması karşısında, sanık hakkında aynı taahhüt nedeniyle … İcra Ceza Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli ve 2020/31 Esas, 2020/791 Karar sayılı dosyasında aynı icra dosyası kapsamındaki 08.02.2018 tarihli taahhüdün 30.10.2019-30.11.2019-30.12.2019 tarihli taksitlerine ilişkin borcunu ödemeyerek taahhüdü ihlâl etmesi eylemi nedeniyle yapılan yargılama neticesinde de, bahse konu Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen şekilde borçlunun tekrar 3 aya kadar hapsen tazyikine karar verilmeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi kanuna aykırı olup, açıklanan gerekçe uyarınca kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III.KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE;
2…. İcra Ceza Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli ve 2020/31 Esas, 2020/791 sayılı kararı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, sanık hakkında ödeme şartını ihlali eyleminden dolayı hükmolunan tazyik hapsinin kaldırılmasına, bu eylemle ilgili olarak sanık hakkında tazyik hapsi infaz edilmekte ise salıverilmesine;
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.02.2023 tarihinde karar verildi.