YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/5529
KARAR NO : 2006/5955
KARAR TARİHİ : 13.07.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz talebi mahkemenin 18.3.2005 tarihli ek kararıyla ret edilmiş olup bu ret kararı davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dava 2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 10. maddesi uyarınca kamulaştırılan taşınmaz malın bedelinin tespiti ile taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir. Davanın niteliği gözönünde tutulduğunda, HUMK’nun 427. maddesinin ikinci fıkrası hükmünde öngörülen taşınır mal yada alacak davası olmadığı gibi davanın açıldığı tarih itibariyle belli bir değeri içermediği taşınmazın kamulaştırma bedelinin hakimin verdiği hükümle belirlendiği dolayısıyla bunun kendine özgü bir tespit davası niteliğinde olduğu cihetle anılan yasa maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden tespit edilen değere itibarla kararın kesin olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddi doğru görülmediğinden mahkemenin 18.3.2005 tarih 2004/205 esas 2004/478 karar sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra davanın esasıyla ilgili olarak davacı tarafın temyiz itirazları yönünden yapılan inceleme sonunda;
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1-2942 Sayılı Yasanın (4650 Sayılı Yasayla değişik) 11. maddesinin (f) bendi uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir.
Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğünün münavebeye alınacak ürünler için değerlendirme yılına ilişkin ortalama verilerin (dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Mahkemece yapılan keşif sonucu bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda, İl Tarım Müdürlüğünün verileri esas alınmıştır. Dava konusu taşınmaz Çobanlar İlçesinde bulunduğu için Çobanlar İlçe Tarım Müdürlüğünün verilerinin esas alınması gerekirken, il Tarım Müdürlüğünün verilerinin esas alınması,
2-Bilirkişilerce şeker pancarının ne olduğu açıklanmayan yan ürününün de değerlendirmeye alındığı, yan ürün küspe ise; (şeker pancarına İlçe Tarım Müdürlüğünden bildirilen toptan satış fiyatı uygulandığı halde fabrikada işlenmesinden sonra elde edilecek) küspenin gelir kapsamına alınamayacağı düşünülmeden yüksek gelir belirlenerek taşınmaza fazla bedel biçilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece, yukarıdaki bozma bentleri hususunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, raporların bozma gereklerine uygunluğu denetlenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.7.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.