YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/5963
KARAR NO : 2007/5996
KARAR TARİHİ : 25.06.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporları hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1- Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre iklim koşulları, arazinin toprak ve topografik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir etkinin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken, bilirkişi kurulu raporlarında taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %4 olarak kabulü;
2-2942 Sayılı Yasanın (4650 Sayılı Yasayla değişik) 11.maddesinin (f) bendi uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir.
Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmesinde, taşınmazın kuru ya da sulanabilir niteliği de gözetilerek dekar başına elde edilebilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğünün değerlendirme yılına ait verilerinin esas alınması gerekir.
./..
2007/5963-5996 -2-
Dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde buğday ürünü satış fiyatı 350.000TL/kg, pamuk ürününün dekara ortalama verimi 400 kg/dekar olduğu halde bilirkişi raporlarında buğday için 230.000 TL/kg ve pamuk ürünü için ise 350 kg/dekar üzerinden değerlendirme yapılmış olması,
3- Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler gibi giderler dahil edilmemelidir. Somut olayda domates, buğday ve şeftali için İzmir Tarım Müdürlüğüne ait resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan bu masraf kalemleri düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Bu nedenle dekara üretim gideri sırasıyla buğday için 101.000.000TL./dekar, domates için 578.500.000TL/dekar, şeftali için 263.000.000 TL/dekar alınmak gerekirken sırasıyla 129.200.000TL/dekar, 723.680.000 TL/dekar ve 449.146.250 TL/dekar alınmak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporlarına göre hüküm kurulması; ayrıca pamuk ve kayısı ürünleri için bu esaslara uygun olarak düzenlenen üretim giderleri cetvelleri getirtilip, raporların bu yönden denetlenmesi gerektiğinin dikkate alınmaması,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece, bilirkişi kurullarından bu hususlarda ek raporlar alınıp, hasıl olacak duruma göre hüküm kurulmalıdır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 25.06.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.