YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/3765
KARAR NO : 2006/4390
KARAR TARİHİ : 29.05.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalı Vek.Av…. ile davacı Vek.Av. … geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosya eksiklik nedeniyle geri çevrilmiş olup bu kez geri dönmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirlemek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek
ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.
Bu itibarla;
1-Dava konusu taşınmaz ile aynı köyde davacı idare tarafından aynı amaçla kamulaştırılan ve sulu bağ vasfındaki 47 parsel sayılı taşınmazın 2004 yılı itibarı ile kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin mahkemenin 2004/553-2005/329 karar sayılı (Dairenin 2005/9049 Esas- 2006/696 Karar) dava dosyasında İl Tarım Müdürlüğü verilerine uygun olarak dekara 550 kg verim üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle kamulaştırma bedeli tespit edildiği halde, dava konusu taşınmazın değerini tespitte kuru üzüm veriminin gerekçe gösterilmeden ortalamanın altına inilerek dekara 500 kg alınmış olması,
2-Geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen İl Tarım Müdürlüğünün 2004 yılı veri cetvelinde kirazın dekar başına reel üretim maliyeti 428,40 YTL olarak bildirildiği halde brüt gelirin %65’i oranında üretim gideri alınmak suretiyle kapama kiraz bahçesinin değerinin bulunması,
3-Dava konusu taşınmaz 32,940 m2 yüzölçümlü olup 26,314 m2’lik bölümü kamulaştırılmış bulunduğu halde artan kesimde değer değişikliği olup olmadığının incelenmemesi,
4-Taşınmaz üzerindeki muhtelif cins ve yaşta ağaca bilirkişi kurulunca maktuen değer biçilmiştir. İl Tarım Müdürlüğünden ve ilgili kurumlardan ağaçların yaş ve cinsine göre rayiç değerleri sorulup saptanıp raporun denetlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece (4) nolu bozma nedeninde gösterilen eksiklik giderildikten sonra bilirkişi kurullarından bozma nedenlerini karşılar biçimde ek raporlar alınmalı ve oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı ve davacı yararına takdir edilen 450,00 YTL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 29.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.