YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13675
KARAR NO : 2023/852
KARAR TARİHİ : 14.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince 560 ada, 12 parseldeki 21 numaralı bağımsız bölüme yönelik şikayetin usulden reddine, bu taşınmaza ilişkin para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına 560 ada, 12 parseldeki 17 ve 19 numaralı bağımsız bölümlere yönelik şikayetin esastan reddine,ihale bedellerinin %10’una tekabül eden 14.817,00 TL para cezasının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi borçlu vekili şikayet dilekçesinde; satışa hazırlık işlemlerinin usule uygun olmadığını, satış ilanının ilgili mahalle muhtarlığında yayınlanmadığını, haciz ve rehin alacaklılarına satış ilanının usule uygun tebliğ edilmediğini, mükellefiyetler listesinin şartnamede yer almadığını, ihale bedellerinin taşınmazların gerçek değerinden düşük olduğunu iddia ederek ihalelerin feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
İhale alıcıları vekili cevap dilekçesinde; satış ilanının borçluya usule uygun tebliğ edildiğini, borçlunun kıymet takdirine itiraz etmediğini, kıymet takdirinin kesinleştiğini, ihale bedellerinin düşük olduğu iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu iddia ederek şikayetin reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satışa hazırlık işlemlerinden kaynaklanan nedenlerle ihalenin feshi isteminde bulunulabilmesi için usulsüz olduğu ileri sürülen hususun ihaleden önce şikayetçi tarafından öğrenilmemiş olması, öğrenilmiş ise İİK’nın 16/1. maddesinde öngörülen yasal yedi günlük sürede icra mahkemesi nezdinde şikayet konusu yapılmış olması gerektiği, satış ilanının davacıya 01.02.2021 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, satış ilanı tebligatının usulsüzlüğü nedeniyle ihalenin feshini isteme hakkının yanlızca kendisine usulüne uygun tebligat yapılmayan ilgilisine ait olduğu, re’sen yapılan değerlendirmede de feshi gerektiren bir olguya rastlanmadığı, 560 ada 12 parselde kain 21 numaralı bağımsız bölüm yönünden 1. ihaleye katılım ve pey süren olmadığından satışın 09.04.2021 tarihine bırakılmasına karar verilmiş olup davanın açıldığı tarih itibariyle bu taşınmaza ilişkin yapılmış ihalenin mevcut olmadığı bu nedenle bu taşınmaz yönünden ihalenin feshini istemekte davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçeleriyle 560 ada, 12 parseldeki 21 numaralı bağımsız bölüme yönelik şikayetin usulden reddine, bu taşınmaza ilişkin olarak para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına, 560 ada, 12 parseldeki 17 ve 19 numaralı bağımsız bölümlere yönelik şikayetin esastan reddine, bu taşınmazların ihale bedellerinin %10’una tekabül eden 14.817,00 TL para cezasının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlu vekili istinaf dilekçesinde; satış ilanının müvekkiline usule uygun tebliğ edilmediğini, satış ilanının tüm ilgililere usule uygun tebliğ edilmediğini, ihale tutanağında tellalın sicil numarasının yazılı olmadığını, ihale tutanağının usule uygun olmadığını, mahalle muhtarılığında ilan yapılmadığını, satışa hazırlık işlemlerinin usule aykırı olduğunu, kıymet takdir raporları kesinleşmeden satış yapıldığını, ilanın divanhaneye ne zaman asıldığı ne zaman indirildiğinin belli olmadığını, davanın esasına girilmemesine rağmen para cezası verilmesinin usule aykırı olduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava dilekçesinde satış ilanı tebliğinin usulsüz olduğuna ilişkin bir şikayette bulunmadığı, bu hususu dava dilekçesinde bildirmediğinden daha sonra ve istinaf aşamasında artık ileri süremeyeceği, satış ilanı tebligatının usulsüzlüğü nedeniyle ihalenin feshini isteme hakkının sadece kendisine usulüne uygun tebligat yapılmayan ilgilisine ait olduğu, ilanın satış kararına uygun olarak yerel gazetede yayınlanmasının usule aykırı olmadığı, satışa hazırlık işlemlerine yönelik olarak İİK.nun 16/1. maddesinde belirtilen yedi gün içinde şikayette bulunulmadığından anılan fesih sebeplerinin incelenemeyeceği ve kamu düzenine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Borçlu vekili temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarladığını, müvekkiline çıkarılan satış ilanının usule aykırı olduğunu, tebligat zarfının açık mavi olması gerektiğini, satış ilanında taşınmazların özelliklerinin gösterilmediğini, paraya çevirme ve masraf hesabının her taşınmaz için ayrı ayrı hesaplanmadığını, ihale tutanaklarının İcra ve İflas Kanununa aykırı olduğunu, artırma şartnamesinde alıcıya ait olan giderlerin net olarak belirtilmediğini iddia ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK md. 134, 7343 sayılı Kanun md. Geçici 18.
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirseihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
“134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olanihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olanihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
1-Şikayetçi borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 18.10.2022 tarih ve 2022/2063 E. 2022/2590 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),
2-Kadirli (1. İcra Hukuk) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/06/2021 tarih ve 2021/13 E.- 2021/43 K. sayılı kararının hüküm bölümünün “3” numaralı bendinde yer alan “%10’una tekabül eden 14.817,00 TL” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine “%5’i oranında para cezasının ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.