YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/8518
KARAR NO : 2008/15951
KARAR TARİHİ : 16.10.2008

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren zorunlu tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, 1.5.1995-1.4.2007 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.05.1994-1.4.2007 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 27.4.1995 tarihinde yapıldığı, 1996,1997,1998,1999,2000,2002 yıllarında prim kesintilerinin yapıldığına dair belgelerin dosya arasında bulunduğu, 30.8.1993-25.1.2005 tarihleri arasında kooperatife, 28.8.2002 tarihinden beri de ziraat odasına kayıtlı olduğu, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu ve 1.4.2007 tarihinden itibaren Kurumca tarım Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
HUMK 74 maddesinde hakimin tarafların talepleriyle bağlı olduğu ve talep edilenden fazlasına hükmedemeyeceği açıkça belirtilmiştir. Somut olayda davacı sigortalılık başlangıç tarihini 1.5.1995 olarak talep ettiğine göre mahkemece sigortalılığın 1.5.1994 tarihinden başlatılması, ayrıca her dava açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanacağı, dava tarihinden sonra doğacak haklar için(o davada) karar verilmesi mümkün olmadığı halde mahkemece davacının 26.03.2006 dava tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken, dava tarihi aşılmak suretiyle 1.4.2007 tarihine kadar tespit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinerek yerine,
“1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1995-26.3.2007 tarihler arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 500,00 YTL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, kısmen red nedeniyle aynı tarife uyarınca 500,00 YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine
3- Davacı tarafından yapılan toplam 109,70 YTL yargılama giderinden davanın kısmen reddi nedeniyle taktiren 105,00 YTL’nın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına
4-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına
5- Davacı tarafından yatırılan 26,20 YTL toplam harç giderinin karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA,16.10.2008 gününde oy birliği ile karar verildi.