YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/10136
KARAR NO : 2008/17916
KARAR TARİHİ : 18.11.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK. sigortalılık başlangıç tarihinin 1981 olduğunun ve 1994-1998 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı …’un tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı 1994 yılından itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 1981 yılı olduğunun tespitine yönelik talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine, 1.12.1994-31.12.1996 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine fazlanın reddine, diğer talepler hakkında davacı vekili beyanına göre karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının, zeytin ürün bedelinden yapılan ilk … prim kesintisinin Kasım 1994 tarihinde Kurum hesabına yatırıldığı, 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2002 ve 2005 yıllarında da prim kesintisinin bulunduğu, Ziraat Odası’na 1.2.1999 tarihinden itibaren ve Zeytin Tarım Satış Kooperatifine 30.5.1973 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, 1.4.1998-31.8.2005 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece, prim kesintisinin bulunduğu 01.12.1994-31.12.1996 tarihleri arasında ve ilk kesinti tarihinden önce başlayıp devam eden Zeytin Tarım Satış Kooperatifi kaydı esas alınarak, 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalılığın başladığı 1.4.1998 tarihine kadar tespite karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde sadece 01.12.1994-31.12.1996 tarihleri arası dönem için tespite karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının ikinci bendinin silinerek yerine, “Davacının 01.12.1994-01.04.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 18.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.