YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8311
KARAR NO : 2023/492
KARAR TARİHİ : 25.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : …Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; … Mahallesi, 116 ada, 231 parsel sayılı taşınmazın tamamının … adına ham toprak vasfı ile kayıtlı bulunduğunu, bu taşınmaz hakkında mera komisyonunun 07.02.2018 tarihli kararı ile “kamu orta malı” olarak tahsisine karar verdiğini ancak, davacının bu taşınmazın 27.715,94 m²’sini 1992 yılından beri aralıksız olarak Milli Emlak Müdürlüğünden ecrimisil karşılığı kiralamak sureti ile imar ve ihya edip zeytinlik olarak kullandığını belirterek, mera komisyonunun 07.02.2018 tarihli dava konusu taşınmaz hakkında verdiği kararının 27.75,94 m²’lik kısmının iptalini ve imar ihyanın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili, idari yargının görevli olduğunu, ayrıca davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
2. Davalı … Belediyesi, idari işlemin iptali davası olduğundan idari yargının görevli olduğunu, taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı … Belediyesi, pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. Mahkemece davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2. Mahkeme gerekçesinde; Hazinenin tapulu yerleri mera kaynakları kapsamına alınmış ise, buna karşı dava açma yetkisinin mülkiyet hakkı sahibi Hazineye ait olduğu, kira ilişkisi veya benzeri bir nedene dayanılarak mülkiyet hakkı sahibi Hazinenin kullanmadığı dava açma yetkisini bu hak sahiplerinin kullanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı 1992 yılından beri taşınmazı ecrimisil ödeyerek kullandığını, imar ihya ederek zeytin ağacı yetiştiriciliği yaptığını, 4706 sayılı Kanun uyarınca satışının mümkün olduğunu, hak sahipliği şartlarını taşıdığından satın almak için idareye başvurduğunu, taşınmazın satışa konu edilebilecek Hazineye ait tarım arazileri arasında yer aldığını, mahallinde keşif yapılarak taşınmazın niteliği ve durumunun tespit edilmediğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istemin esastan reddine karar verilmiştir.
2. Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde; ”…yerel mahkeme karar gerekçesinde ifade edildiği üzere Hazinenin mülkiyetinde olan taşınmaz ile ilgili Komisyon tarafından alınan kararın iptalini isteme konusunda davacının aktif husumetinin bulunmadığı açıktır. ” belirtilerek ret edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinafa geldiği gerekçelerle temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mera komisyon kararının iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. Hukuki nitelikleri itibariyle devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olan meralar özel mülkiyete konu olamazlar. Bu nedenle de mülkiyeti devlete ait olan yerlere ilişkin davayı Hazine açabileceği gibi meraların sınırları içinde bulunduğu ve yararlanma hakkı olan köy tüzel kişilikleri ve belediyelerin de dava açma hakları vardır.
2. Gerçekten, 4342 sayılı Mera Kanununun 5 inci maddesine göre, Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği saptanan yerler mera kaynakları içerisine alınabilir.
3. Şayet, Hazinenin tapulu yerleri mera kaynakları kapsamına alınmış ise, buna karşı dava açma yetkisi mülkiyet hakkı sahibi Hazinenindir. Kira ilişkisi veya benzeri bir nedene dayanılarak mülkiyet hakkı sahibi Hazinenin kullanmadığı dava açma yetkisini bu hak sahipleri kullanamaz.
3. Değerlendirme
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.1.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.