YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/7322
KARAR NO : 2023/1158
KARAR TARİHİ : 10.04.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 06.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Müvekkilinin Hukuka Aykırı Bir Davranış ile Eğitim ve Öğretime Engel olma ve Terör Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşleme suçlarını işlediği isnadıyla 25.09.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 01.10.2016 tarihinde yurtdışına çıkış yasağı ve imza atmak adli kontrollerinin uygulanması kararı verilerek tahliye edildiğini, yapılan yargılama sonucunda beraat kararı verildiğini, ancak müvekkilinin açığa alınıp daha sonra 675 sayılı KHK ile ihraç edildiğini müvekkilinin açıkta bulunduğu dönemde maaşında yapılan kesintinin kendisine ödenmediğini ve ihraç edildiği dönemden sonraki döneme ilişkin yoksun kaldığı tüm maddi zararları için 150.000 TL maddi tazminatın, müvekkilinin haksız olarak gözaltına alınması ve ihraç edilmesi nedeniyle 200.000 TL manevi tazminatın yakalama/ gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsilini” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 11.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle;”davanın görevli ve yetkili mahkemede süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, talep edilen faiz başlangıcının hatalı olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.06.2018 tarihli ve 2018/203 Esas, 2018/398 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 27.02.2019 tarihli ve 2018/3698 Esas 2019/817 Karar sayılı kararı ile davacı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 13.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının meslekten ihraç edildiği, görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin ücretin davacıya ödenmediğine verilen kararın hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;
İlk Derece Mahkemesince; davacı …’ın Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan dolayı 25.09.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 01.10.2016 tarihinde savcılığın sevki ile … 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2016/539 sorgu sayılı adli kontrol kararı ile serbest bırakıldığı, yargılama sonucunda … 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/143 esas 2017/519 sayılı kararı ile atılı suçlardan beraatine karar verildiği, kararın 01.12.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacının gözaltında geçirmiş olduğu sürelerin başka bir suçtan mahsup edildiğine ilişkin dosyasında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili dilekçesi ile her ne kadar davacının gözaltına alındığı süre zarfında uğradığı maddi kaybına karşılık maddi tazminat talep etmiş ise de Yenişehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda davacının gözaltında kaldığı süre zarfında maaşının ödendiği ve herhangi bir kesintiye uğramadığı anlaşılmakla davacının gözaltında kaldığı süre zarfında herhangi bir maddi kaybının olmadığı anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacının yukarıda belirtilen ve tespit olunan gözaltında geçirmiş olduğu 6 (altı) günlük süre için manevi tazminatın gerçek anlamda bir zarar olmadığı, mal varlığı aktifinde bir azalma meydana gelmediği gibi pasifinde bir çoğalma da meydana gelmediği, manevi tazminatın amacının yapılan yasa dışı bir işlem veya eylem nedeniyle duyulan acıların ve ızdırapların bir ölçüde giderilmesi olduğu, taraflar için bir zenginleşme nedeni olmadığı, objektif bir kriter olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın; davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılan suçun niteliği, gözaltında kaldığı süre gibi unsurlar nazara alınarak takdiren 1.000 TL manevi tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 25.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;
Bölge Adliye Mahkemesince; ilk derece mahkemesi kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekili ile davalı vekilinin yerinde görülmeyen İstinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/143 Esas 2017/519 Karar sayılı ceza dosyasına göre, davacının … Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında 25.09.2016 tarihinde yakalanarak gözaltına alındığı, … 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.10.2016 tarihli 2016/539 sorgu numaralı değişik … kararı ile davacı hakkında Terör Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 109 uncu maddesi gereğince adli kontrol tedbiri ile davacının serbest bırakıldığı, bu suretle davacının 25.09.2016-01.10.2016 tarihleri arasında 6 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda davacının Terör Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek ve Hukuka Aykırı Bir Davranış İle Eğitim ve Öğretime Engel Olma suçlarından ayrı ayrı beraatine karar verildiği, hükümlerin 01.12.2017 tarihinde kesinleştiği, yakalama/gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
Davacının Temyiz Talebi Yönünden;
1. Davacının meslekten ihraç edildiği, görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin ücretin davacıya ödenmediğine ilişkin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede; dosya kapsamına göre davacının 07.09.2016 da açığa alınıp, 29.10.2016 tarihinde ihraç edildiği, tazminata esas gözaltına alınma işleminin ise 25.09.2016-01.10.2016 tarihleri arasında uygulandığı anlaşılmakla; İlk derece mahkemesinin; davacının gözaltında kaldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin, daha sonra kendisine ödendiği, bu nedenle maaş kesintisinden kaynaklı zararının olmadığı, eksik ödeme yapılmış olsa dahi davacının her zaman bunu idareden talep etme hakkının olduğu göz önünde bulundurularak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
2. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltı süresi, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 27.02.2019 tarihli ve 2018/3698 Esas 2019/817 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
10.04.2023 tarihinde karar verildi.