YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/15664
KARAR NO : 2008/20034
KARAR TARİHİ : 16.12.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, SSK.’lı süreler hariç 01.01.1985 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine emekliliğe hak kazandığına, aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan deliller hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, davacının 01,01.1985 ile dava tarihi arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında tarım … sigortalısı olduğunun ve 26.01.2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulu ile davacının 07.05.2003-01.05.2006 tarihleri arasında çakışan kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmişsede varılan sonuç doğru değildir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının verdiği 29.03.1985 tarihli bildirge üzerine davalı Kurumca 01.01.1985 tarihinden geçerli olmak üzere 2926 sayılı Yasaya tabi tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, davacının 1985 yılında 01.06.1985-30.11.1985 tarihleri arasında 180 gün,17.10.1989-21.10.1990 tarihleri arasında 360 gün,1.11.1992-30.11.1992 tarihleri arasında 10 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalışmasının bulunduğunun davalı Kurumca öğrenilmesi üzerine sigortalılığının 01.06.1985 tarihi itibariyle terkin edildiği,prim ödemesine istinaden de yeniden 01.04.1998 tarihinde sigortalılığının başlatılarak 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı çalışmaya başladığı 17.05.2003 tarihine kadar sigortalı kabul edildiği , tarım … sigortalılığının 01.05.2006 tarihinde tekrar başlatıldığı, 23.02.2007 tarihinde Ziraat Odasına kayıtlı olduğu, taraflar arasında 01.01.1985-31.05.1985, 01.04.1998-17.05.2003, 01.05.2006- tarihinden dava tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğu konusunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Davacı, 01.01.1985 tarihinde tescille tarım … statüsüne girmiştir.Davacının 01.06.1985-30.11.1985 tarihleri arasındaki 180 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları kısa süreli çalışma olduğundan davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının sona erdiği,01.12.1985- ile yeniden 506 sayılı Yasa’ya tabi uzun süreli sigortalı olarak çalışmaya başladığı 16.10.1989 tarihleri arasında 2926 sayılı yasanın 10.madde koşulları davacı yönünden gerçekleştiğinden mahkemece 01.12.1985-16.10.1989 tarihleri arasındaki döneme ilişkin isteminde kabulü gerekirken reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı HUMK’nun 438/7 maddesi gereği düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle,hükmün 1. bendinde “Davacının” sözcüklerinden sonra gelmek üzere”01.12.1985-16.10.1989 tarihleri ve” tarih ve sözcüklerin yazılmasına hükmün değiştirilen ve düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, davacının 60.00YTL temyiz başvuru harcı yatırmış olduğu anlaşılmakla, 16.12.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.