YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13422
KARAR NO : 2023/1599
KARAR TARİHİ : 13.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki kambiyo senedine özgü takipte yetki, imza, borca, faize, faiz oranına itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın yetki itirazı yönünden kabulüne, takip dosyasının davacı yönünden karar kesinleştiğinde talep halinde yetkili … İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararın davalı-alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;
1)Müvekkili hakkında yapılan icra takibine 25.08.2021 tarihinde, … 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.08.2021 tarih ve 2021/509 D…. 2021/533 K. Sayılı İhtiyati haciz kararının uygulanması sonucunda 25.08.2021 tarihinde malvarlığına haciz konulması nedeniyle muttali olunduğunu,
2)Yetki itirazı yönünden; icra takibine konu senetlerde ihtilaf vukuunda senette yetkili olarak belirtilen adres … ili olmasına rağmen takibin … … Sarayında açıldığını, yetkili icra dairesinin … icra daireleri olduğunu,
3)İmza itirazı yönünden; senetlerdeki ve 12.03.2018 tarihli protokoldeki imzaların müvekkiline ait olmadığını,
4)Borca itiraz yönünden; takip konusu senetlerin bir kısmı zamanaşımına uğradığını ve müvekkilinin karşı tarafa bir borcu bulunmadığını,
5)Faize, faiz oranına itiraz yönünden; talep edilen işlemiş ve işleyecek faiz oran ve miktarına itiraz ettiklerini, müvekkilinin temerrüde düşmesi için ihtarname keşide edilmediğini, bu nedenle yetki itirazının kabulü ile … İcra Dairelerinin yetkili olması nedeniyle … İcra Dairelerinin yetkisizliğine ve yetkisiz icra dairesinde yapılan takibin iptaline, davanın ve itirazlarının kabulüne, ödeme emrinin ve takibin iptaline, zaman aşımı sebebiyle takibin iptaline, borca ve imzaya itirazın kabulü ile takibin iptaline, kötü niyetli davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazına ilişkin olarak; faktoring borçlusu şirket ile müvekkili faktoring şirketi arasında imzalanan sözleşmenin 21. maddesi ile protokolün 8. maddesine göre yetkili İcra Müdürlüğünün … olarak kararlaştırıldığını, borcun ifa yerinin de TBK’nın 89. maddesi uyarınca … olduğunu, müvekkili şirket ile Tümsağ …A.Ş arasında factoring sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme borcuna istinaden şirket yetkilisi … tarafından müvekkiline takibe konu bono niteliğindeki senetleri verdiğini, müvekkil şirketin yetkili ve meşru hamil olduğunu, dava konusu bononun ciro silsilesinin kopuk olmadığını, davacının imza, zamanaşımı ve sair itirazlarının yersiz ve haksız olduğunu belirterek davanın reddi ile davacı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10’u oranında para cezasına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; takibe konu 28 adet bononun tetkikinden, … Mahkemelerinin yetkili kılındığına dair yetki şartı olduğu görülmüş ise de; HMK 17. maddesi gereği “Tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.” hükmü göz önünde bulundurulduğunda takibe konu senedin keşidecisinin davacı takip borçlusu, lehtarının diğer takip borçlusu şirket olduğu görülmekle, yetki şartı geçerli olup, … İcra Daireleri takipte yetkili olduğundan davanın yetki itirazı yönünden kabulüne, takip dosyasının davacı yönünden karar kesinleştiğinde talep halinde yetkili … İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Keşideci ile faktoring şirketi arasında düzenlenen sözleşmenin Çeşitli Hükümler başlığı altındaki 21. maddesinde ve davacı tarafından imzalanan 25.03.2016 tarihli protokolün 8. maddesinin B bendinde yetkili yerin … olarak belirlendiğini, bu sözleşmenin gerçek kişi kefilleri de bağlayacağını, ayrıca TBK 89. maddesine göre de müvekkilinin yerleşim yeri olan …’da da takip yapılabileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; takip bonolara dayalı kambiyo takibi olup, alacaklı tarafça takip talebinde faktoring sözleşmesine dayanılmamış, bir örneği takip dosyasına ibraz edilmemiş olup, takipte dayanılmayan sözleşmeye göre yetki itirazının çözümüne olanak bulunmadığı, mahkemeye ibraz edilen sözleşmenin 21. maddesinde belirtilen yetki şartının takibin yalnızca …’da yapılmasını zorunlu kılan münhasır yetki şartı olmadığı, takip dayanağı bonolarda, … İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, bonodaki bu şartın ise münhasır yetki şartı olduğu, keşideci ile lehdar arasında bonoda düzenlenen yetki sözleşmesinin bononun taraflarını, avalist, ciranta ile hamili bağlayacağı, diğer taraftan, temel ilişkiden mücerret olan bonoda yetkili yer belirlenmiş iken, öncelikle bu yetki şartının göz önünde bulundurulması gerektiği, takip daynağı bonolarda münhasır yetkili kılınması nedeniyle takibin zorunlu olarak … İcra Dairesinde başlatılması gerekirken yetkisiz icra dairesinde takip başlatılması nedeniyle aval veren davacının yasal süresi içerisindeki itirazı üzerine İlk Derece Mahkemesince verilen yetki itirazının kabulüne dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
İstinaf dilekçesini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedine özgü takipte yetki, imza, borca, faize, faiz oranına itiraza ilişkin olup, takibin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6,7,10. maddeleri, TTK’nın 702,776-777. maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Alacaklı takip talebinde yazılı para alacağının dayanağı olarak sözleşme ve protokolü değil, bonoları gösterdiği için borçluya kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığından, taraflar arasında mevcut sözleşmede yazılı yetki şartına göre yetkili icra dairesi belirlenemez. İcra Dairesinin yetkisi takip talep tarihi ve takibe ekli kambiyo senedi esas alınarak tespit edilir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.