YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8032
KARAR NO : 2023/869
KARAR TARİHİ : 14.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki borca itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın;
1-… yönünden takibin iptali talebinin HMK’nun 114/1-i ve 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine,
2-… yönünden tahsil edilen paranın iadesi talebi 6100 Sayılı HMK 114/1-ı ve 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine,
3-… Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden ödeme geçersiz olduğu yönündeki itirazın reddine
4-… Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden usulsüz tebligat şikayetinin süreden reddine
5-… Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden takibin iptali talebinin süreden reddine,
6-… Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden tahsil edilen paranın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı borçlu vekili dava dilekçesinde; … İcra Müdürlüğünün 2018/15842 sayılı dosyası ile pilot ortağı bulunduğu adi ortaklık hakkında icra takibi açıldığını, takibe dair tarafına ve adi ortaklık yetkilisine hiçbir tebliğ yapılmamasına karşın takibin kesinleştirildiğini, adi ortaklığın yönetici ortağı olarak, … il özel idaresinden yapmış olduğu hak edişin icra dosyasına gönderilmesi sonucu açılan takipten haberdar olduklarını ve … İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/238 E sayılı dosyası ile takibin iptali nedeni ile dava açıldığını, yerel mahkemece davaları kabul edilse de İstinaf Mahkemesince takibin sadece … yönünden iptaline karar verildiğini, adi ortaklığa karşı takip yapılamaması nedeni ile … İcra Müdürlüğüne başvurarak dosyada tahsil edilen paranın pilot ortak olan taraflarına ödenmesini talep ettiklerini ancak icra müdürlüğünce taleplerinin reddine karar verdiğini, bu kez de … İcra Hukuk Mahkemesine memur muamelesini şikayet yoluna başvurulduğunu, taleplerinin ret edildiğini, açıklanan nedenlerle öncelikle adi ortaklık hakkedişinden icra marifetiyle tahsil edilen dosyada bulunan paranın alacaklılara ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, yargılama sonucunda takibin iptali ile tahsil edilen paranın adi ortaklığın pilot ortağı olan tarafıma ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı vekili cevap dilekçesinde; icra dosyasındaki ödeme emri daha önce mahkeme tarafından adi ortaklığın taraf olarak gösterilmesinin mümkün olmaması, ortaklara ayrı ayrı ödeme emri gönderilmesi gerektiği gerekçesi ile iptal edildiğini, daha sonra mahkeme kararı uyarınca adi ortaklığın ortaklarına ayrı ayrı ödeme emri gönderildiğini, takip sadece dava açan borçlu … açısından iptal edildiğini, diğer borçlu … Müh. Ltd. Şti dava açmadığı gibi borcu kabul ettiğini, buna göre aralarında %50 – %50 ortaklık bulunan borçlular adına icra dosyasına yapılan ödemenin tamamının bir ortak …’a ödenmesi mümkün olmadığını, alacaklı vekilinin paranın tamamının …’e ödenmesi yönündeki talebinin icra müdürlüğünce reddinin doğru olduğunu, dosyadaki paranın yarısının borcu kabul eden borçlu … Ltd. Şti’ye ait olduğundan … Ltd. Şti’nin hisssesinin alacaklı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile … yönünden takibin iptali talebinin HMK’nun 114/1-i ve 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, … yönünden tahsil edilen paranın iadesi talebinin 6100 Sayılı HMK 114/1-ı ve 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, … Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden ödeme geçersiz olduğu yönündeki itirazın reddine, … Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden usulsüz tebligat şikayetinin süreden reddine, … Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden takibin iptali talebinin süreden reddine, … Müh. İnş. Ak. Tem. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden tahsil edilen paranın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı borçlu vekili, müvekkili veya şirket yetkilisi adına dava konusu takip emriyle alakalı hiçbir tebligat yapılmadığını ve taraflarınca açılan davalarla da sabit olduğunu, ilgili dosyaların incelenmesinde tebligatların geçersizliğinin hükümle koruma altına alındığının görüleceğini, mahkemece verilen bu karara istinaden adi ortaklığa ait hesaplara ve hakedişlere haciz konulamayacağının da ortada olduğunu, mahkemece verilen ret kararının hukuki normlara aykırı olarak verildiğini, müvekkili açısından derdest olduğu iddiasının yine aynı mahkemenin kendi verdiği ve müvekkili adına olan Yargıtay’ca da onanan kararla çeliştiğini, mahkemece dava dilekçelerinin okunmadan alel acele karar verildiğini, yargılamanın kanaat değil somut delillerle olacağını, mahkemece iade edilmesi gereken paranın … bu davanın kabulüyle yapılması gerekirken derdestlik iddiasıyla red edilmesinin kanuna Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, mahkemece … Müh.adına usulsüz tebligat şikayetinin süreden reddine karar verildiğini ancak dava dilekçelerinde de belirtildiği üzere usulsüz değil ortada bir tebligatın olmadığını, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmaması sebebiyle icra takiplerinde de taraf ehliyetinin olmadığını, kanuni bir değeri olmayan tebligata dayalı yapılan takibin süreye bağlı olmadan iptali gerekirken mahkemece süre değerlendirmesi yapılması ve dosyanın özüne girilmemesinin alenen hak kaybına yol açtığını, müvekkilinin adi ortaklığın yönetici ortağı olarak … İl Özel İdaresinden yapmış olduğu hakedişin icra dosyasına gönderilmesi sonucu açılan takipten haberdar olduğunu, ancak taraflarınca açılan davalarda sadece müvekkili … yönünden iptaline karar verildiğini, sundukları Yargıtay kararının incelenmesi halinde adi ortaklığa çıkartılan ödeme emrinin geçersiz olduğunu, süresiz şikayete tabi olduğunu ve takibin bütün ortaklarına açılması gerektiğinin ve adi ortaklığa ait hesap, hakediş gibi varlıklar üzerine haciz konulamacağının açıkça ortaya konduğunu, icra ortaklığındaki senedin pilot olarak müvekkili tarafından tanzim edilmediğini, senet alacaklısının … ortaklığı ile hiçbir ticari bağının bulunmadığı halde müvekkilinin hakedişine haciz konulduğunu, mahkemece makul bir gerekçeye dayanılarak karar verilmediğini, bu nedenle ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir:
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile … İcra Müdürlüğünün 2018/15842 Esas(… 2. İcra Müdürlüğünün 2016/6677 Esas) sayılı takip dosyası ile davalı alacaklı … tarafından borçlu … ortaklığı ve … ortaklarını oluşturan ortaklar aleyhine yapılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibin borçlu …’in borca süresinde itirazı üzerine … İcra Hukuk Mahkemesinin 11.12.2018 tarih, 2018/240 Esas 2018/368 Karar sayılı ilamı ile “davacı … adına yapılan icra takibinin iptaline” karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine … BAM 10. Hukuk Dairesinin 08.11.l2019 tarih 2019/186 Esas 2019/1768 Karar sayılı ilamı ile mahkeme kararının kaldırılarak “davacının borca itirazının kabulü ile … 2. İcra Müdürlüğünün 2016/6677 Esas sayılı dosyası ile yürütülen takibin davacı … bakımından durdurulmasına” ilişkin yeni hüküm kurulduğunu, kararın temyizi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 13.10.2020 tarih 2020/347 Esas 2020/8534 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği hususu nazara alındığında mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davacı … hakkında takibin iptali talebi yönünden kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğundan HMK’nun 114/1-i maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddinin yerinde olduğunu, yine davacının davalı alacaklının tahsil ettiği paranın iadesi talebine ilişkin açılan … İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/195 Esas sayılı dosyasında talebin reddedildiğini, istinaf incelemesinde esastan redde ilişkin kararın henüz kesinleşmediği görülmekle derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, … ortaklığının diğer ortağı … Mühendislik … Ltd. Şti’ne yapılan ödeme emrinin geçersizliği ve tebligat usulsüzlüğü şikayeti yönünden ise … ortaklığının temsilcisi ve pilot ortağı olan …’in tüm dosyalardan ve takipten haberdar olduğu görülmekle süreden reddinin paranın iadesi yönündeki talebinin de reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, ilgili taleplerin kamu düzenine ilişkin ve süresiz şikayete tabi olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı borçlu vekili, istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususlarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, borca itiraz istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 169 ve ilgili maddeleri,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlu vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.