YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/18245
KARAR NO : 2008/20717
KARAR TARİHİ : 22.12.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı ilk kesinti tarihinden itibaren karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının diğer temyiz itirazlarının reddine
2- Davacı, 1.5.1995- 10.11.2005 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ- Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiş talebini ıslah ederek 1.5.1995-31.12.2002 ve 18.7.2005-1.12.2005 tarihleri arasındaki sürenin tesbitine karar verilmesini istemiştir.
İstem mahkemece aynen kabul edilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden 2003, 2004 ve 2005 yıllarında ürün bedelinden prim kesintisi yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Davacının kesinti tarihleri dikkate alınarak mahkemece, 1.5.1995-31.12.2002 tarihleri arasında sigortalı olarak kabul edilmesi doğru ise de prim kesintisi bulunmadığı halde
ziraat odası kaydı itibariyle 18.7.2005 tarihinden sigortalı olarak tescil edildiği 1.12.2005 tarihine kadar olan sürede de sigortalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;
“I-Davanın kısmen kabulü ile davacı …’ın 1.5.1995-31.12.2002 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, fazla istemin reddine,
2- Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Asgari Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca 500.00 YTL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın kısmen reddi nedeniyle 500.00 YTL avukatlık ücretinin de davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Toplam 113.60 YTL yargılama giderinden 56.80 YTL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine geri kalan 56.80 YTL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 22.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.