YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/14628
KARAR NO : 2008/19107
KARAR TARİHİ : 15.12.2008

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.1.1999-312.12.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Davacı, 1.1.1999-31.12.2004 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitini istemiş, talebini ıslah ederek 1994 yılından ıslah tarihi olan 4.6.2008 tarihine kadar olan sürenin tespitini istemiştir.
Mahkemece davacının 1.5.1994-31.12.1994, 1.6.1996-4.6.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye,
Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede, ilk prim kesintisinin 24.4.1994 tarihinde yapıldığı, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2004, 2005 yıllarında kesintiler olduğu 20.4.1996 tarihinden itibaren devam eden ziraat odası kaydının çiftçi kayıt belgesine göre arazisinin bulunduğu, davacının Mihtat oğlu 1962 doğumlu … olduğu ve karar başlığına da doğru yazıldığı halde gerekçeli kararın hüküm kısmında maddi hata ile “Servet oğlu 1975 doğumlu …” yazıldığı görülmüştür.
Mahkemece, 1.5.1994 – 31.12.1994, 1.6.1996-4.7.2006 (dava tarihi) tarihine kadar tespite karar verilmesi doğru ise de dava tarihini geçer şekilde 4.6.2008 tarihine kadar tespite karar verilmesi, keza, davacı Mithat oğlu 1962 doğumlu … olduğu halde gerekçeli kararın hüküm kısmında “Servet oğlu 1975 doğumlu…” olarak yazılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Hüküm fıkrasının 1. bendinin tümden silinerek yerine
“1-Davacı Mihtat oğlu 1962 doğumlu …’ın ilk … prim kesintisinin yapıldığı 24.4.1994 tarihini takip eden 1.5.1994 tarihinden 31.12.1994 tarihine kadar ve 1.6.1996-4.7.2006 (dava tarihi) tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 15.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.