YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/482
KARAR NO : 2023/1227
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Asıl davanın kısmen kabulü, Birleşen davanın reddi
Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı-birleşen dosyada davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı kooperatif vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili kooperatife üyeliği sırasında hayvancılık ihtiyaçlarını gidermek için kooperatiften hayvan yemi, slaj gibi malzemeler aldığını, kooperatife süt vermeyi bırakan davalının cari hesaba dayalı kalan 60.283,09 TL borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatife verdiği sütlerin bedelini tahsil edemediğini, faturaya dayalı olan alacağının tahsili için icra takibine girişildiğini, borçlu kooperatif yetkililerinin haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl davada davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kooperatife borcunun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Birleşen davada davalı vekili kooperatif süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26.06.2018 tarihli, 2014/364 E., 2018/306 K. sayılı kararı ile; her iki tarafın ticari defterlerinin cari hesabın başladığı tarihten itibaren usulüne uygun tutulmadığı, asıl davada davacı kooperatifçe cari hesap ekstresinde görünen faturaların bir kısmının sunulmadığı, sunulu olanların ise teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, faturanın usulünce tebliğ edildiğini ispatlayamayan davacının alacağının bulunduğunun kabul edilemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davada davacı şirketin ticari defter kayıtlarında davalı kooperatiften alacağın bulunmadığına ve davacıya düzenlediği tüm fatura bedellerini nakit olarak tahsil ettiğine dair kayıt bulunduğu gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 22.02.2021 tarihli 2021/1361 E., 2021/386 K. sayılı ilamı ile; birleşen davada davacı şirket vekilinin tüm temyiz itirazlarının yerinde görülmediği, asıl davada davacı kooperatifin cari hesaba göre alacağını dayandırdığı faturalardan 41 adeti dışındaki faturaların davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, bu durumda defterlerine kayıt ettiği faturaların davalıya teslimini veya tebliğini aramaya gerek olmadığı, bu kayıtların davalı aleyhine delil teşkil ettiği, davalı defterinde kayıtlı faturaların ödendiğini ispat yükümlülüğünün de davalıda olduğu, kayıtlarda gözüken nakden ödemeye ilişkin herhangi bir delil ve belge sunulmadığı, bu durumda talep edilen 60.283,09 TL alacağa ilişkin davalı defterinde kayıtlı olmayan 41 adet fatura toplamı 10.100,85 TL düşülerek bakiye 50.182,24 TL üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilâmı doğrultusunda asıl dava yönünden 50.182,24 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına, birleşen davada davacı şirketin ticari defter kayıtlarında davalı kooperatiften alacağın bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen dosyada davacı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı- birleşen dosyada davacı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen dosyada davalı kooperatifin yasal süre geçtikten sonra cevap dilekçesi sunduğundan savunmasına itibar edilmeyeceğini, müvekkilden süt aldığını kabul eden kooperatifin karşılığında ödeme yaptığını ispatlayamadığını, müvekkilin sözlü veya yazılı talimatı olmaksızın süt bedellerinin 3. şahıslara ödenmesini ve şirket hesabından mahsup edilmesini kabul etmediklerini, bozmadan sonra hiçbir araştırma yapmadan karar verildiğini, hak arama ve savunma hakkının ihlal edildiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kooperatifin ve ortağının birbirlerine olan borçlarına dayalı başlattıkları icra takiplerine vaki itirazların iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67 nci maddesi, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ıncı ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 427 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı-birleşen dosyada davacı şirket vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.