YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13402
KARAR NO : 2022/15409
KARAR TARİHİ : 05.12.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
No : 2020/2083-2022/1751

İlk Derece
Mahkemesi : … 1. İş Mahkemesi
No : 2018/325-2020/8

Dava, Bağ-kur sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili, davacının %82 engelli raporu bulunduğunu, emeklilik için kuruma 28.09.2018 tarihinde başvuruda bulunduğunu, ancak kurumun davacıya cevap vermediğini, davacının 28.09.2000 tarihinde Bağ-kur kaydı bulunduğu için geriye yönelik borçlandırılması gerektiğinin Kuruma bildirildiğini, davacının 1479 sayılı yasa kapsamında 5 ay 4 gün Bağkur sigortalılık süresi bulunduğunu, ve bu hizmetine karşılık herhangi bir prim borcunun bulunmadığını, davacının daha sonra sigortalı olarak çalışmaya devam ettiğini, kurumun ise davacının sigortalılık başlangıç tarihini 01.07.2006 olarak kabul ettiğini beyan ederek kurumun bu işleminin iptali ile sigortalılık başlangıç tarihinin 28.09.2000 olarak tespitini istemiştir.
II-CEVAP:
Davalı Kurum vekili, yanlış veya eksik yapılan bir işlemin mevcut olmadığını, davalı kurumun yaptığı davacıya işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacı …’ın sigortalılık başlangıç tarihinin 28.09.2000 olduğunun tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi, davalı SGK’nın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili, 5 yıllık hak düşürücü dolduğu için davanın reddi gerektiğini, davacının 28.09.2000 tarihinde Bağ-kur tescilinin yapıldığı, sigortalının 27.10.2000 tarihli dilekçesine istinaden prim ödemesi olmadığından 28.09.2000 tarihinde terk işlemi yapılması gerekirken sehven 30.09.2000 tarihi itibariyle isteğe bağlı Bağ-kur kaydının durdurulduğu, 04.07.2006 tarihli isteğe bağlı Bağ-kur açılış bildirgesine istinaden 14.07.2006 tarih, 6383 sayılı yazı ile 28.09.2000 tarihinden açılan isteğe bağlı Bağ-kur giriş keseneği olan 126,42 TL sigortalıdan yatırarak yeniden talepte bulunması istenildiği, 24.07.2000 tarihinde bu tutarı yatırdığı ve 01.07.2006 tarihinde yeniden sigortalılığının başlatıldığı, 22.08.2006 tarihli ekstrede 28.09.2000 tarihine 99 sanal terk uyarısı verdiğinden 30.09.2000 terk tarihinin silinerek 28.09.2000 tarihine kapanış yapıldığı ve sigortalının kapanış dilekçesine istinaden bu tarih itibariyle isteğe bağlı Bağ-kur kaydının durdurulduğu, 01.07.2006-15.12.2006 tarihleri arası 5 ay 14 gün (164 gün) Bağ-kur hizmet süresinden sayıldığını, Kurumun dava konusu ile ilgili işlemlerinde mevzuata ve hukuka aykırı bir durum söz konusu olmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağını 1479 sayılı Yasa’nın 79. maddesi oluşturmaktadır. 1479 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde, 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Yasayla yapılan değişiklik ile; 24 üncü madde kapsamına girmeyenlerin aynı maddenin (a), (b), (c) fıkralarında sayılanlar dışındakiler, ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden Türk asıllı yabancı uyruklular dahil, kuruma yazılı olarak başvurmak suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri belirtilmiş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle, bu kez; isteğe bağlı sigortalılığın, sigortalının tescil talebinin Kurum’a intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı, terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlama ile sona ereceği, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede de; bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanlar, ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden yabancı uyrukluların talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri, isteğe bağlı sigortalılığın, sigortalılık tescil talebinin Kurum’a intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı ve terk talebinin Kurum’a intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona ereceği hüküm altına alınmıştır.
Davacının prim ödemesi bulunmadığı, Mahkemece, davacının ödediği primlerin, ödemeye başladığı tarihlerden sonra karşıladıkları süre kadar davacı 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, gerekirse yeni bir bilirkişiden rapor alınmak sureti ile, davacının ödediği primlerin, ödemeye başladığı tarihlerden sonra karşıladıkları süre kadar davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 05.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.