YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/3099
KARAR NO : 2007/5094
KARAR TARİHİ : 16.04.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki orman sınırlamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Bakanlığı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Müdahil davacı … ve Orman Bakanlığı vekili, tarafından davalı … Yönetimi aleyhine 09/05/2006 gününde verilen dilekçe ile Samsun Kadastro Mahkemesinin 2000/36 Esas-2005/32 Karar Sayılı dosyasında hükmün 2. ve 3. bentlerinde görevsizlik kararı verildiği ve bu kararın 24.03.2006 tarihinde kesinleştiğinden, dosyanın Samsun Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin istenmesi üzerine, yapılan duruşma sonucunda; Kadastro Mahkemesi kararının 24.03.2006 tarihinde kesinleştiği, gönderme talebinin 09.05.2006 tarihinde on günlük yasal süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından davanın açılmamış sayılmasına dair 25.09.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi için müdahil Hazine ve Orman Bakanlığı tarafından temyiz edilmiştir.
HYUY.’nın 27. maddesine göre verilen görevsizlik kararları kural olarak temyiz edilebilir. Ancak, görevsizlik kararlarının onanmasına ya da bozulmasına ilişkin Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidilemez (HYUY. md.- 440/ III-2). Görevli mahkemeye başvurma süresi 10 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliğinde olup, mahkeme tarafından kendiliğinden gözetilmesi gerekir (HYUY. md.-193/3). Görevsizlik kararı temyiz edilirse, Yargıtay’ın görevsizlik kararını onaması ile kesinleşir. Bu durumda, on günlük başvurma süresi, tarafların görevsizlik kararının Yargıtay’ca onandığını öğrendikleri tarihten (onama kararının tebliğ tarihinden) itibaren işlemeye başlaması gerekir.
Somut olayda; görevsizlik kararı, ilk derece mahkemesi tarafından değil, yerel mahkeme kararının temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay’ın mahkeme kararını düzelterek onama kararı sonucu Yargıtay tarafından verilmiştir. Karar düzeltme yolu; Yargıtayın temyiz incelenmesi sonucunda … olduğu bazı kararlara karşı tanınmış olan ve Yargıtay’ın temyiz incelenmesi sırasında yapmış olduğu hatalardan dönülmesini sağlayan (temyiz davasının devamı niteliğinde) kendine özgü bir yasa yoludur. Görevsizlik kararı yerel mahkeme kararı ile değil ilk kez Yargıtay’ın düzeltilerek onama kararı ile verilmiş olduğundan, bunun karar düzeltme yolu ile tekrar incelenmesinin istenmesi, bir nevi temyiz davasının devamı niteliğindedir ve karar düzeltme isteminin reddi ile görevsizlik kararı kesinleşmiştir. Ancak, tarafların Yargıtay’ın görevsizlik kararının kesinleştiğini o anda öğrenmeleri mümkün değildir. Bu halde, HYUY.’nın 193/3. maddesinde belirtilen 10 günlük başvurma süresinin tarafların görevsizlik kararının onandığını ya da karar düzeltme talebinin reddedildiğini öğrendikleri tarihten (Yargıtay’ın karar düzeltme talebinin reddine dair verdiği kararın tebliğ tarihinden) itibaren işlemeye başlaması gerekir.
HYUY.’nda sürelerin hesabında tefhim veya tebliğ esas tutulmuştur. Sözü edilen HYUY. ‘nın 193. maddesinin 3. fıkrasında on günlük sürenin karar tarihinde başlayacağı belirtilmiş ise de, bu tarihten maksat kararın kesinleştiği tarihtir. Ancak, ilgilinin kararın kesinleştiğini öğrenmesi, kendisine yapılacak tebligat ile mümkündür. Tebligat ilgilinin müracaatı üzerine mahkeme kaleminde yapılabileceği gibi, … aracılığı ile de yapılabilir. Aksi takdirde, sürelerin yakalanması mümkün olmaz. Kaldı ki; HYUY. ‘nın 442/A maddesine göre karar düzeltme talebi sonunda Yargıtay tarafından verilecek onama veya onamaya karşı başvurulan karar düzeltme isteminin reddine ilişkin kararların sonucu da, mahkemece on beş … içinde kendiliğinden taraflara bildirilmesi gerekir. Dosya içinde Yargıtay’ın karar düzetme isteminin reddine dair verdiği 24.03.2006 tarih ve 2006/937 – 3900 Sayılı Kararının tebliğ edildiğine dair bir belge de yoktur. Karara kesinleşme şerhi 18/04/2006 tarihinde verilmiş, müdahil Hazine tarafından 09.05.2006 havale tarihli dilekçe ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmiştir.
Bu durumda; başvurunun yasal süre içinde yapıldığı kabul edilip işin esasına girilerek yargılama yapılması gerekirken, aksi düşüncelerle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle Hazine ve Orman Bakanlığı’nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 16.04.2007 günü oybirliğiyle karar verildi.