YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10512
KARAR NO : 2023/2227
KARAR TARİHİ : 08.03.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/259 E., 2022/152 K.
DAVALILAR :1-… vekili Avukat …
1- …
DAHİLİ DAVALI : … Metal Sanayi Yakacak Maddeleri Gıda Ürünleri
Hayvancılık ve Nakliyat Ticaret Limited Şirketi
vekilleri Avukat …
DAVA TARİHİ : 17.02.2010
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazasının tespiti ve sürekli iş göremezlik oranınının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ve dahili davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının …’a ait hurda işi yapılan iş yerinde sigortasız işçi olarak çalıştırılmakta iken 03.09.2006 tarihinde uğradığı iş kazası nedeni ile bir gözünü kaybettiğini, kazanın oluşumunda işyeri sahibinin % 100 kusurlu olduğunu, işyeri sahibi tarafından iş ve işçi sağlığı güvenliğine yönelik tedbirlerin alınmadığını, davacının hurda kesimi işinde gözlüksüz, eldivensiz ve aletsiz olarak çalıştırıldığını ayrıca davalı tarafından davacıya sigorta yapılmadığını ve iş kazasının SGK’ya bildirilmediğini, davacının kendi imkanları ile gözünü tedavi ettirmeye çalıştığını ancak maddi imkansızlıklar nedeni ile başarılı olmadığını, bunun üzerine davacının … CBS’ye suç duyurusunda bulunduğunu, bu konuda yapılan tahkikatın ardından … 2 Sulh Ceza Mahkemesinde 2007/59 esas sayılı dosyası ile taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olmaktan ötürü dava ikame edildiğini, ayırca dosya kapsamında yaptırılan Adli Tıp Kurumu incelemesi sonucunda verilen raporda göz yaralanmasının şahsın duyularından birinin işlevini sürekli kaybına neden olduğunun belirlendiğini, davacının SGK’ya iş kazasının tespiti açısından yaptığı başvuruda yargı yoluyla iş kazasının tespitinden sonra işlem yapılabileceğinin belirtildiği ayrıca davacının maddi ve manevi tazminat talepli olarak … İş Mahkemesine açmış olduğu 2007/659 esas sayılı dosyada iş kazasının tespiti için dava açmak üzere kendisine süre verildiğini bu nedenlerle davacının …’a ait işyerinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğu ve maluliyetin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davada taraf teşkilinin sağlanmadığını, davacı tarafın müvekkil kurum aleyhine açtığı iş kazasının ve kaza sonucu oluşan maluliyetin tespiti davacının işverenin hak alanını ilgilendirdiğini, dava sonucu verilecek karara göre kurumun iş kazası sonucu iş göremez duruma gelen işçiye gelir bağlayabileceğini ve iş kazasından işveren kusurlu ise bağlanan gelirler bakımından işverene rücu edebileceğini, bu nedenle işverenin davaya dahil edilmesi gerektiğini, iş kazasının kanunun aradığı şartlar dahilinde müvekkil kuruma bildirilmediğini, davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi kuruma iş kazasının tespiti ile ilgili herhangi bir başvurusu bulunmadığını, bulunmuş olsa idi kurumca yapılacak soruşturma neticesinde gerekli tespitler yapılacağını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, aksi halde kurum tarafından tahkikat başlatılmış ise sonucunun beklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Dahili davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili aleyhine açtığı iş kazasının ve kaza sonucunda maluliyetin tespitine yönelik davasında diğer davalı kurum tarafından müvekkile yönelik soruşturma yapıldığını, bu soruşturma sonucunda iddia edilen olayın iş kazası kapsamında bulunmadığı yönünde rapor tanzim edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.09.2019 tarihli ve 2015/208 Esas 2019/360 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile, davacının 13.09.2006 tarihinde sağ gözünden yaralanmasına neden olan olayın dahili davalı … Metal Sanayi Yakacak Maddeleri Gıda Ürünleri Hayvancılık ve Nakliyat Ltd. Şti ünvanlı işyerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu ve olayın neticesindeki maluliyet oranının %43 olduğunun tespitine, davalı … yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
Daire kararında “Mahkemece ilk kararda davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karar Dairemize devredilen 21. Hukuk Dairesi’nin 19.05.2015 tarih, 2014/1126 Esas ve 2015/548 Karar sayılı ilamıyla “”1-) Öncelikle taraf teşkilini sağlamak için, davacıya, … Metal Sanayi Yakacak Maddeleri Gıda Ürün. Hayv. ve Nak. Ltd. Şti. davaya dahil etmek üzere süre vermek;
2-) Taraf teşkili sağlandıktan sonra, davalı şirket tarafından verilen dönem bordrolarını Kurumdan istemek, bordro tanıklarını tespit edip dinlemek, gerekirse kolluk aracılıyla tespit edilecek komşu işyeri sahipleri veya çalışanlarını dinlemek, davacının yaralanması nedeniyle yürütülen ceza dosyasında verilen ifadeleri dosya içerisine almak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.” gerekçeleriyle bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ancak yukarıda yazılı bozma gereklerinin tümü yerine getirilmeden karar verilmiştir. Mahkemece uyulan bozma ilamı çerçevesinde gerekli araştırma yapılarak, ceza yargılaması sırasında dinlenen ancak dava dosyasında dinlenmeyen tanıkların re’sen tanıklığına başvurulmalı, davacının Bağ-Kur kaydınının olup olmadığının belirlenmeli, dava dosyasında bahsi geçen araç sahibi …’nın bilgi ve görgüsüne başvurarak uyuşmazlık hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.” gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kendi nam ve hesabına çalışmadığı, davacı ile dahili davalı şirket arasında hizmet ilişkisinin zorunlu unsurları olan zaman, bağımlılık ile ücret unsurunun bulunduğu, davacı ile dahili davalı şirket arasında iş/hizmet ilişkisi olduğu, davacının dahili davalı şirkette hurda ayırma ve işyerine ait elektrikli makas ile hurdaları kesme işini gerçekleştirdiği, bu sırada kaza geçirdiği ve malul kaldığı, bozma ilamı sonrasında toplanan deliller de dikkate alındığında mahkememizce daha önceki verilen karar gerekçelerinin somut uyuşmazlık/çekişmeye uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacının 13.09.2006 tarihinde sağ gözünden yaralanmasına neden olan olayın dahili davalı … Metal Sanayi Yakacak Maddeleri Gıda Ürünleri Hayvancılık ve Nakliyat Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu ve olayın neticesindeki maluliyet oranının %43 olduğunun tespitine, davalı … yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı SGK Başkanlığı,davacının kendi nam ve hesabına hurdacılık yaptığını, bununla birlikte dosya kapsamında bulunan ve müvekkil kurumun müfettişlerince düzenlenen denetmen raporunda olayın iş kazası olmadığı tespiti yapıldığını, Mahkemece dinlenen tanık beyanlarına dayanılmış ise de dosyada dinlenen tanık beyanları müfettiş raporunun aksini ortaya koyacak nitelikte olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Diğer davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı … yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, diğer yönlerden ise verilen yerel mahkeme kararı yerinde ve hukuki olmadığını, resen tespit edilen kamu tanıkları davacının çalıştığına dair beyanları bulunmadığı gibi çalışmadığına dair beyanlarının bulunduğunu, dava konusunda teknik uzmanlığa sahip heyet oluşturulmadığından ve heyetin de yeterli inceleme yapmadığından varsayımlara dayanarak iş kazası olduğuna kanaat getirdiğini, davacı ve müvekkil arasındaki ilişkinin bir müşteri ilişkisi olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalılar ve dahili davalı vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar ve dahili davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…