YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1840
KARAR NO : 2023/2195
KARAR TARİHİ : 08.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/833 E., 2022/1770 K.
FER’Î MÜDAHİL : …
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 09.07.2020
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/249 E., 2021/80 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve fer’i müdahil vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 18 yaşından önceki üretime yönelik çalışmalarının uzun vadeli sigorta kapsamında olduğunun tespit edilmesi gerektiğini belirterek, davacı müvekkilinin, davalı nezdinde 05.10.1987 ile 31.07.1989 tarihleri arasındaki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalı çalışma olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı cevap dilekçesinde; davacının 3308 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinde aranan çırak olabilme koşullarını taşıdığından, dava dışı Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Çıraklık Eğitim Merkezi tarafından çıraklık eğitimine kabul edilmek suretiyle Çıraklık Sözleşmesine bağlı olarak çalıştığını, gerekli eğitimleri aldıktan sonra çıraklık diplomasına hak kazandığını, bu dönemde çıraklık sözleşmesi devam eden davacının hizmetlerinin işçilik olarak kabulü ile uzun vadeli sigorta kollarına tabi hizmet sayılmasının mümkün olmadığını, belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Fer’i Müdahil vekili cevap dilekçesinde davanın hak düşürücü süreye uğradığını, kurum kayıtlarının incelenmesinde, davacının davalı işveren nezdinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışma yaptığına dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, bahsedilen döneme ilişkin olarak davalı kurum tarafından davacı adına düzenlenmiş bir işe giriş bildirgesi bulunmadığını, çırakların işçi olarak değerlendirilemeyeceğini, öğrenci statüsünde olduklarını, yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarına tabi olduklarını, 18 yaşını doldurduktan sonra sözleşmesi devam eden çıraklar hakkında yalnızca işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin hükümlerinin uygulanabileceğini, belirterek, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordro tanıklarının beyanlarından söz konusu tarihten itibaren çırak statüsünde geçen hizmet süresince iş ilişkisinin tatbiki mahiyette eğitime yönelik olarak değil kadrolu işçiler gibi üretim faaliyetine yönelik olarak çalıştırıldığının değerlendirildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 60 ıncı ve geçici 54 üncü maddeleri nazara alınmaksızın davacının 18 yaşını ikmalinden önceki çıraklık sürelerinin uzun vadeli sigorta kollarına tabi sayılmaması gerektiğini, müvekkil kurum ile akdedilen çıraklık sözleşmesi kapsamında eğitim aldığını, üretime yönelik çalışması bulunmadığını belirterek, mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
2.Fer’i müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının talebinin öncelikle zamanaşıma uğradığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Mahkeme kararının kaldırılmasını, reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordrolu tanık beyanları ile işe giriş bildirgesi, davacının yaşı ve çıraklık belgeleri dikkate alınarak verilen kararın yerinde olduğu gerekçesi ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı temyiz dilekçesinde, istinaf kanun yolu başvuru sebepleri ile aynı gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i müdahil temyiz dilekçesinde; istinaf kanun yolu başvuru sebepleri ile aynı gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer’i müdahil kurum vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…