YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2074
KARAR NO : 2023/3163
KARAR TARİHİ : 09.05.2023

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi
SUÇ : Ticareti Usulüne Aykırı Terk Etmek
HÜKÜM : Beraat
T

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Asıl dosyada, müşteki … vekilinin 31.10.2014 havale tarihli dilekçesi ile; 08.08.2014 tarihinde şirketin ticaret siciline kayıtlı adresinde hacze gidildiğini, şirketin adreste bulunmadığını, ticaret siciline durumu bildirmediğini ve mal beyanında bulunmadığını belirterek, bu yükümlülüğe uymayan sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 337/a ncı maddesi gereğince cezalandırılması için dava açılmıştır.

2. Aynı mahkemenin birleşen 2020/85 Esas sayılı dosyasında müşteki … 10.12.2013 havale tarihli dilekçesi ile; şirketin ticaret siciline kayıtlı adresinde hacze gidildiğini, şirketin adreste bulunmadığını, ticaret siciline durumu bildirmediğini ve mal beyanında bulunmadığını belirterek, bu yükümlülüğe uymayan sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 337/a ncı maddesi gereğince cezalandırılması için dava açılmıştır.

Birleşen Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin 2020/85 Esas sayılı dosyasında;
3. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 25.09.2014 tarihli kararı ile; sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan neticeten 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verilmiştir.

4. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 25.09.2014 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 13.02.2018 tarihli ve 2015/30615 Esas, 2018/1286 Karar sayılı kararı ile “…sanık hakkında 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesiyle değişik CMK’nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu, dava ve cezanın İİK’nın 354. maddesinde belirtilen hallerde düşeceğinin karar yerinde gösterilmemesi, sanık hakkında kasıtlı suçtan mahkumiyetin kanuni sonucu olan 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. Fıkrasında yazılı hak yoksunluğunun uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,…” nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 07.03.2019 tarihli kararı ile; sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan neticeten 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verilmiştir.

6. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 07.03.2019 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 11.11.2019 tarihli ve 2019/10049 Esas, 2019/16239 Karar sayılı kararı ile “…Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçu İİK’nın 337/a maddesinde düzenlenmiş olup,her ne kadar atılı suç bir kez işlenebilen suçlardan ise de; sanığın aynı suçtan kendisiyle ilgili Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesi’nin 2014/643 Esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığını bildirmesi karşısında, UYAP’tan yapılan incelemede; Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesi’nin 2014/643 Esas 2018/368 Karar sayılı dava dosyasında dava konusunun ve sanığının aynı olduğu, sanık hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve kararın henüz kesinleşmediği anlaşıldığından, aynı eylemle ilgili birden fazla dava olması ve TCK nun 3. ve 61. maddeleri gereğince temel cezanın belirlenmesi açısından her iki dosyanın birleştirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,…” nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

7. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 28.04.2020 tarihli kararı ile; CMK’nun 10 maddesi gereğince aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle iş bu dosyanın aynı mahkemenin 2019/585 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, karar verilmiştir.

Asıl dosyada;
8. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 19.04.2018 tarihli kararı ile; sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan neticeten 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verilmiştir.

9. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 19.04.2018 tarihli kararının sanık vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin 03.05.2019 tarihli ve 2019/1618 Esas, 2019/ 1171 Karar sayılı kararı ile “… muhakeme engeli olmasına rağmen ilk derece mahkemesi

tarafından uzlaştırma yoluna başvurulmadan kovuşturmanın sonuçlandırılması açıkça hukuka aykırı ve bu nedenle istinaf talebi yerinde olup, her ne kadar 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 280. maddesinde açıkça düzenlenmemiş ise de, Ceza Muhakemesi hukukunda mümkün olan sanık lehine genişletici yorum ve kıyas sonucu, yukarıda açıklanan hukuki zorunluluk nedeniyle, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1-d ve 289/1-d madde ve fıkraları gereğince sair yönler incelenmeksizin hükmün bozulmasına, dosyanın, bozma kararı yönünden yeniden değerlendirilmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine gönderilmesine,…” nedeniyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

10. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 17.09.2020 tarihli kararı ile; sanık hakkında ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan neticeten 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verilmiştir.

11 .Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 17.09.2020 tarihli kararının sanık vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 26.04.2022 tarihli ve 2021/10091 Esas, 2022/5196 Karar sayılı kararı ile”…Açıklanan nedenlerle, İİK’nın 44 ncü maddesindeki mal beyanında bulunma yükümlülüğünün gerçek kişi tacirlere yönelik bir yükümlülük olduğu ve ticaret şirketlerini kapsamadığı anlaşılmakla, atılı suçtan sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mahkûmiyetine dair karar verilmesi,…” nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

12. Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 22.11.2022 tarihli kararı ile; sanık hakkında unsurları oluşmayan suçtan beraatine, karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Müşteki … vekilinin temyiz isteği, yerel mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra, aynı oturumda sanığın beraatine karar verildiği, bu durumun kabulünün mümkün olmadığı, alacaklının alacağını tahsil edememek suretiyle zarara uğramasının da atılı suçun bir diğer unsurunu teşkil ettiği, alacaklının alacağını halen tahsil edemediği, yerleşik Yargıtay içtihatları ve ilgili kanun hükümlerinde değinilen yükümlülüklerin şirket ortağı tarafından yerine getirilmediği ve isnat edilen suçun unsurlarının oluştuğu ve suçun sabit olduğu, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gelen 23.01.2014 gün 2351 sayılı cevabi resmi yazıda, …’ın adı geçen şirketin ortağı olduğu ve adı geçen şirkette müdürlük yaptığının anlaşıldığı, sanığın gerçek bir kişi olan … olduğu, buna rağmen Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamında sanığın ticari şirket olarak değerlendirilip, İİK’nın 44 üncü maddesindeki mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, ticaret şirketlerini kapsamadığı yönündeki değerlendirmesinin hukuka uygun olmadığı, usul ve yasaya uygun olarak şikayet edilip cezalandırılması talep edilen sanığın, hiçbir gerekçe gösterilmeksizin beraatine karar verilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğu, sanığın İcra İflas Kanunun 44 üncü ve 337/a ıncı maddeleri gereğince ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan dolayı cezalandırılması gerektiğine ilişkindir.

2.Müşteki … vekilinin temyiz isteği, yerel mahkemece 22.11.2022 tarihli oturumda Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, mahkemenin bu içerikteki bozma ilamına uyma gerekçesinin de, tatmin edici bir gerekçe içermemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gelen 23.01.2014 gün 2351 sayılı cevabi resmi yazıda, …’ın adı geçen şirketin ortağı olduğu ve adı geçen şirkette müdürlük yaptığının anlaşıldığı, sanığın gerçek bir kişi olan … olduğu, buna rağmen Yargıtay 12.Hukuk Dairesi’nin bozma ilamında sanığın ticari şirket olarak değerlendirilip, İİK’nın 44 üncü maddesindeki mal

beyanında bulunma yükümlülüğünün, ticaret şirketlerini kapsamadığı yönündeki değerlendirmesinin bir yorumlamadan ibaret olduğu, dava dilekçesinde gerçek kişi sanık olan …’ın TC Kimlik numarasının dahi belirtildiği, somut olayda şikayetin şirket ortağı ve müdürü olan … hakkında yapılmış olduğu, yerel mahkemenin bozma öncesi vermiş olduğu 17.09.2020 gün ve 2019/585 Esas, 2020/559 Karar sayılı mahkumiyet kararında da, sanık olarak …’ın muhatap alındığı, belge içeriklerine göre şikayet edilip cezalandırılması talep edilenin … olmasına rağmen, yerel mahkemenin hiçbir gerekçe göstermeksizin Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar vererek sonuçta vermiş olduğu beraat kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, beraat kararının bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
Dava konusu olay, sanığın borçlu şirket Mobil Türk Telekomünikasyon Bilgisayar Rek. Day. Tük. Malları Gıda İth. İhr. Paz. Ltd. Şti.’ni temsile yetkili olduğu ve borçlu şirketin İİK’nın 44 ncü maddesine göre terk keyfiyetini on beş günlük süre içinde kayıtlı bulunduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyanında bulunmaksızın borçlu şirketin ticareti terk ettiği iddiasına ilişkindir.

IV. GEREKÇE
1.Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 23.12.2021 tarihli, 2021/12.HD-200 Esas ve 2021/669 Karar sayılı içtihatı ile Dairemizin 22.12.2020 tarihli 2020/8057 Esas ve 2020/11132 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi; “Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicili memurluğunca ticaret sicili ilânlarının yayınlandığı gazete’de ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mûtad ve münasip vasıtalarla ilân olunur” diyerek ilan etme ve ilan masraflarını da; ödeme yükümlülüğünü yüklemiştir.
Yükümlülüklere aykırı davranmanın yaptırımı ise İİK’nın 337/a maddesinde düzenlenmiş olup, takibi şikayete bağlı olan seçimlik hareketli bu suçun;
1-İİK 44. maddesine göre mal beyanında bulunulmaması,
2-Mal beyanında mevcudun eksik gösterilmiş olması,
3-Aktifte yer alan malın veya yerine kaim olan değerin haciz veya iflas sırasında gösterilmemesi,
4-Mal beyanından sonra, beyan edilen bu mallar üzerinde tasarruf edilmesi şeklinde sıralanan seçimlik hareketlerden herhangi birisinin işlenmesi ile diğer koşulların da (alacaklının zarar görmesi ve borçlunun tacir olması gibi …) gerçekleşmesi halinde oluşacağı ve eylemden dolayı o müştekinin zarar görmüş olmasının gerektiği belirtilmiştir.
İİK’nın 337/a maddesi ile yaptırıma bağlanan eylem, tacirin ticareti terk etmesi değil, 44 ncü maddesine göre terk keyfiyetini 15 günlük süre içinde kayıtlı bulunduğu ticaret sicili memurluğuna bildirmemesi ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini içeren bir mal beyanında bulunmamasıdır.
Hâl böyle olunca, ticaret şirketlerinin ticareti terk edip edemeyecekleri ve buna bağlı olarak İİK’nın 44. maddesi gereğince mal beyanı vermelerinin zorunlu olup olmayacağının irdelenmesi gerekmektedir.
6102 sayılı TTK’nun 124. maddesinin birinci fıkrasında ticaret şirketlerinin kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibaret olduğunu, ikinci fıkrasında ise kollektif ve komandit şirketlerin şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin sermaye şirketi sayıldığı belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK’nun limited şirketlerde tasfiyeyi düzenleyen 643. maddesindeki; “Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır” şeklindeki

hükmü gereğince limited şirketlerin tasfiye usulünün incelenmesinde; 6102 sayılı TTK’nun Anonim Şirketlerde Sona Erme ve Tasfiyeyi düzenleyen 10. Bölümünde “Sona Erme Sebepleri” başlığı altında “Genel Sona Erme Sebepleri” ve “Özel Sona Erme Sebepleri” olmak üzere iki başlık altında sona erme sebepleri açıklanmıştır.
Anılan Yasa hükümlerine göre tasfiye sürecini kısaca özetlemek gerekirse, tasfiye memurları infisah hâlindeki şirketin tüm aktif ve pasifinde bulunan mallarını ortaya çıkaracak, buna ilişkin olarak hazırladığı bilânçoyu onaylattıktan sonra varsa şirketin alacaklarını tahsil edecek; aktifinde mevcut malları satıp paraya çevirecek, sonra alacaklılara şirketin borcunu ödeyecek, artan bir para varsa mukaveledeki pay durumuna göre ortaklara ödeyecek, buna ilişkin bilânço örneği ile birlikte terkin (silinme) işlemini yaptırmak üzere ticaret sicil memuruna bir dilekçe ile başvurarak terkin işlemini gerçekleştirecektir. Tasfiye sırasında şirketin aktifindeki bütün mallar satılıp paraya çevrildiği, bununla ortaklığın borçlarının ödendiği ve varsa artan paranın payları oranında ortaklarına dağıtıldığı bilânçoda gösterildiğine ve ortada mevcut bir mal varlığı da bulunmadığına göre, mal beyanında bulunmasını gerektirecek bir durum da bulunmayacaktır.
TTK’nın “Genel Sona Erme Sebepleri” ni düzenleyen 529. maddesinde;
(1) Anonim şirket;
a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle,
b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle,
c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,
d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla,
e) İflasına karar verilmesiyle,
f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde, sona erer. Şeklinde, genel sona erme sebepleri sayılmıştır.
TTK’nın “Özel Sona Erme Sebepleri” ni düzenleyen 530. maddesinde; Organların Eksikliği ve Haklı nedenle fesih şeklinde, özel sona erme sebepleri sayılmıştır.
TTK’nın 533. maddesinin 1. fırkasında; “Sona eren şirket tasfiye hâline girer; Kanundaki istisnalar saklıdır. Sona erme ile tasfiye süreci başlamaktadır.” şeklinde, Kanundaki istisnalar saklı olmakla birlikte, sona eren şirketin sona erme ile tasfiye sürecinin başladığı açıkça ifade edilmiştir.
TTK’nun “Tasfiye ve Sona Erme” üst başlığı altında düzenlenen “Sonuçlar” başlıklı 533. maddesinde;
(1) Sona eren şirket tasfiye hâline girer; Kanundaki istisnalar saklıdır.
(2) Tasfiye hâlindeki şirket, pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve ticaret unvanını “tasfiye hâlinde” ibaresi eklenmiş olarak kullanır. Bu hâlde organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlıdır. Şeklindeki düzenleme ile tasfiye halindeki şirketin pay sahipleriyle olan ilişkileri de dahil, tasfiye sonuna kadar şirketin tüzel kişiliğini koruduğu ve unvanına “tasfiye halinde” ibaresi ekleneceği, organların yetkilerinin tasfiye amacıyla sınırlı olacağı açıkça ifade edilmiştir. Anılan madde metninden açıkça anlaşılacağı üzere; tasfiye sırasında tüzel kişilik devam eder. Ortaklık amacı kendiliğinden tasfiye amacına dönüşür. Ortaklık bu amaçtan dolayı kural olarak yeni işlem ve faaliyetlere girişemez.
Tasfiye ilkelerini bünyesinde barındıran bir diğer madde olan TTK’nun “Şirket Organlarının Durumu” başlıklı 535. maddesinde;
(I) Şirket tasfiye hâline girince, organların görev ve yetkileri, tasfiyenin yapılabilmesi için zorunlu olan, ancak nitelikleri gereği tasfiye memurlarınca yapılamayan işlemlere özgülenir.
(2) Tasfiye işlerinin gereklerinden olan hususlar hakkında karar vermek üzere genel kurul tasfiye memurları tarafindan toplantıya çağrılır. Şeklindeki düzenleme ile şirketin tasfiye haline girmesi ile organların görev ve yetkilerinin tasfiyenin yapılabilmesi için zorunlu olan ancak nitelikleri gereği tasfiye

memurlarınca yapılamayan işlere özgüleneceği, tasfiye işlerinin gereklerinden olan hususlar hakkında karar vermek üzere Genel Kurulun tasfiye memurları tarafından toplantıya çağırılacağı açıkça ifade edilmiştir. Anılan madde metninden açıkça anlaşılacağı üzere; Tasfiye sırasında organlar varlıklarını sürdürmeye devam eder. Ancak organların görev ve yetkileri, tasfiyenin yapılabilmesi için sınırlı olmakla birlikte tasfiye memurlarınca yapılamayan işlemlerle sınırlı hale gelir.
Bununla birlikte, 15.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6728 sayılı Kanun’un 69. maddesiyle 6102 sayılı TTK’nun 545. maddesine “Bu Kanun hükümlerine göre tasfiye olunan şirketlerde, 2004 sayılı Kanunun 44 üncü ve 337/a maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmünü içeren ikinci fıkra eklenmiştir.
Maddeden anlaşılacağı üzere ticaret şirketlerinin tasfiye sonrasında İİK’nın 44 üncü maddesi uyarınca mal beyanında bulunma yükümlülüğü kalmadığından, mal beyanında bulunmadığından bahisle İİK’nın 337/a maddesi ile cezalandırılması mümkün olamayacaktır.
Nitekim madde gerekçesinde, “2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 44. maddesinde; ticareti terk eden bir tacirin onbeş gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecbur olduğu, bu durumun ticaret sicili memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde ilan olunacağı kuralına yer verilmiştir. İcra ve İflas Kanununun 44. maddesinde belirtilen ticareti terk eden tacirin bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösterecek nitelikteki mal beyannamesi ticaret sicili müdürlüklerince yalnızca ticareti terk eden hakiki şahıslardan alınmakta olup, sermaye şirketleri ile diğer tüzel kişi tacirlerden böyle bir beyanname alınmamaktadır. Nitekim TTK’nun 540. maddesinin birinci fıkrası uyarınca tasfiye memurları şirketin tasfiyenin başlangıcındaki durumunu incelemekte, gerekirse şirket mallarına değer biçmek adına uzmanlara başvurarak şirket mal varlığına ilişkin durumu gösteren bir envanter ile bilanço düzenlemekte ve genel kurulun onayına sunmakta, yine 541. madde uyarınca alacaklılara gerekli çağrılarda bulunmaktadır.
Diğer taraftan, sermaye şirketleri bakımından ticaretin terk edilmesinden ne anlaşılması gerektiği de açık değildir. Yerleşik Yargıtay kararları uyarınca ticareti terk, sermaye şirketinin ticaret unvanının ticaret sicili kayıtlarından silinmesidir. Ticaret unvanı ticaret sicilinden silinen bir sermaye şirketi, 6102 sayılı Kanun uyarınca tasfiye sürecini tamamladığından, artık bundan sonra aktif ve pasifini gösteren bir mal beyanının verilmesi fiilen mümkün değildir. Nitekim tasfiye sürecinde şirketin aktifleri ile pasifleri tasfiye edilmekte, şirket alacakları tahsil edilmekte ve borçları ödenmektedir. Ayrıca, ticaret sicili kaydı silinen bir şirketin varlığından artık bahsedilemeyeceğinden ve buna bağlı olarak şirketin işlem tesis etme ehliyeti kalmayacağından, silinme sonrasında mal beyanında bulunması da fiilen mümkün değildir. Ticareti terk ile kastedilenin silinme tarihinden daha önce gerçekleşen bir durum olduğunu kabul ettiğimiz takdirde de; tasfiye memurlarınca tasfiye başlangıcında ilk envanter ile bilanço çıkarılacağından, bir kez de mal beyanında bulunulması, aynı işlemin birden çok yapılması anlamına gelecektir. Bu zaman ve emek kaybını doğuracaktır. Nitekim tasfiye memurlarının yapılan işlemler bakımından hukuki ve cezai sorumlulukları da bulunmaktadır.
Buna paralel olarak Ticaret Sicili Yönetmeliğinin Üçüncü Kısım’da Ticari İşletmelerin Tescili başlığı altında Birinci Bölüm’de “Gerçek Kişilere Ait Ticari İşletmeler incelenmiş ve bu bölümün “Kaydın silinmesi” başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında, “Gerçek kişiye ait ticari işletmenin, faaliyetine son verilmesi ya da başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi halinde onbeş gün içerisinde ticaret unvanının silinmesi için ticari işletmenin sahibi tarafından müdürlüğe başvurulur.”, dördüncü fıkrasında ise,“Ticareti terk eden tacir 2004 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine göre terk dilekçesi ile birlikte mal beyanını da müdürlüğe vermek zorundadır.” düzenlemesi ile de sadece gerçek kişi tacirlere ticari faaliyetine son vermeleri hâlinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü verilmektedir.
12.12.2019 tarihli ve 30976 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 11.12.2019 tarihli ve 1819 sayılı

Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenen Ticaret Sicili Yönetmeliğinin dördüncü kısım birinci bölümde Ticaret Şirketlerinin Tescilini düzenleyen 64. madde ile vd. maddeleri şu şekildedir;

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin ” Sona erme ve tasfiye” başlıklı 66. maddesinde;
(1)Şirketin sona ermesine ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir.
a) Sona erme ortaklar kurulu kararına dayanıyorsa bu kararın noter onaylı örneği.
b) Sona erme başka bir sebepten ileri geliyorsa, bunu kanıtlayan belgenin onaylı örneği.
c) Tasfiye memurlarının noter huzurunda düzenlenmiş, “Tasfiye halinde” ibaresi eklenmiş ve ticaret unvanı altına atılmış imza beyannamesi.
ç) Tasfiye memurlarının ortaklar dışından seçilmesi halinde görevi kabul ettiğine ilişkin imzalı belge.
d) Şirket sözleşmesinde alacaklıların davetine ilişkin hüküm bulunması halinde buna uygun olarak yapılan tasfiye memurlarınca hazırlanmış, alacaklıların davetinin yapıldığına ilişkin belge.
(2) Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silmede aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Tasfiye memurlarınca son bilançonun ortaklara tebliğ edildiğine ilişkin belge.
b) Ortakların son bilançonun onayına ilişkin kararı veya mahkemeye itirazda bulunmayacaklarına dair yazılı beyanı.
c) Son bilanço.

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin “Tescil” başlıklı 67. maddesinde;
(1) Sona eren şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirketin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Ticaret unvanına Tasfiye halinde” ibaresinin eklendiği.
c) Sona ermenin sebebi ile bunu kanıtlayan belge veya kararın tarih ve sayısı.
ç) Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, yerleşim yeri ve kimlk numarası.
d)Tasfiye işlemlerinin şirket merkezi dışında başka bir adreste yürütülmesi
(2) Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Tasfiyenin tamamlandığı.
b) Ticaret unvanının silindiği.

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin Sona Erme, Tasfiye, Tasfiyeden Dönme ve Ek Tasfiye Uygulanacak hükümler başlıklı 104.maddesindeki; “Anonim şirketlerin sona ermelerine, tasfiyelerine, ek tasfiyelerine ve tasfiyeden dönmelerine ilişkin 86 ila 89 uncu madde hükümleri limited şirketlere de uygulanır.” şeklindeki düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde sermaye şirketlerinin İİK’nun 44 üncü maddesinde belirtilen mal beyanında bulunma zorunluluğunun olmadığı, madde gerekçesinde de belirtildiği gibi, ticareti terk, sermaye şirketinin ticaret unvanının ticaret sicili kayıtlarından silinmesi anlamına gelmekte olup, kaydın silinmesinden önce tasfiye sürecinin başlaması gerekmekte, bu kapsamda şirketin aktif ve pasifleri belirlenmekte, varsa mal varlığının değeri saptanmakta, aktif mal varlığı satılarak borçları ödenmekte, kalan bir para olduğu takdirde hissesi oranında ortaklarına dağıtılmakta, buna ilişkin hazırlanan bilanço ile birlikte ticaret sicili müdürlüğüne başvurularak şirketin kayıtlardan silinmesi (terkini) sağlanmaktadır. Ticaret unvanı ticaret sicilinden silinen bir sermaye şirketi, 6102 sayılı Kanun uyarınca tasfiye sürecini tamamladığından, artık bundan sonra aktif ve pasifini gösteren bir mal beyanını vermesi fiilen mümkün olamayacağından, mal beyanında bulunmadığından bahisle mahkûmiyetine karar verilmesi Kanuna aykırı olacaktır. Açıklanan nedenlerle, İİK’nın 44 üncü maddesindeki mal beyanında bulunma yükümlülüğünün gerçek kişi tacirlere yönelik bir yükümlülük

olduğu ve ticaret şirketlerini kapsamadığı anlaşılmaktadır.

2. Sanığın borçlu şirket Mobil Türk Telekomünikasyon Bilgisayar Rek. Day. Tük. Malları Gıda İth. İhr. Paz. Ltd. Şti.’ni temsile yetkili olduğu ve sanık hakkında üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle atılı suçtan beraat kararı verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Müşteki … vekilinin, yerel mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra, aynı oturumda sanığın beraatine karar verildiği, bu durumun kabulünün mümkün olmadığı, alacaklının alacağını tahsil edememek suretiyle zarara uğramasının da atılı suçun bir diğer unsurunu teşkil ettiği, alacaklının alacağını halen tahsil edemediği, yerleşik Yargıtay içtihatları ve ilgili kanun hükümlerinde değinilen yükümlülüklerin şirket ortağı tarafından yerine getirilmediği ve isnat edilen suçun unsurlarının oluştuğu ve suçun sabit olduğu, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gelen 23.01.2014 gün 2351 sayılı cevabi resmi yazıda, …’ın adı geçen şirketin ortağı olduğu ve adı geçen şirkette müdürlük yaptığının anlaşıldığı, sanığın gerçek bir kişi olan … olduğu, buna rağmen Yargıtay 12.Hukuk Dairesi’nin bozma ilamında sanığın ticari şirket olarak değerlendirilip, İİK’nın 44 üncü maddesindeki mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, ticaret şirketlerini kapsamadığı yönündeki değerlendirmesinin hukuka uygun olmadığı, usul ve yasaya uygun olarak şikayet edilip cezalandırılması talep edilen sanığın, hiçbir gerekçe gösterilmeksizin beraatine karar verilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğu, sanığın İcra İflas Kanunun 44 üncü ve 337/a ıncı maddeleri gereğince ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan dolayı cezalandırılması gerektiğine ilişkin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

4. Müşteki … vekilinin, yerel mahkemece 22.11.2022 tarihli oturumda Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, mahkemenin bu içerikteki bozma ilamına uyma gerekçesinin de, tatmin edici bir gerekçe içermemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden gelen 23.01.2014 gün 2351 sayılı cevabi resmi yazıda, …’ın adı geçen şirketin ortağı olduğu ve adı geçen şirkette müdürlük yaptığının anlaşıldığı, sanığın gerçek bir kişi olan … olduğu, buna rağmen Yargıtay 12.Hukuk Dairesi’nin bozma ilamında sanığın ticari şirket olarak değerlendirilip, İİK’nın 44 üncü maddesindeki mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, ticaret şirketlerini kapsamadığı yönündeki değerlendirmesinin bir yorumlamadan ibaret olduğu, dava dilekçesinde gerçek kişi sanık olan …’ın TC Kimlik numarasının dahi belirtildiği, somut olayda şikayetin şirket ortağı ve müdürü olan … hakkında yapılmış olduğu, yerel mahkemenin bozma öncesi vermiş olduğu 17.09.2020 gün ve 2019/585 Esas, 2020/559 Karar sayılı mahkumiyet kararında da, sanık olarak …’ın muhatap alındığı, belge içeriklerine göre şikayet edilip cezalandırılması talep edilenin … olmasına rağmen, yerel mahkemenin hiçbir gerekçe göstermeksizin Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar vererek sonuçta vermiş olduğu beraat kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, beraat kararının bozulması gerektiğine ilişkin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

5. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, atılı suçun unsurlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, müştekiler vekillerinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Mersin 3. İcra Ceza Mahkemesinin, 22.11.2022 tarihli ve 2022/280 Esas, 2022/385 Karar sayılı kararında müşteki … vekili ile müşteki … vekilince ileri sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden müştekiler vekillerinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.05.2023 tarihinde karar verildi.