YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2492
KARAR NO : 2023/2220
KARAR TARİHİ : 08.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/236 E., 2022/179 K.
DAVA TARİHİ : 04.02.2019
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ödeme emri iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkiline davalı kurumca …,… – 10548 – 10549, 2010/015689 – 015690, 2011/11042 – 11043-11044 takip sayılı dosyaları ile … Belediyesi Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı’nda koruma meclis üyeliği yapmış olduğu gerekçesiyle 2004-2008 yılları arası prim ve diğer alacakları için takip başlatıldığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, temsil ve ilzama yetkili olmadığı gibi prim ve vergi işlerini doğrudan yürütme ve bu alanda emir ve direktif verme yetkisinin bulunmadığını belirterek ödeme emirlerinin öncelikle zamanaşımına ve herhangi bir yasal sorumluluğu bulunmaması nedeniyle iptaline ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Edirne İş Mahkemesi’nin yetkili olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, dava süresinde açılmış olsa dahi zamanaşımı itirazının tamamen yersiz olduğunu, davacının temsile yetkili koruma meclis üyesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
… 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 19.06.2020 tarihli ve 2019/59E., 2020/126 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli ve 2020/1604 Esas, 2021/1768 Karar sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; Edirne İş Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunun gözetilmesi gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Davanın kabulü ile; 1-Davacının Edirne SGK İl Müdürlüğü’ne ait 2007/10453, 2008/10547-10548-10549, 2010/15689-15690, 2011/11042-11043-11044, 2012/13370-13371-13372 sayılı takip dosyalarında borçlu olmadığının tespiti ile işbu ödeme emirlerinin davacı yönünden iptaline,
2-Davacı vekilinin müvekkilinin emekli maaşından yapılan kesintinin kaldırılması talebinin yargılama konusu yapılmamış olması ve koşulların oluşmaması nedeni ile reddine, … ” dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yasal mevzuata göre kurum işleminin yerinde olduğunu, davacının ödeme emirlerinden sorumlu olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ödeme emri iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 80 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesi, 6183 sayılı Kanun’un 55, 58 inci maddeleri
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Mahkemece her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, 2004/1-2008/12 dönemleri ve arasını içeren işbu dava konusu olan … Belediyesi Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığına ait ödeme emirlerinden 2012/13370, 13371, 13372, 2007/10453, 2010/15689, 15690 numaralı ödeme emirlerinin idari para ceza içerikli olması, cezaların şahşiliği ilkesi ile kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi çerçevesinde bunların davacı yönünden iptalinin gerektiği, geri kalan ödeme emirlerinden 2008/11 (dahil) dönemine kadar olan kısmı için on yıllık zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle davacının sorumluluğunun bulunmadığı, 2008/12 dönemi yönünden ise davacının asil üye olması üst düzey yönetici olmaması nedeniyle sorumlu olmadığına dair gerekçe oluşturulması gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
3.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanunun 438 inci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin son paragrafı silinerek yerine “Tarafların iddia ve beyanları, ödeme emirleri, kurumların cevabi yazıları ve tüm dosya kapsamında mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, davacının, davalı kurum tarafından … Belediyesi Çiftçi Malları Koruma Başkanlığında koruma meclis üyeliği yapmış olduğu gerekçesiyle 2004-2008 yılları arasında dönemde sigorta, işsizlik, prim ve özel işlem vergisi ve idari para cezası borçlarından dolayı tarafına ödeme emirleri tebliğ edildiği, 2004/1-2008/12 dönemleri ve arasını içeren işbu dava konusu olan … Belediyesi Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığına ait ödeme emirlerinden 2012/13370, 13371, 13372, 2007/10453, 2010/15689, 15690 numaralı ödeme emirlerinin idari para ceza içerikli olması, cezaların şahşiliği ilkesi ile kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi çerçevesinde bunların davacı yönünden iptalinin gerekeceği, geri kalan ödeme emirlerinden 2008/11 (dahil) dönemine kadar olan kısmı için on yıllık zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle davacının sorumluluğunun bulunmadığı, 2008/12 dönemi yönünden ise davacının asil üye olması üst düzey yönetici sıfatının bulunmaması nedeniyle sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, dava dilekçesinde belirtilen ödeme emirlerinin iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.” ibaresinin yazılması suretiyle karar gerekçesinin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…