YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2490
KARAR NO : 2023/2216
KARAR TARİHİ : 08.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/52 E., 2022/486 K.
DAVALILAR : 1- … vekili Avukat …
2- …
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 26.12.2011
KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 20.06.1796-Mayıs 1990 tarihleri arasında askerlik süresi hariç hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir
II. CEVAP
1.Davalı … vekili; davanın öncelikle 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, bunun dışında kurum kayıtlarına göre … sigorta sicil numaralı davacının 1982 yılında 30 gün, 1983 yılında 01.04.1983-01.06.1983 tarihleri arasında 60 gün olmak üzere toplam 90 gün çalışmasının bulunduğunu, bunun dışında iddia edilen çalışmaya ilişkin herhangi bir kayıt veya ücret ödemesi bulunmadığını bu nedenle davanın reddini istemiştir.
2.Davalı kurum vekili; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini ayrıca kurum kayıtlarında görünmeyen fiili çalışmanın yöntemince ispatı gerektiğini, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.07.2013 tarihli ve 2011/829 E. 2013/430 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 28.02.2014 tarihli ve 2013/19755 E. 2014/4140 K. sayılı ilamında; davacıya ait işyeri dosyası ve çalışmaya ilişkin bütün bilgi ve belgelerin ikmal edilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 11.11.2015 tarihli ve 2014/281 E. 2015/573 K. sayılı kararda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 02.06.2016 tarihli ve 2016/6107 E. 2016/9098 K. sayılı ilamında; tespite konu tüm dönemde hizmetleri bulunan tanık beyanlarına başvurulması, mevsimlik çalışma olgusunun araştırılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. Üçüncü Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.11.2017 tarihli ve 2016/452 E. 2017/573 K. sayılı kararda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 18.09.2019 tarihli ve 2018/6580 E. 2019/6233 K. sayılı ilamında; davacı vekili temyiz itirazları reddedilip, davalılar vekilleri temyiz istemi yönünden, “…çalışmayı doğrulayan bordrolu tanıkların söz konusu işyerlerinden bildirim süreleri (başlangıç ve bitiş süreleri ile davacının ilgili işyerinden yapılan bildiriminin başlangıç ve bitiş süresi karşılaştırması yapılıp varsa fazlaya ilişkin süre dikkate alınmak suretiyle) esas alınarak davacı talebi değerlendirilip elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
D. Dördüncü Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 03.03.2021 tarihli ve 2019/439 E. 2021/24 K. sayılı kararda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 29.12.2021 tarihli ve 2021/5425 E. 2021/16914 K. sayılı ilamında; “”… Dosya kapsamında dinlenen tanıkların hizmet dökümleri incelendiğinde, kabule konu sürelerin büyük bir kısmında davacının bildiriminin yapıldığı işyerinden bildirimlerinin bulunmadığı veya davacının bildirimleri gibi hizmetlerinin bulunduğu belirgindir. Mahkemece, davacının her bir işyerinden bildirilen süreleri dışında o işyerinden çalışması bulunan tanık beyanlarına başvurulmalı, başka tanığa ulaşılamaması durumunda, davacının çalıştığı işyeri bildirimleri ile mevcut tanıkların o işyerinden yapılan bildirimlerinin başlangıç ve bitiş tarihleri karşılaştırması yapılarak var ise fazla süreye ilişkin hüküm kurulmalıdır.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, “1– Davanın Kısmen Kabulü ile;
… sigorta sicil numarada kayıtlı davacının; 38533 işyeri sicil numaralı işyerinden 1977/1. dönemde 79 gün, 1977/2. dönemde 22 gün,
10921 işyeri sicil numaralı işyerinden 1979/2. dönemde 48 gün,1929/3. dönemde 90 gün, 1979/4. 22 gün,
38532 işyeri sicil numaralı işyerinden, 1982/3. dönem 30 gün, 1982/4. dönem 60 gün, 1983/2. dönem 30 gün, eksik bildirilmiş hizmetlerinin tespiti ile davacının bu dönemlerde aralıksız çalıştığının tespitine,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
Davacının 01.07.1983-01.05.1990 tarihleri arasındaki talebinden vazgeçmesi nedeniyle bu tarihler arasındaki tespit talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,…” dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; işlemlerin yerinde olduğunu, idari yargının görevli olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Davalı Vakıf vekili temyiz dilekçesinde; tespitin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, hizmet ilişkisi unsurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 438 nci maddesi, 506 sayılı Kanun’un 79 ncu maddesi.
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Mahkemece her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, 1979/3 yerine maddi hataya dayalı olarak 1929/3 yazılması, çalışmayı doğrulayan tanıklardan …’ın bildirimlerine göre 1979/4 döneminde 17 gün yerine 22 gün yazılması ve tanık …’in bildirimlerine göre 1983/1dönemi yerine 1983/2 yazılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
3.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanunun 438. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “1929/3” ibaresinin silinerek yerine “1979/3” ibaresinin yazılmasına,
3-Hükmün (1) nolu bendinde yer alan “1979/4. 22 gün” ibaresinin silinerek yerine “1979/4. 17 gün” ibaresinin yazılmasına,
3-Hükmün (1) nolu bendinde yer alan “1983/2” ibaresinin silinerek yerine “1983/1” ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…