YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14398
KARAR NO : 2023/126
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2499 E., 2022/1629 K.
FER’Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 15.04.2019
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bayat (…) Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/61 E., 2021/107 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın fer’i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bayat Belediyesine bağlı … Köyünde köy muhtarı tarafından 2005 yılı içerisinde köy bekçisi olarak görevlendirildiğini, bu görevinin 01.04.2019 tarihine kadar devam ettiğini, 14 yıl boyunca … köyünde köy bekciliği ve koruculuğu yaptığını, köy tüzel kişiliğince kişinin sigortalı gösterilmediğini, mağdur olduğunu, sigortasız çalıştırıldığını ve yasal yükümlülüklerden kaçınıldığını, 2005 yılından 01.04.2019 tarihine kadar geçen çalışmalarının hizmet sürelerinin tespitine, görev yaptığı sürelerde sigortalı olarak sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Feri müdahil kurum vekili 09.05.2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının dava ettiği 2011 yılında … Ltd. Şti.’nde, 2012 yılında … A.Ş.’inde sigortalı hizmetlerinin bulunduğunu, davacının resmi kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının ispatının ancak yanı nitelikle belge ile olması gerektiğini tanık anlatımlarına dayanılarak karar verilemeyeceğini davacı açmış olduğu hizmet tespit davasının gerçek dışı olduğunun incelemeler sonucunda ortaya çıkacağının hak düşürücü sürenin resen dikkate alınması gerektiğini davacının çalıştığını iddia ettiği dönümde iş veren ile arasındaki ilişkinin hizmet akti niteliğinde olup olmadığının araştırılması gerektiğinin 506 sayılı Kanun’un 3/b ve d bentlerindeki hizmet aktinin unsurlarından sayılan ücret koşulunun sayının mahkemenin resen araştırması gerektiğini köy personelinin gördügü işte köy tüzel kişiliği veya onun yetkili organlarının emir ve talimatı dairesindeki mesailerindeki dolayısıyla köy bütçesinden aylık ücret talimatı almaları halinde hizmet aktine dayanarak çalıştıklarının kabul edilmesi ve bu durumda onların sigortalı olarak sayılmaları gerektiğini ancak köy bekçilerinin köy sakinlerinin mali durumuna göre ödedikleri ücretinin bağış mahiyetinde köy bütçesine dahil edilmeyen para ve mahsul ile ücretin karşılanması halinde ücretli çalıştırma durumunun mevcut olmadığını ve hizmet aktinden bahsedilemeceği için sigortalı sayılamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı … köyünde 15.06.2012-31.03.2019 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Feri Müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; Köy karar defterinde davacıya hizmet akdinin unsurlarından olan ücret ödendiğine dair herhangi bir belge bulunmadığını ,sadece davacı tanıklarının dinlenilmiş olup uyuşmazlık konusu dönemde muhtarlık ve azalık yapan kişilerin dinlenilmediğini ve eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamına alınan bekçi intihap mazbatalarında ki davacının görevlendirildiği sürelere ilişkin kayıtlar ,köy karar defterinde davacıya ödenecek ücrete dair alınan karar içerikleri ve tanıkların davacının uyuşmazlık konusu dönemde bekçilik yaptığına dair beyanları dikkate alındığında davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı köyde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının ve bu halde mahkemece hak düşürücü süreler de dikkate alınarak verilen hükümde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer’i müdahil SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…