YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3526
KARAR NO : 2023/3800
KARAR TARİHİ : 06.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esasten reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacı şirkete davalı kurum tarafından müvekkili işyerinde çalışan bir kısım çalışanların 2014 yılı 1, 2, 3 ve 4.dönem sigorta primlerine esas kazançların eksik bildirildiği gerekçesiyle borç bildirim belgesi gönderildiğini, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek, dava konusu kurum işleminin iptalini, 62.818,29-TL prim, 5.462,47-TL işsizlik sigortası ve 68.008,39-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 136.289,15-TL borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili, cevap dilekçesinde özetle; kurumun görevli birimi tarafından düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacı firma tarafından toplam 129.732,62 TL’lik prime esas kazancın çalışanların bordrolarına yansıtılmadığının ve … matrahı dışında kaldığının tespit edildiğini, bu nedenle davacı kurum tarafından müvekkili kuruma karşı yapılan itirazın reddine karar verildiğini, komisyon kararında üst başlığın sehven idari para cezası komisyon kararı olarak kaldığını, itirazın prim itiraz komisyonu tarafından değerlendirildiğini, müvekkili kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Eldeki davada uyuşmazlık;Davalı kurumca hesaplanan ve tahakkuk ettirilen prim borcu ve gecikme zammı bedelenin istenmeyeceğinin tespiti ve bu yöndeki kurum işleminin iptalini noktasındadır.
Eskişehir 1. İdare Mahkemesi’nin 2019/611 Esas sayılı dosyasında, mahkememiz dosyası davasına konu edilen işlemle ilgili olarak idari para cezasının iptali talepli dava açıldığı, mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, verilen kararın … Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi’nin 2020/574 Esas 2021/221 Karar sayılı kararı ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Kaldırma kararında “Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket hakkında … Müdürlüğü’nce vergi inceleme raporu düzenlendiği, söz konusu raporun “… … ve …” başlıklı 4.4 maddesinde “banka verilerine göre dağıtılan toplam 129.723,62 TL iken bordro üzerinde yer alan prim tutarı 182.025,02-TL’dir. … … adına açılan banka hesabı ile dağıtılan toplam 129.723,62 TL tabloda gösterilen kişilerin bordrolarına yansımamış ve … dışında kalmıştır.” tespitine yer verildiği, sonuç bölümünde ise raporun 4.4 bölümünde belirtilen hususların yazı ile … Kurumuna bildirilmesi gerektiğinin belirtildiği, …………’ne gönderilmesi üzerine sigortalılar için 2014/01,02,03,04. aylara ait ek aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi içerisinde kuruma verilmediği gerekçesiyle … … … Merkezi’nin 09.07.2019 tarih ve E:9943019 sayılı işlemi 8.568,00-TL tutarında idari para cezası verildiği, söz konusu işleme karşı davacı tarafından yapılan itirazın 30.07.2019 tarih ve 86 sayılı komisyon kararı ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, … Müdürlüğünce davacı şirket hakkında şirkete ait defter ve belgeler ile çalışanların ücret tediye bordroları incelenerek düzenlenen vergi inceleme raporunda 22 personel için sigorta pirimine esas kazancın eksik bildirildiğinin tespit edilmesinden bahisle 2014 yılı Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarına ilişkin ek aylık prim hizmet belgelerinin süresi içinde verilmemesi nedeniyle tesis edilen dava konusu idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle idare mahkemesince dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda da hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, Eskişehir 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 09.01.2020 gün ve E: 2019/611, K: 2020/8 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan ve mahkeme safhasında davacı tarafından karşılanan 189,57-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasında davalı idare tarafından karşılanan 73,00-TL yargılama giderinin ve kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.040,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi halinde başvuruda bulunana iadesine, 2577 sayılı Kanun’un değişik 45 inci maddesinin 6 ıncı fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 10.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.” gerekçesi mevcuttur.
Yapılan yargılama, toplanan deliller,davacı şirket hakkında şirkete ait defter ve belgeler ile çalışanların ücret tediye bordroları incelenerek düzenlenen vergi inceleme raporu, dinlenen tanık beyanları, anılan Bölge İdare Mahkemesi Kararı ve dosya kapsamı birlikte değerlendirilmekle, davalı Kurum tarafından yapılan işlemde herhangi hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine ” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, müvekkil şirketin aylık prim hizmet belgelerini zamanında verdiği, sigorta primlerini zamanında ödediği, kurum zararının bulunmadığı, gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Somut olayda, vergi dairesince düzenlenen raporda davacı şirkete ait defter ve belgelerle çalışanlara yapılan ödemelere ilişkin banka kayıtları ve ücret ödeme belgelerinin karşılaştırılması sonucu düzenlenen raporda sigortalılara eksik ödemeler yapıldığı sabit olup, mahkemece verilen karar yerinde olmuştur. Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prim borcu çıkaran Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 86/7 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.