YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/8683
KARAR NO : 2006/7954
KARAR TARİHİ : 17.10.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde 23.192.090.000 TL eğitim ve öğrenim gideri alacağının 9.07.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı …’un Deniz Lisesinden mezuniyetinden sonra intibak eğitimine katılmayarak 9.7.2001 tarihinde ordudan ayrıldığını, eğitimi döneminde kendisine 23.192.090.000 TL masraf yapıldığını, tebligata rağmen bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 23.192.090.000TL’nin 9.7.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenilmiştir. Yargılama aşamasında davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için mahkemece alınan bilirkişi raporlarında, yüklenme senedinde gösterilmeyen atış, personel ve amortisman giderlerinden davalının sorumlu olmayacağı, bu kaleme ait masrafların belirlenen harcamalardan düşülmesi ve buna göre değerlendirmenin yapılması gerektiği ileri sürülerek bu kalemlere ait masraflar düşüldükten sonra hesaplama yapılmış ve davalının asıl borç ve işlemiş faiz tutarı toplamı 8.601.819.806 TL borcu olduğu belirtilmiş, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan ve Kartal …. Noterliğince 05.08.1997 tarihinde 41.352 yevmiye ile düzenlenen, davalı öğrencinin velisi tarafından da imzalanan yüklenme senedinde “ Silâhlı Kuvvetler adına öğrenci olarak okulun giriş şartlarına uygun şekilde kayıt ve kabulüm yapıldığı takdirde Subay çıkıncaya kadar, yürürlükte bulunan veya öğrenim süresi içerisinde çıkacak kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve sair mevzuat hükümlerini kabul ettiğimi, bunlara aynen uyacağım…”şeklinde taahhüt verilmiştir.
5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı Göstermeyenler Hakkındaki Yasanın 3.maddesine göre; “sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan bilümum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir.” Askeri Okullara Alınan Öğrenciler İle Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte Ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine Ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere Veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik’e 13.02.1992 tarih 21141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak eklenen değişiklik gereğince askeri okullardan başarısızlık nedeniyle ilişiği kesilen öğrencilerin sorumlu oldukları masraflar belirtilmiş, bu durumdaki öğrencilerin sorumlu olduğu masraf kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri de sayılmıştır.
Somut olayda; davalı adına velisi tarafından askeri okula giriş esnasında verilen yüklenme senedinin düzenlendiği tarihte yukarıda sözü edilen yasa ve yönetmelik hükümleri yürürlüktedir ve bunlar bilinerek yüklenme senedi düzenlenip imzalanmıştır. Yüklenme senedi içeriğinde ise yasa ve yönetmelik hükümlerine uyulacağı taahhüt edildiğine göre, davalının sorumlu olacağı masraflar arasına atış, personel ve amortisman giderlerinin de dahil edilmesi gerekirken, yerinde olmayan bilirkişi raporları doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Mahkemece, yukarıda belirtilen husus doğrultusunda davalının atış, personel ve amortisman giderleri ile bunların sarf tarihinden itibaren işlemiş faizinden de sorumlu olacağı dikkate alınarak yeniden bilirkişiden ek rapor alınmalı ve bu rapor doğrultusunda karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.10.2006 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Askeri Öğrencilerden Başarı Gösteremeyenler Hakkındaki 5401 sayılı Yasanın 3.maddesi hükmü uyarınca, sağlık nedenleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere Devlet tarafından yapılan tüm harcamalar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir. Bu yasa hükmüne göre, bir askeri öğrencinin okuldan çıkarılması durumunda, ödemesi gereken tazminatın belirlenmesinde o öğrencinin okul yönetimi ile yaptığı mukavelenin, daha açık bir anlatımla -doğrudan veya yasal temsilcisi aracılığıyla- okul yönetimine verdiği “yüklenme senedi”nin esas alınması gerekir.
Yüklenme senedinde, öğrencinin uymayı taahhüt ettiği yasa, tüzük, yönetmelik ve yönerge hükümleri, askeri okula kaydının yapıldığı günden subay çıkıncaya kadar yönetim, eğitim ve öğretim konularında öğrencinin uyması gereken kuralları içeren düzenlemelerdir. Öğrencinin, bu mevzuat hükümlerine aykırı davranması, derslerde başarı gösterememesi, okul yönetmelik ve yönergelerine aykırı eylemde bulunması vb. nedenlerle okuldan çıkarılması durumunda, Milli Savunma Bakanlığınca zimmetine tahakkuk ettirilecek tazminatın içereceği giderler (harcama kalemleri) yüklenme senedinde birer birer sayılıp sıralanmıştır. Davalı-yükümlü, tazminat olarak salt bu senette açıkça belirtilen giderleri -yasal faiziyle birlikte- ödeme yükümlülüğü altına girmiş olup; burada yer almayan giderlerden sorumlu tutulamaz.
Askeri okullardan çeşitli nedenlerle ayrılmak zorunda kalan öğrenciler için hesaplanacak tazminatla ilgili bu yükümlülük, yüklenme senedinde sayılan harcama kalemleri ile sınırlıdır ve “Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler için Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik”te yapılan (13.02.1992 tarih ve 21141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan) değişiklikle “personel ve amortisman” giderlerinin hesaplanacak tazminatın içereceği giderler arasında sayılmış olması, -yüklenme senedinde açıkça yer almadıkça (RG-14.02.2006-26080)- ilgilinin bu giderlerden de sorumlu tutulmasını gerektirmez.
Somut olayda davanın dayanağını oluşturan ve kartal …. Noterliğince düzenlenmiş bulunan 05.08.1997 gün 41352 yevmiye sayılı yüklenme senedinde, öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi durumunda tazminat olarak ödenmesi gereken harcama kalemleri arasında personel ve amortisman giderleri yer almamaktadır. Bu durumda davalının askeri öğrenciliği süresince kendisine yapılan harcamalardan yüklenme senedinde tazminat olarak ödemeyi taahhüt ettiği gider kalemleri arasında yer almayan personel ve amortisman giderlerinden -yukarıda açıklanan nedenlerle- sorumlu tutulamayacağından, bunları hesaplamaya dahil etmeyen mahkeme kararının onanması gerektiği düşüncesiyle, bu masraflar yönünden hükmün bozulması yolundaki çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.