YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8867
KARAR NO : 2023/1853
KARAR TARİHİ : 21.03.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki icra memur işlemini şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi temlik alacaklısı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi temlik alacaklısı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET
Şikayetçi temlik alacaklısı şikayet dilekçesinde; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takipte şirketin temlik alacaklısı sıfatı ile … ili, … ilçesi, … mahallesi, 1052 ada, 22 parsel, 1 nolu bağımsız bölüm üzerinde 3. derecede ipotek alacaklısı olduğunu, şirketin 3.derecedeki ipotek alacağından önce Sönmez Aykut lehine 1.derecede 25.02.1972 tarihli 168 ay süreli; Fatma Aliye Aykut lehine 2.derecede 25.02.1972 tarihli 68 ay süreli ipotek şerhleri bulunduğunu, takip dosyasında işlemlere başlanılmadan önce 1. ve 2. derecede yer alan ipotek alacaklılarının vefat ettiğinin tespit edilmesi üzerine, vefat eden ipotek alacaklılarının mirasçılarının tespiti yönünden mirasçılık belgelerinin alındığını, mirasçılara ipotek alacaklarının devam edip etmediği, devam ediyor ise alacak miktarının bildirilmesi hususunda tebligatlar yapılmaya çalışılmışsa da mirasçılardan …Kutlu’nun yabancı uyruklu (Alman vatandaşı) olduğunun tespit edildiğini, bu durum karşısında yapılan yazışmalar neticesinde T.C. … Başkonsolosluğu’nun 06.06.2017 tarih, 405.350.T.C.No:39274597220 sayılı yazısında “1965 tarihli Hukuki ve Ticari Konularda Adli veya Gayriadli Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesine göre, bu mirasçı yönünden yurtdışında bulunan yabancılara uygulanan tebligat usullerince tebliğ işleminin, Alman Mahkemesi kanalıyla gerçekleştirilebilecek şekilde hazırlanması gerektiğinin” bildirildiğini, bahsi geçen işlemlerin tamamlanması adına icra dosyasından takip işlemlerine devam edilirken davacı/alacaklı şirket hakkında iflas kararı verilmesi üzerine işlemlerin yarıda kaldığını, iflas masasının teşkilinden sonra İİK’nın 184. maddesine göre müflis şirket alacaklarının iflas dosyasına kazandırılması için takip dosyalarındaki işlemlere kaldığı yerden devam edilmeye başlandığını, Alman vatandaşı olan …Kutlu da dahil olmak üzere tüm mirasçılar yönünden, ipoteğin devam edip etmediği, devam ediyor ise ipotek miktarı altında satışa muvafakat edip etmediklerinin sorulması ve ayrıca takibe konu taşınmazın satışa hazırlık işlemlerinin tamamlanabilmesi için kıymet takdiri raporu ve satış ilanının ayrı ayrı ilgililere tebliğ edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, takip dosyasından bu muhataba yapılması gereken her bir tebligat yönünden uygulanmasının şirketin alacağına kavuşmasına ve iflas dosyasındaki tasfiye işlemlerinin de uzamasına sebebiyet vereceğini, işlemleri hızlandırabilmek amacıyla yapılan araştırmalar neticesinde T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığı’nın 21.01.2020 tarih, 23294678-010.07.02-E.5001906 sayılı “süreli ipoteklerin terkini” konulu yazısında; tapu kaydında 150/c şerhi bulunmayan ve süreli kurulan ipoteklerin kayıt malikinin talebiyle Tapu Müdürlüğünce terkin edileceğinin belirtildiğini, bu kapsamda takibe konu … ili, … ilçesi, … mahallesi, 1052 ada 22 parselde kayıtlı taşınmazın zemin kat 1 no.lu bağımsız bölümü üzerine 1972 yılında 1. derecede 168 ay ve 2. derecede 68 ay süreli ipoteklerin tesis edildiğini, tapu kaydında, 1.ve 2.derecede yer alan süreli ipotekler yönünden ipotek takibine geçildiğine gösterir İİK 150/c şerhi bulunmadığını ve bu yazı kapsamında ipoteklerin terkini için yasal koşulların oluştuğunun açık olduğunu, ancak ipoteğin terkini işlemi için dosya borçlusu malikin takip işlemlerini sürüncemede bırakmak gayesiyle bugüne kadar bu işlemi yapmaktan imtina ettiğini, İİK.’nın 94/2 maddesinde borçlunun mal varlığına dahil olması gereken ve borçlu tarafından bu işlemden imtina edilen mülkiyet ve ayni haklarla ilgili işlemlerin takip edilebilmesi hususunda alacaklı tarafa yetki verilmesinin düzenlendiğini, İİK.’nın 94/2 madde hükmündeki düzenlemeye kıyasen ipoteğin terkini işleminin … Tapu Müdürlüğü nezdinde takip edilmek üzere taraflarına yetki verilmesi yönündeki taleplerinin reddine dair müdürlük kararının yerinde olmadığını belirterek İcra Müdürlük kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Şikayet edilen borçlular cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İİK. 94/2. maddesinde “Borçlunun reddetmediği miras veya başka bir sebeple iktisap eyleyip henüz tapuya veya gemi siciline tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer ayni hakların borçlu namına tescili alacaklı tarafından istenebilir” şeklinde düzenleme bulunduğunu ancak madde metninden de anlaşılacağı üzere düzenlemenin borçlunun reddetmediği miras veya başka bir sebeple iktisap eyleyip henüz tapuya veya gemi siciline tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer ayni hakların borçlu namına tescili talebine yönelik olduğunu, borçluya ait taşınmaz üzerinde başkaları lehine tesis edilmiş olan ipoteğin fekki için alacaklı vekiline icra müdürlüğünce yetki verilebileceğine dair bir yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi temlik alacaklısı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi temlik alacaklısı istinaf dilekçesinde; şikayet dilekçesinde ileri sürdüğü hususlarla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İİK’nın 94/2 maddesinde yer alan düzenlemenin borçlunun reddetmediği miras veya başka bir sebeple iktisap eyleyip henüz tapuya veya gemi siciline tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer ayni hakların borçlu namına tescili talebine yönelik olduğunu, borçluya ait taşınmaz üzerinde başkaları lehine tesis edilmiş olan ipoteğin fekki için alacaklı vekiline İcra Müdürlüğünce yetki verilebileceğine dair bir yasal düzenlemenin bulunmadığını, mahkemece bu yöndeki talebin reddine dair şikayete konu İcra Müdürlüğü işleminde yasaya ve usule aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle şikayetçi temlik alacaklısının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi temlik alacaklısı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi temlik alacaklısı temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmesinin yanı sıra İİK’nın 94.maddesinde yer alan düzenlemenin borçlunun mal varlığına dahil olması gereken ancak borçlu tarafça bu işlemden imtina edilen mülkiyet ve ayni haklarla ilgili işlemlerin alacaklı tarafça takip edilmesini sağladığını, borçlunun malvarlığını artıracak mülkiyet veya ayni haklara ilişkin terkin taleplerininde İİK’nın 94/2 maddesi kapsamına uygun düştüğünün kabulü gerekeceğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; İcra Müdürlük işleminin iptaline dair şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK md 94/2
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi temlik alacklısının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.