YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1701
KARAR NO : 2023/2558
KARAR TARİHİ : 15.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/349 E., 2022/462 K.
DAVALILAR : 1- … vekili Avukat …
2- … Petrol İnşaat Otomotiv Nakliyat ve
Taahhüt Sanayi Ticaret Limited
Şirketi vekili Avukat …
3- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
vekili Avukat …
4- …
5- … (T.C. …) 6- …
7- … 8- … 9- …
10- … 11- …
12- … 13- …
14- …
DAVA TARİHİ : 20.04.2011
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı, davalı Kurum, davalılar … ile … Gıda Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işveren yanında 01.11.2002-01.01.2004 ve 01.02.2011-01.04.2011 arası hizmetinin tespitine, mahkeme masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı kurum vekili; davacının iddia edilen çalışmaları hakkında kuruma hiç belge verilmediğini, davaların kamu düzenine ait davalar olduğunu, resen araştırma yapılması gerektiğini, çalışmalarının fiili ve gerçek olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.talep etmiştir.
Davalı …, davacının hiçbir zaman işçileri olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
III. MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 05.11.2013 tarihli ve 2011/351 Esas, 2013/391 Karar sayılı kararıyla;
Davacının imzası inkar edilmeyen işe giriş bildirgesi nedeniyle iddia edilen çalışmanın 10.01.2004 öncesi ve sonrası olmak üzere iki kısım olarak değerlendirilmesi gerektiği, 10.01.2004 öncesi dönem için hak düşürücü sürenin 31.12.2009 tarihinde dolduğu, yine davacının tesbitini talep ettiği döneme ilişkin olarak dinlenen tanıkların davalı işyerinde çalıştıklarına dair dosyada kayıt bulunmadığı gibi, ticaret sicil kayıtlarına göre 21.03.2003 tarihinde tescil edilen bir şirketin bu tarihten önce tüzel kişiliği bulunmadığından işveren sıfatı kazanmasının da mümkün olmadığı, dosya kapsamına göre davacının hizmet tespiti talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle,
Davanın reddine, karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
2.10. Hukuk Dairesinin 07.04.2014 tarihli 2014/477 Esas 2014/7906 Karar sayılı Bozma ilamında;
Eldeki davada, davacı, 01.11.2002-01.01.2004 ve 01.02.2011-01.04.2011 tarihleri arası geçen çalışmaların tespitini talep etmiştir. Mahkemece, 01.11.2002-01.01.2004 tarihler arası için hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle, diğer süreler yönünden ise, sübuta ermediğinden davanın reddine karar verilmiştir. Davalı şirketin, ticaret sicil kayıtlarına göre 21.01.2003 tarihinde tescil edildiği belirgindir. Mahkemece yapılacak iş öncelikle, hak düşürücü sürenin, çalışmanın sona erdiği yılın sonundan başlayacağı gözetilerek, 01.11.2002-01.01.2004 tarihler için hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğunun gözetilmesi ve davalı şirketin 2003 tarihinde tescil edilmiş olmasına göre de, davacının hangi işveren yanında hangi dönemde çalıştığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bununla birlikte, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı Kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, iş bu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı; dava konusu dönemde farklı işyerinden Kuruma bildirilen davacı çalışmalarının gerçekliği araştırılmalı, dava konusu dönemde işyeri devri yada işverenler arasında organik bağ bulunması, başka bir deyişle kesintisiz çalışma söz konusu olması durumunda ilk işe giriş bildirgesi verilmesinden önceki davacı çalışmaları yönünden hak düşürücü sürenin, çalışmanın sona erdiği yılın sonundan başlayacağı gözetilmeli, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,
Davacının 10.01.2004-25.03.2011 tarihleri arasında … şirketinde hizmet kaydı olduğu, … şirketinin 21.01.2003 tarihinde işveren kaydının başladığı, … Gıda Şirketinin ortaklarının …, …, …, … ve … olduğu, dosya kapsamında davacıya ait sipariş koçanları olan …Ticaret şiketinin kurucularının da … ve … olup, …’nin ölüm ile terekesinin davaya dahil edilen 10 kişi arasında paylaştırıldığı, her iki şirketinin adresinin aynı olduğu ( …) anlaşılmakadır. Davacıya sipariş koçanları olan …Ticaret şirketi ile davalı … Gıda şirketinin adreslerinin ve ortaklarının aynı olması ve iki şirketin resmi işlemlerinin danışıklı yapıldığına dair tanık beyanları uyarınca iki şirket arasında organik bağ bulunduğu, bu sebeple 09.01.2004 tarihli işe giriş bildirgesi dosya kapsamında olan davacının, çalışmasının kesintisiz devam ettiği anlaşılan 2011 yılından sonra süresinde açılan işbu davadaki talebin hak düşürücü süreye uğramadığı sabittir. Davacıya air sipraiş koçanlarının en eskisinin tarihli olan 01.04.2003 tarihi ile 01.01.2004 tarihleri arasında çalışmanın ispatı bakınından sipariş koçanları olması, bu tarihler arasında çalışmasının kesintisiz devam ettiğinin bordo tanığı … ve diğer tanıklarca beyan edilmesi ile davacının bu dönemler yönünden iddiasının haklı olduğuna kanaat getirilmiştir. 01.02.2011-01.04.2011 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise, 01.02.2011-25.03.201 tarihleri arasında davacını hali hazırda davalı şirket nezdinde hizmet kaydı olması, 25.03.2011-01.04.2011 tarihleri arasıdna davacının çalışmasına dair dosya kapsamında delil olmadığı gibi, davacının … CBS’de 2011/2674 esas sayılı dosyada verdiği ifadede 14.03.2011 tarihinde işyerini terk ettiğini beyan etmesi ile bu tarihler arasında kesintisiz çalışmanın ispat olunmadığının değerlendirildiği gerekçesiyle,
Davanın kısmen kabulü ile … TC kimlik nolu davacı …’in 01.04.2003-01.01.2004 tarihleri arasında asgari ücret karşılığında … sicil nolu davalı … Nezdinde hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitine, fazlaya dair dönemler yönünden istemin reddine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı kurum, davalılar … ile … Gıda Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; tanıkların tüm dönem çalışmayı ispatladığını belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalılar vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu ve organik bağ olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı kurum vekili;salt tanık beyanları ile davanın ispatlanamayacağını belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı işveren yanında 01.11.2002-01.01.2004 ve 01.02.2011-01.04.2011 arası hizmetinin tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’unun Geçici 7 inci maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesinin onuncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ıncı maddesinin 8 inci fıkrası
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı, davalı kurum, davalılar … ile … Gıda Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,
15.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…
…