YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4182
KARAR NO : 2023/4288
KARAR TARİHİ : 24.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2298 E., 2022/1788 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/120 E., 2021/91 K.
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı ve davalı Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait işyerinde … isimli personelin veteriner hekim olarak çalışmakta iken davalı kurumun 05.06.2017 tarihli yazı ile adı geçen çalışanla ilgili olarak 2014/8,9,10,11, 2015 yılı 1,2,4,5,7,8,10,11; 2016 yılı 4.aylarına ilişkin günsüz ek aylık prim hizmet belgesi düzenlenerek tahakkuk edecek prim borçlarının ödenmesinin istendiğini, yazı içeriğinde ilgili dönemlere ilişkin ek prim tahakkuk talebine konu olan farkların nereden kaynaklandığının ve ne şekilde hesaplandığının açıklanmadığını, müvekkilinin kuruma 22.06.2017 tarihli dilekçe ile itiraz ettiğini, itirazlarının kısmen kabul kısmen reddedildiğini, primlerin kuruma tam olarak yatırıldığının ücret bordrolarından açıkça anlaşıldığını, eksik ücret ödenmesinin sözkonusu olmadığını, bu konuda müvekkili şirkete yönelik bir şikayetin sözkonusu olmadığını, bazı aylarda personelin çalıştığı market içerisinde maaşından kesilmesi koşuluyla yaptığı alışveriş tutarının bordroda kredili alışveriş olarak gösterildiğini ve maaşından kesildiği halde bu kesintinin kurumca nazara alınmadığını, ücretlerinin banka kanalıyla ödendiğini, eksik ücret bildiriminin sözkonusu olmadığını beyanla sigortalı çalışan…la ilgili olarak 2014/8,9,10,11, 2015 yılı 1,2,4,5,7,8,10,11; 2016 yılı 4.aylarına ilişkin olarak günsüz ek aylık prim hizmet belgesi düzenlenerek tahakkuk edecek prim borçlarının ödenmesi yönündeki kurum işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ve iptali ile müvekkili tarafından ihtirazi kayıtla kuruma verilen…la ilgili 2014/8,9,10,11, 2015 yılı 1,2,4,5,7,8,10,11; 2016 yılı 4.aylarına ilişkin ek aylık prim hizmet belgelerinin de iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
Davanın kısmen kabulü ile,
Sigortalı …’a ilişkin 2014/8,9,10,11 aylara ilişkin ek aylık prim hizmet belgesi düzenlenerek tahakkuk edecek prim borçları ödenmesi yönündeki davalı kurumun 05.06.2017 tarih 7171594 sayılı ve 13.07.2017 tarih 8835992 sayılı kurum işlemlerinin iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı …’un, Kurumda 2 4639 01 01 109288704219 – 76 işyeri sicil numarası ile işlem görmekte olan müvekkili şirkete ait grosmarket işyerinde veteriner hekim olarak çalıştığı, davalı Kurumun … Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından müvekkiline gönderilen 7171594 sayılı 05.06.2017 tarihli yazı ile Kadim servisinin yazısına istinaden, adı geçen veteriner hekim ile ilgili olarak 2014/08-09-10-11 ; 2015/01-02-04-05-07-08-10-11 ; 2016/04 aylarına ilişkin günsüz ek aylık prim hizmet belgesi düzenlenerek tahakkuk edecek prim borçlarının da ödenmesinin talep olunduğu, Kurumun yazısının ekinde, Kadim servisinin 05.06.2017 tarih ve 7171594 sayılı yazısı davacı şirkete tebliğ edilmediği gibi yazı içeriğinde de ilgili dönemlere ilişkin ek prim tahakkuk talebine konu olan farkların nereden kaynaklandığı ve ne şekilde hesaplandığı konusunda bir açıklama yer almadığı, Kuruma verilen 22.06.2017 tarihli itiraz dilekçesinde; sunulan ücret bordrolarına göre veteriner hekim …’a eksik ücret ödenmesinin ve dolayısıyla Kuruma da eksik prim yatırılmasının söz konusu olmadığı belirtilerek itiraz edildiği, itiraz dilekçesi üzerine, Kurum tarafından gönderilen 13.07.2017 tarihli 8835992 sayılı yazı ve ekli karar uyarınca, … isimli sigortalının 2014/08-09-10-11; 2015/01-02-04-05-07 aylarına ilişkin prime esas kazancının eksik bildirildiği kabul edilerek, davacı şirketin itirazının reddine karar verildiği, ayrıca 13.07.2017 tarihli 8836544 sayılı 17.07.2017 tebliğ tarihli yazıyla bu aylara ilişkin idari para cezası uygulama kararı aldığı, kurumun ilk talebinde var olan 2015/-08-10-11 ; 2016/04 aylarına ilişkin ek aylık prim hizmet belgeleri ihtirazi kayıtla hepsini beyan etmelerine rağmen kurumun bu yazısında yer almadığı, bu durumun aslında kısmen itirazların haklılığının değerlendirilerek bu aylara ilişkin itirazların kabul edildiği şeklinde yorumlandığı, müvekkili şirkette 2014-2015 yıllarında çalışanların ücretlerinin 12 ay ücret+4 maaş şeklinde ödendiği, buna göre her 3’er aylık dönemde (Mart, Haziran, Eylül ve Kasım aylarında) ücrete ek olarak ikramiye adı altında dört maaş ödemesi yapıldığı, ücretlerin yıllık toplamının çalışana ödendiği ve bu tutarlar üzerinden de davalı kuruma primlerinin tam olarak yatırıldığı, veteriner hekimin eksik ücret ödenmesinin söz konusu olmadığından bu konuda müvekkili şirketten yana bir şikayeti ve talebinin bulunmadığı, kendisinin de onayı ile ücret ayarlaması yapıldığı, müvekkili şirkette çalışanlara ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapıldığını, ücretlerin eksik bildirilmesinin ve primlerinin eksik yatırılması gibi bir uygulamanın asla söz konusu olamayacağı gerekçeleriyle, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, kuruma verilen veteriner hekim …’la ilgili 2014/08-09-10-11 aylarına ek olarak 2015/01-02-04-05-07-08-10-11 ; 2016/04 aylara ilişkin de ek aylık prim hizmet belgelerinin de iptalini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hak düşürücü süre ve zamanaşımı konusundaki itirazlarının dikkatte alınmadığı, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda davalı müvekkili kurum işleminin mevzuata uygun olduğu, davacının eksik prim bordrosu düzenlediğinin anlaşıldığı ancak bilirkişi raporunda müvekkili kurumun işleminin yasalara ve usule uygun olduğunu ama bazı aylara ait hesaplanan ek primde fazlalık olduğu tespitinde bulunduğunu, bu tespitin ve bu rapora göre oluşturulan kararın kabulünün mümkün olmadığı, davalı müvekkili kurumun işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, davanın açılmasında müvekkili kurumun kusurunun da bulunmadığı gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf sebeplerini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ek APHB’lerin iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 80 inci madde hükümleri.
3. Değerlendirme
1. Dosya kapsamından, dava dışı …’un davacı şirkette sözleşmeyle veteriner hekim olarak çalıştığı, 21.08.2014 tarihinden itibaren bildirimlerinin yapılmaya başlandığı, davalı kurumca Veteriner Hekimler Odası’nın özel sektörde çalışan veteriner hekimlere ödenecek ücretlere göre davacı şirkete ek APHB düzenlenerek verilmesi şeklinde işlem tesis ettiği, mahkemece de odanın bildirdiği ücretler üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılarak davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
2. Ancak davacı şirket ile dava dışı çalışan arasında yapılan sözleşmelerle ücret belirlendiği, buna göre davacı işveren tarafından kuruma usulüne uygun şekilde bildirimlerin yapıldığının anlaşılması karşısında, kurum ve mahkeme tarafından Veteriner Hekimler Odası ücret tarifesine göre prime esas kazanç belirlenmesi usul ve kanuna aykırıdır.
3. Bu itibarla davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.